хайрла!!!

Хэл сурахаар бүдэрч яваа нэгэнд

2012-01-28T14:28:00.003+08:00

Би хэл сурахын зовлонг сайн мэднэ.Яагаад юм бүү мэд, би яаж ийж байгаад л ямар нэгэн хэлтэй орооцолдчихдог юм.

Би Уланбаатарт төрж өссөн унаган Монгол хэлтэй залуу, дараа нь би Солонгост 2 жил Солонгос хэл, Бээжинд 5 жил Хятад хэл, одоо Америкт англи хэл сурж байна.

Намайг зарим хүмүүс сайн ярьдаг гэж магтдаг, гэхдээ би Монголоос өөр аль ч хэлээр нь өөрийн юм шиг ярьж чадахгүй.Бүгд л миний зовж байж, өдөржин шөнөжин толь шагайж байж, ганц гадаад найз олчих гээд бусдыг царайчилж байж, гэрээсээ олон сар жилээр холдож байж, олон удаа хацраа улайлгаж байж сурсан хэлүүд.

Хэл сурах гээд будилж явахад саад бэрхшээл их.Би ганцхан зөвлөгөө л өгье.

"Ус цас шиг" ярих гэж битгий яар.Чи тэртэй тэргүй гадаад хүн.Ганц нэг үг буруу дуудчих, жаахан "Монголжуу" дБи хэл сурахын зовлонг сайн мэднэ.Яагаад юм бүү мэд, би яаж ийж байгаад л ямар нэгэн хэлтэй орооцолдчихдог юм.

Би Уланбаатарт төрж өссөн унаган Монгол хэлтэй залуу, дараа нь би Солонгост 2 жил Солонгос хэл, Бээжинд 5 жил Хятад хэл, одоо Америкт англи хэл сурж байна.

Намайг зарим хүмүүс сайн ярьдаг гэж магтдаг, гэхдээ би Монголоос өөр аль ч хэлээр нь өөрийн юм шиг ярьж чадахгүй.Бүгд л миний зовж байж, өдөржин шөнөжин толь шагайж байж, ганц гадаад найз олчих гээд бусдыг царайчилж байж, гэрээсээ олон сар жилээр холдож байж, олон удаа хацраа улайлгаж байж сурсан хэлүүд.

Хэл сурах гээд будилж явахад саад бэрхшээл их.Би ганцхан зөвлөгөө л өгье.

"Ус цас шиг" ярих гэж битгий яар.Чи тэртэй тэргүй гадаад хүн.Ганц нэг үг буруу дуудчих, жаахан "Монголжуу" дуудлагатай байх наад захын хэрэг.Хэл сурахын хамгийн гол утга учир бол "Ойлголцох", гурван үг цэвэрхэн дуудаж сурчихаад тэрүүгээрээ гайхуулах биш.Ихэнхи хүн гадаад хэлийг ажил, бизнестээ хэрэглэх гэж сурдаг.Ажил, бизнест "Маяг" хэрэггүй "Зөв ойлголцол" л хэрэгтэй.

уудлагатай байх наад захын хэрэг.Хэл сурахын хамгийн гол утга учир бол "Ойлголцох", гурван үг цэвэрхэн дуудаж сурчихаад тэрүүгээрээ гайхуулах биш.Ихэнхи хүн гадаад хэлийг ажил, бизнестээ хэрэглэх гэж сурдаг.Ажил, бизнест "Маяг" хэрэггүй "Зөв ойлголцол" л хэрэгтэй.

Доорхи бичлэгийг хараад бодсон нь

2012-01-28T09:09:00.001+08:00

Би яг өмнө нь бичсэн бичлэгээ хараад бодлоо л доо,

Ерөнхийд нь уншвал би илүү амьдралын туршлага суугаад, ухаантай болсон ч юм шиг

Гэхдээ сайн бодоод үзвэл зориггүй, хашир, хөгшин, залхуу болчихож

Хүн ер нь ингэж л хөгширдөг юм шиг байна

Би одоо 24 настай л даа, аймар хөгширцөн эд нар гэхээр заримынх нь инээд хүрэх байх

Гэхдээ одоо ч болтугай хүн хөгширж байна гэдгээ мэдэж амьдралаа өөрчилж л явахгүй бол 30 насны босго маш хурдан хаалга тогшино гэдгийг хүн бүр л яриад байх шиг

Judge

2012-01-08T03:34:00.000+08:00

Солонгост очихоосоо өмнө би Солонгосчуудыг, тэнд байдаг Монголчуудыг элдвээр дүгнэн, шүүмжилдэг байлаа

Солонгост 2 жил сурсныхаа дараа би тэднийг шүүмжилэхээ болилоо

Хятадад очихынхоо өмнө би Хятадуудыг олиггүйгээр бодон, муу хэлдэг байлаа

Хятадад 5 жил сурсныхаа дараа би тэднийг муу хэлэхээ болилоо

Америкт ирэхийнхээ өмнө би Америкчуудыг, эндхийн Монголчуудын талаар мэддэг юм шиг бусдад ярьж.Сайн мууг нь харьцуулдаг байлаа.

Харин Америкт ирж сурах болсноосоо хойш би эндхийн талаар хамаагүй юм ярьж чадахаа болилоо

Америк 2 дахь бичлэг

2012-01-07T10:05:00.003+08:00

Нэг мэдсэн энд ирээд 2 сар болчихжээ.Хүний сайн сайхан байх нь зөвхөн өөрөөс нь шалтгаалдаг гэдгийг энд ирээд улам ихээр ойлгох шиг.Монголд гэлтгүй азид хүн бүр л Америкийг хүсэж мөрөөдөж диваажин мэтээр төсөөлнө.Тэгтэл Америк хүн гээд алт идэж алмааз уудаггүй болохоор хаа газар байдаг тэр л хүний амьдрал энд ч гэсэн тэр л хэвээрээ.Мэдээж давуу тал, илүү боломжууд маш их байх, гэтэл түүнийг анзаарч сонирхохоосоо илүү өдөр тутмын хэвшмэл амьдралдаа яаран урагш тэмүүлэх хүмүүс олонхи нь.Зарим нь маш их хэрэгтэй зүйл мэддэг мөртлөө тэр нь хаана юунд ашиглагдахаа мэдэхгүй.

Washington анхны бичлэг

2011-11-08T06:58:00.001+08:00

За тэхээр ийм байна л даа, яг долоо хоногийн өмнө би төрөлх Улаанбаатар хотдоо зүв зүгээр найзуудтайгаа уулзаад л, ажил эд нар хийгээд л явж байлаа л даа.Харин тэгтэл одоо Вашингтон хотын хаана ч юм нэг дүүрэгт газраар зулж дэвссэн ганц гудаснаас өөр юу ч байхгүй хоосон өрөөнд шалан дээр суучихсан нэг иймэрхүү юм бичээд сууж байдаг.Бас болоогүй ЛАДО гэдэг хэлний коллежийн англи хэлний ангийн оюутан эд нар болцон.Ямар ч байсан орох оронтой, сурах сургуультай, идэх хоолтой догь л амьтан л сууж байна.Нэг бол ингэх үү, нөгөө харийн нутаг давчдаад байна эд нар гээд жаахан агаар салхи, борц эд нар бодонгоо учиргүй майр гунигтай нүдээр хана руу ширтэж сууж муудиймуу.

Заза ер нь бол миний талаар бичих нээх сонин биш л дээ.Харин энэ хавийн амьдрал, сонин хачны талаар Монголд суугаа нөхдүүддээ жаахан сонирхуулвал аягүй зүгээр ч юм шиг. Яагаад гэхээр эндхийнхэн эндээ хэтэрхий уусаад өдөр тутмынх амьдрал өөрсдөд нь сонирхолтой санагдахаа больчихоороо иймэрхүү юм бичье гэсэн ч юу бичихээ мэдэхээ больчихдог юм шиг байгаа юм.Магадгүй над шиг утгаараа шинэков л жаахан мэдрэмжтэй юм бичиж магадгүй.Аая тэгснээ удахгүй би аймар хуучирч эд нар, гэнэт Монголоор ойлгохоо болингуутаа цагаан сараар “Амар байна уу” гэхийг “Have you got easy ?” ооё …

Заза эхний ээлжинд Вашингтон гэдэг бол жаахан удаашрилтай газар.Өндөр байшин эд нар гээд байх юм бараг байхгүй, амьдралын хэмнэл нь тайван амгалан.Аа нээрээ энд тэндгүй биеийн тамирын хувцастай хүмүүс гүйлдэнэ.Мод зүлэг ихтэй, агаар салхи нь аягүй боломжийн шуудхан хэлэхэд энд талын салхи, цэнхэр тэнгэрээ санаж байна гээд уйлаад байгаа хүмүүс бол бүгд ямбатангууд.Та нар тэр Бээжингийн саарал тэнгэр юу гэж бодно, олимпоос хойш бас л сайжирчаад байгаа царай нь тэр ш дээ зайлуул.Миний хувьд бол юм нь жаахан үнэтэй юм байна лээ.Гэхдээ одоо миний баян ядуугаар энэ хотыг дүгнэх нь ч хайшаа юм тээ баянд нь хямдхан, ядууд нь үнэтэй л байдаг байлгүй.Ямар ч байсан дотроо нэг ширхэг өлгүүр ч байхгүй хоосон өрөө сарын 500 доллар гэдэг нь бол азид нэг бүтэн байр хөлсөлчих үнэ л дээ.Харин нэг гоё юм нь айлын хажуу өрөөг хөлсөлж ороход барьцаа эд нар гэж өгдөггүй юм байна лээ, тэгээд бас ихэнхдээ интернэтээр хараад орчих болохоор байр зуучилсны хөлс гэж байхгүй, дээр нь бүүр гэрээ эд нар гэж хийдэггүй юм байна лээ.Тэгтэл Сөүл, Бээжин эд нарт бол барьцаа, байр зуучилсны хөлс гээд бүүр шулаад сорчихдог байхгүй юу, тэрийг нь өгчихсөн хүн чинь хагас жил юм уу жилийн гэрээ дуусахаас нааш тэр байрнаас амар мултарнаа л гэж байхгүй ш дээ.Энд тэгсэн чинь бараг 500 доллараар нэг өрөөнд орж сар амьдарч байгаад дараа сарын эхэнд нь өөр аятайхан байр байвал чемоданаа чирээд л гараад явчиж болохиймшиг байна лээ.Хамгийн гол нь тэр чемоданийг их урлагтай чирэх хэрэгтэй ….

Миний энэ байгаа газар нээрээ майр их Монголтой, яасан гэсэн чинь гэрээс гараад 2 алхахад л Монголчууд тааралдаад бие биентэйгээ “Сайн байна уу” гэж мэндэлцгээдэг.Би нэг бол аймар ингэдиймүү Монгол хүн ирээд “Сайн уу” гэж мэндлэхээр нь өөдөөс нь “I’m sorry ?” ооё.Яагаав нэг баахан бүтэхгүй нөхдүүд гадаадад шоудаж шоудаж ирснээ “Намайг оччоод амаа жимийгээд л суугаад байсан чинь, МОНГОЛЧУУД бүр энд тэндээс татаж чангаасаар байгаад олигтой хэл сургаагүй ” эд нар гээд байдаг ш дээ.

Заза өнөөдөртөө нэг иймэрхүү л байна.

Санаа оноо байвал cb.javkhaa@gmail.com руу мэйл бичээрэй

Rosslyn metro station STARBUCKS

Жүжиг 2

2010-05-02T05:03:00.000+08:00

Жүжиг үргэлжилсээр.Гэтэл энэ удаагийнх ямар урт жүжиг байв аа ??? Ямар сайндаа л энд ирж дуусгах вэ дээ.Маш их ядарчээ.Амьсгаа давчдин гар минь чичирч байна.Одоо надад амралт хэрэгтэй.Ядаж өнгөрсөн жүжигт юу болоод өнгөрснөө бодох цаг хугацааа хэрэгтэй.Жүжгийн төгсгөл хар дарсан зүүд мэт аймшигтай байсан.Гэхдээ бага багаар суралцсаар л байна.

Олон жил тоглосон хайрын жүжгийнхаа төгсгөлийн ангид тоглолоо.Хамгийн хайртай жүжиг минь байсан болохоор төгсгөлийн хэсэг нь хүртэл үнэхээр хүнд байх юм.Би маш том алдаа гаргасан.Би жүжгийг жинхэнэ амьдралтай холбож орхисон.Тэнэг мал.Уул нь маш энгийн төгсөх жүжиг байсан юм.Тэгтэл би сэтгэлийн хөдлөлөөсөө болоод, хараал идсэн хайр дурлалаасаа болоод төгсгөлийг нь сунгаж орхисон.Маш өрөвдөлтөй, инээдтэй, бас ойлгомжгүйгээр.

“Би чамайг дахиж хэзээ ч гомдоохгүй” ..... Найз охин нь эхэндээ итгэнэ.Бүр ингэж хэлсэнд нь баярлана.Дахиад хэлсэн ч итгэнэ.Гэхдээ энэ итгэл өмнөхөөсөө арай буурсан байна.10 хэлвэл залхана , 20 хэлвэл үзэн ядна, сүүлдээ инээд нь хүрээд шоолно.Хамгийн аймар нь шоолно.Энэ үед чи амаа хамхих хэрэгтэй.Чи өөрөө романтик жүжгийг хошин шог болгож хувиргасан шүү дээ.Бодоод үз л дээ, чи тайзан дээр хэн ч харсан уярмаар хайрын жүжиг тавьж байна, харин үзэгчид чамайг хараад элгээ хөштил инээнэ.Хорвоо өөрөө шоглоомтой л доо.Хэрвээ үзэгчдээ л сольчих юм бол чи буцаад л хайрын жүжгийн гол дүр болно.Тэд яг өмнөх үзэгчидтэй чинь л адилхан чиний хэлсэн үг бүрт чинь уяран хайлж чамайг шүтэх болно шүү дээ.Чиний алиалагч гэдгийг зөвхөн тэр танхимын үзэгчдээс өөр үнэндээ хэн ч мэдэхгүй.Хорвоогоор дүүрэн хайрын жүжиг, чи алинд нь ч тоглож болно.Гэтэл асуудал үүнд байгаа юм биш, асуудал чи өөрөө өөрийнхөө жинхэнэ нүүр царайг өмнөх үзэгчдийн харцнаас, чамайг шоолж байсан тэр хүйтэн инээднээс нь тэндээс аль хэдийн олоод харчихсандаа л гол нь байгаа юм.Чи бол алиалагч.Чи хайр гэдэг зүйлийг хэнд ч танигдахгүй болтол нь хэмлээд хаячихсан.Одоо чи хайрын жүжигт тоглоод ямар утга учир байгаа юм бэ ??? Тоглосон ч тэр үед чи гол дүр нь биш байх болно.Тэр харцнууд, тэр инээднүүд, тэр үл тоомсорлол ..... Энэ бүхэн чамайг дөнгөж тайзан дээр гарч ирэв үү үгүй юу өнгөрсөн бүх зүйлийг чинь чамд сануулж тэр дор нь тайзнаас хөөн буулгах болно.

Уул нь харамсалтай л байна.Гэвч одоо яаая гэхэв дээ.Уул нь хайрын жүжгийг хасчихвал бусад жүжигт маш амжилттай тоглох бололцоотой болдог.Нэг бол аль нэг хайрын жүжигт туслах дүр хийгээд явсан ч болох л доо.

Жаахан хүүхдэд нэг машин өгвөл тэр маш их баярлана.Өдөржин ядрахаа мэдэхгүй ганцхан машинаараа л тоглож өнжинө.Хэрвээ дахиад нэг машин өгвөл тэр бүр их баярлана.Найзыгаа дуудаж ирээд хамтдаа тоглоно.Бас гайхуулна.Харин 100 машин өгвөл тэр машинаар тоглохоо больж өөр тоглоом эрнэ.

Жүжигт хүүхдүүд маш их өртөж байна.Тэд үнэндээ эцэг эхийнхээ золиос болж байна.Хамгийн аймшигтай нь юу гээч.Тэдэнд жинхэнэ амьдрал гэж байдаг тухай хэн ч ярьж өгөхгүй байна.Тэднийг бараг ухаан ч ороогүй байхад нь нүдэн дээр нь аймшгийн жүжигт тоглож үзүүлнэ.Аав нь ээжийг нь зодно.Ээж нь өөдөөс нь аяга авч шиднэ.Аяга хананд тусан хагарч шалаар дүүрэн хагархай хөглөрнө.Харин бяцхан охин коршоокон дээрээ суун ганцаараа уйлна.Харсан бүхнээ маш сайн цээжилнэ.Тэр үнэндээ юу ч ойлгохгүй харсан бүх зүйлээ жинхнээр нь хүлээж авна.Удахгүй өөрөө ч зодуулна.Хэдийгээр байгалиас заяасан зөн совингоороо ямар нэгэн муу юм болоод байна гэдгийг гадарлах ч сүүлдээ “Угаасаа ийм л байдаг юм байна” гэж итгэнэ.Эрхэм гүн ухаантнууд, шашны номлогчид үүнийг юу гэж тайлбарлах бол ??? Хүүхэд эхийнхээ хэвлийгээс хорвоог орхин одож байгааг юу гэж тайлбарлах бол ??? Хойд насандаа жаргана гэж үү ??? Нэг бол тэндээсээ бурхны орон уруу явчихаж байгаа нь тэр үү ??? Өмнөх насанд хийсэн нүглийнх нь гор уу ??? Багадаа жаахан зовж байгаад том болохоороо жаргах гэж байгаа юм уу ??? Та нарт тийм эрх байгаа юм уу ??? Хүүхдийн бага насыг орлуулж чадах ямар нэгэн зүйл энэ хорвоо дээр бий гэж үү ??? Битгий сайн хүний дүр эсгэцгээ, зүгээр л надад хамаагүй болохоор хохь нь тэр гэж хэл л дээ.

Жүжиг уул нь зөвхөн нийгмийн харилцааг зохицуулах гэж л буй болсон юм.Аль аль нь жүжиглэж байна гэдгээ мэддэг ч заавал жүжиглэх шаардлагатай тийм харилцааг.Тэгэхгүй л бол хүнд байгалиас заяасан бардам ихэмсэг зан, эрх дураараа зангаас нь болоод юу ч бүтдэггүй тийм харилцааг л зохицуулах гэж.Өмхий албан тушаалтны өмнө толгой гудайн бөхөлзөж, түүнийг тэнгэрт гартал нь магтаж, энгийн яриандаа хүртэл ялдам инээд хавчуулж өөрийгөө худалдаж явахдаа “Хараал ид, ингэж ч новш болох гэж, гэхдээ амьдрал л юм даа” гэж өөрөө өөрийгөө тайвшруулах, тийм л харилцааг зохицуулах гэж жүжиг бий болсон юм.Тэгтэл өнөөдөр гэр бүл, найз нөхөд, хайр дурлал, бүр хөнжил дотор ч жүжиг оршсоор байна.Найз залуудаа сайхан санагдуулахын тулд “Аймар гоё тавьсан” гэж худлаа ярина.Цаадах нь харин зөвхөн найз охиноо тавьсанд л дотроо баярлан бардамнана.Хэн нь ч суугаад үнэнээ ярихгүй.Хүний хамгийн дотны харилцаа болох үүлэн борооны ажилд хүртэл жүжиг оролцоно.Багаа аваад л үнэнээ ярихад хамгийн ярвигтай маргааныг ч амархан шийдчихэж болох.Тэгтэл нэгэнт өөрийнхөө амьдралыг жүжиг гээд итгэчихсэн болохоороо, завсарлага, жинхэнэ амьдралын талаар мартчихсан болохоор багаа авахаас ч тэд айна.Хэрвээ багаа авчихтал амьдрал гэж байхгүй байвал яанаа, бусдын элэг доог болвол яанаа гэхээс үхтлээ айна.Үнэндээ энэ нь тэдний хувьд гудамжинд олны нүдэн дээр бүх хувцсаа тайлаад хаячихаж байгаагаас өөрцгүй санагдана.Өөрийгөө хуурч өөрийнхөө элэг доог болсноос бусдын элэг доог болсон ч хамаагүй өөртөө үнэнч байсан нь л дээр гэдгийг даанч ухаарахгүй.Хэрвээ чи сэтгэл зүрхээ дагаад зовлонтой амьдарч байвал тэр чинь л чиний жаргал.

Намрын үдэш жихүүн орой.Дурлалт залуу найз охиныгоо гэрт нь хүргэж өгөхөөр бүдэгхэн гэрэлтэй гудамжаар хоёулхнаа алхана.Залуу гэнэт найз охиныгоо даарч байгааг санаад гадуурх хүрмээ тайлан түүнд өмсүүллээ.”За яах гэсэн юм бэ ??? Би даараагүй байна, чи өөрөө өмс” “Зүгээр ээ, би ч гэсэн даараагүй байна”.Уул нь залуу даарч л байгаа, зүгээр л түүнийхээ төлөө даараагүй болж жүжиглэсэн юм.Тэгтэл энэ жүжиг мөн үү ??? Үгүй дээ үгүй, энэ бол амьдрал.Амьдралд хэзээ ч жүжиг гэж байдаггүй.Учир нь сэтгэл дулаан байхад бие хэзээ ч даардаггүй юм.Үзлийн царай муутай охин ч миний нүдэнд өглөөний мандах нар шиг үзэсгэлэнтэй, дулаахан харагдаж болох шүү дээ.Үүнийг жүжиг гэдэггүй юм даа.Тэгвэл жүжиг гэж яг үнэндээ юу юм бэ ???

Өөрөө өөрөөсөө урвасан бүхэн жүжиг.

“Ээж ээ хүүгийнх нь анхны цалин 100000 төгрөг, би танд бүх цалингаараа ноолууран ороолт авчихлаа”.Тэр дороо ээжийнх нь нүдийг нулимс бүрхэж “Яахнав дээ миний хүү, өөртөө юм авахгүй дээ.Яасан ч үнэтэй юм.Хөгшин надад ер нь юу ч байсан яахав дээ” гэж үгээ гүйцээж чадахгүй хоолой нь зангирна.Ээж нь уйлна.Дотроо баярлана ... Тэгтэл хүү үнэндээ 200000 төгрөгний цалин авчээ.Ээжийгээ улам илүү баярлуулахын тулд албаар худлаа ярисан юмсанж.Хүү нэг зүйл ойлгосонгүй дээ.Энэ бол нүгэл юм.Ямар ч сайхан сэтгэл, сайн үйлст өчүүхэн ямхын чинээ л худал хуурмаг зүйл ороход тэр хорон санаа болж хувирдаг.Ээж нь түүнээс 100000 төгрөгийг нь булаана гэж үү ??? Эсвэл бүх цалингаараа ороолт авч өгөөгүй гээд нь арай бага баярлана гэж үү ??? Үгүй дээ.Уул нь ямар ч үнэтэй ороолт хэрэггүй.Үнэн сэтгэлээс гарсан ганц үг байхад л хангалттай.Тэгтэл одоо ээж чинь миний хүү анхны цалингаараа ээждээ авч өгсөн юм гээд л бүх насаараа тэр ороолтыг хадгална шүү дээ.Найзууддаа ярина.Чи ер нь төсөөлж байна уу ??? Эх үрийн сэтгэлд хүртэл жүжиг шингэчихлээ гэж үү ???

Бараг галзуурах шахна.Сүүлдээ юу болоод байгаагаа ч мэдэхээ болино.Шөнөжингөө түүнийгээ зүүдэлж хоноод өглөө босохдоо ч түүнийгээ бодсоор л сэрнэ.Хамаг бие маш хүнд бүр шөнөжингөө зовж шаналсан юм шиг л бүх хөлс нь цутгасан амьтан үүрээр сэрнэ.Өөрөө ч үүндээ маш ихээр гайхна.Зүүдэлсэн зүүднээсээ ч айна.Инээж, тоглож наргиж ч чадахаа болино.Тэр л байхгүй бол юу ч хийсэн утгагүй мэт санагдана.Албаар өөрийгөө завгүй байлгах гэж оролдоно.Бүр хүмүүстэй уулзаж хөгжилтэй яриа дэлгэж ч үзнэ.Өөрийгөө хүчлэн байж чанга чанга хөхрөнө, тасралтгүй ярих боловч үнэндээ юу яриад байгаагаа ч ойлгохгүй, тэгснээ гэнэт гөлийчихнө.Яг л галзуу юм шиг.Гэнэт маш огцом бөгөөд сонин сэрэл бүх биеийг нь эзэмдэн авч бүх зүйл цаанаа л нэг сайхан санагдаад эхэлнэ.Бүр ингэнэ яг л хүйтэн усанд орж байгаа юм шиг гэнэт бүх зүйл сэргээд ирнэ.Ингээд л зүгээр болчихлоо ш дээ гэж бүр үнэн сэтгэлээсээ баярлана.Хүүхэд шиг дэвхцэж цовчимоор, орилмоор санагдана.Харин бүгд гэр гэртээ харьж ганцаархнаа үлдсэний дараа өдөржингээ хүчээр барьж байсан тэвчээр аажмаар алдагдан өөрийн мэдэлгүй хүйтэн газар суугаад бүр чангаас чанга уйлмаар санагдана.Уйлж ч чадахгүй дотор бачуурна.Угаасаа хуурамч гэдгийг нь мэдэж байсан ч тэр их баяр баясгалан хормын төдийд л аймшигт харанхуйгаар солигдож орхисонд, зүгээр л алга болж орхисонд нь хэнд ч хамаагүй үхтлээ гомдмоор санагдана.Хаашаа ч юм ганцаараа маш удаан алхана, сүүлдээ өөрийгөө хаана байгаагаа ч мэдэхээ болино.Яагаад ч юм орны дэргэд харагдах шүүгээг харах болгондоо айдас төрнө.Учир нь тэр дотор түүний зураг байгаа.Сүүлдээ яасан ч үүнээс илүү тэвчиж чадахгүйгээ мэдрэнэ.Юу ч бодолгүй шууд л утсаа аваад түүн уруу залгана.Жүжиг эхэллээ.Соёлтой боловсон, энгийн ярьж эхэлнэ.Өрөвдөлтэй арчаагүй, үхтлээ дурласан сэтгэлээ нуух гэж байдгаараа оролдоно.Бүр орилж хашхирмаар, цурхиртал уйлмаар санагдаж байсан ч зүгээр л айж орхино.Хүн хараалгуулж зүхүүлэхээс хэзээ ч айдаггүй.Тэр зөвхөн өөрийнх нь хэнд ч хэлдэггүй ариун нандин, өөрөөсөө хүртэл нуудаг, заримдаа бүр үхтлээ ичдэг тэр л сэтгэлийг нь хэн нэгэн дооглож тохуурхах вий гэхээс чухам тэгэх вий л гэхээс үхтлээ айж, тэгэх л юм бол хэнийг өршөөмөөргүй санагддаг.Зүрх сэтгэлд нь орших үнэн сэтгэлийн үгнүүд түүний чихэнд “инээдтэй” сонсогдох вий гэхээс тэгснээс бараг ганцаараа шаналаад сууж байсан дээр санагдах үе ч байх.Сэтгэлдээ байгаа бодол бүрийнхээ эсрэг зүйлийг ярина.Сүүлдээ бүх зүйл нэгэнт хожимдсоныг гэнэт санана.Бүх зүйлд үнэ цэнэ гэж байдгийг ухаарах шиг шиг болно.Хайр сэтгэлийн үг ч мөн адил.Өмнө нь чиний сэтгэлийн хөөрөлдөө автаж хэлсэн тэр олон “хуурамч сайхан” үгнүүдийн цуурианд өнөөдөр чиний хэлэх гэж байгаа “жинхэнэ сэтгэлийн үг” чинь дарагдаж орхино.Хэн ч сонсохгүй.Зүгээр л шоолж орхино.1000 хар сарнайн дундаас сондгойрон харагдах ганц цагаан сарнайг хэн ч анзаарч харахгүй.Дүр солигддогийг чи мартсан бололтой.Таван жилийн өмнө түүнийг хүн ч гэж үл тоон бүр үнэн сэтгэлээсээ хэлсэн үгийг нь хүртэл тоглоом болгон сонсож байсан чиний дүр өнөөдөр түүний дүрээр солигдсон байхыг чи харах болно.Яг л толинд харж байгаа юм шиг. Өөрийнхөө бүх алдааг түүгээр дамжуулж чи өөр дээрээ мэдрэх болно.Энэ хорвоо дээр хэн ч бусдын сэтгэлээр тоглож болдоггүй юм.ХҮН чи үүнийг хатуу санаж ав.Чи үнэ цэнэ гэдэг зүйлийг ухаарсангүй дээ.Бас л амьдралын шоглоом !!! Хүн бүх гэм нүглээ ухаарсны дараа боломж түүнийг аль хэдийн орхин одсон байдаг.Учир нь аливаа зүйлд хэмжээ хязгаар гэж бий.Бүхнийг ухаарсны дараа түүнд биш чи өөрөө өөртөө инээдтэй санагдах болно.Жинхэнэ аймшиг үүнд бий.Гэхдээ ингэж болохгүй дээ.Хүн ядаж өөрөө өөртөө үнэнч байх хэрэгтэй.Тэр чиний сэтгэлийг “хуурамч” гэж нэрлэсэн байлаа ч чи өөрөө биш гэдгийг нь мэдэж байвал амьдралд нэг л тохиох тэр мэдрэмжээ үүрд сэтгэлдээ хадгалан амьдрах хэрэгтэй.Чамайг найз нөхөд чинь аргадан гуйж, эцэг эх чинь аргаа барж чи өөрөө бүр хэзээ ч босож чадахгүй мэт аймшгийн солиоролд уналаа ч хайр сэтгэлээ хэзээ ч орхиж болохгүй.Учир нь тийм хайр хүн болгонд ирдэггүй юм.Чи зүгээр л өөрийнхөө орон зайд зөвхөн түүндээ зориулж дулаанаас дулаан орж засаж өгөх хэрэгтэй.Тэгээд түүнийгээ насан туршдаа нандигнаж яв.Чиний энэ хайр дурлалыг хэн ч бүр тэр өөрөө ч чамаас булааж авч чадахгүй.Цуг л байвал хайрлаж болдог гэсэн хараал идсэн үзлээс одоо салж үз.”Амьдралгүй” гэж тэд чам уруу асвал асацгаана л биз.Тэгвэл амьдрал гэж юу юм гэж өөрсдөөс нь асуу ??? Амьдрал гэдгийг хүн бүр мэддэг билүү ??? Нэр төр, хараал идсэн бардамналаасаа болоод ядахнаа уйлчихаж ч чаддаггүй тэр хүмүүс, хайр дурлалын хамгийн энгийн сэрэлд хүртэл өөрийн хувийн эрх ашгаа шургуулж байдаг тийм хүмүүст чамайг шүүх эрх байхгүй.Бардам байхтун.Яадаг юм алд.Тэгээд зов шанал.Бүр арчаагүйгээр ганцаараа уйл.Ядаж ингэж зовж шаналах зүрх чамд байгаад нь өөрийгөө бусдаас дээгүүр тавь.

Хайр сэтгэлд хүртэл жүжиг оршино.Бодоод үз л дээ.Баян айлын боловсролтой охин бүх насаараа ариун хайр дурлалыг хайсан.Тэгтэл тэр хайр дурлалаа хөдөө тосгоны шавар тагзнаас олбол яах вэ ??? Эсвэл аргал түлдэг монгол гэрээс олбол яах вэ ??? Өөрийгөө чүүтэй айтай болгох чадалтай, тахир дутуу ээжийгээ асардаг, сэтгэл сайтай, чамд үнэхээр хайртай, биенээс нь гэр хорооллын хурц эхүүн үнэр хир буртаг холилдож үнэртсэн тийм залууд дурлачихвал чи суух уу ??? Чи хайрт сэтгэлээ сонгож чадна гэж үү ??? Хүн өрөөсөн дугуйгаа л олдог, тэд хэзээ ч тааралдах боломжгүй гэж үү ??? Тэгвэл хайр сэтгэлийг хүртэл мөнгө шийддэг байх нь ээ ??? Амьдралд зөвхөн 2 салаа зам л байдаг.Тийм үгүй гэсэн 2 л сонголт байдаг.Хайр сэтгэлд жүжиг шингэжээ.

Хүн чи хэзээ ч өөрөө өөрийгөө битгий хуур.Учир нь хүн өөрөө өөрийгөө танихаа больтол өөрчлөгдөх шиг аймшигтай юм гэж байдаггүй юм.Хамаагүй, бүх зүйл нэгэнт өнгөрснийг мэдэж байсан ч, зөвхөн элэг доог л болохоо мэдэж байсан ч түүн дээр очоод өвдөг сөгдөн уучлалт гуй.Дахиад ганцхан боломж өгөөч гэж гуй л даа.Тэгээд арчаагүй муухайгаар хаягд.Ингэж хаягдаж байгаадаа чи баясах хэрэгтэй.Чи ядаж өөрөө өөртөө үнэнч байлаа шүү дээ.Өөрийгөө хууран гаднаа инээж дотроо уйлж явахаас л хол илүү шүү дээ.Найзын минь надад ярьсан зүйл сэтгэлд маш тод үлджээ.Тэр надад ингэж ярьсан

Орой бүрий болсон цагаар харанхуй гудамжны мухарт 3 биерхүү залуу нэг бүсгүйг зодож байхыг Сугар санаандгүй олж харжээ.Нэг нь хүүхнийг үсдэж чирэн, харин нөгөө хоёр нь банзлыг нь тайлахыг оролдоно.Хөөрхий бүсгүй өөрийгөө өмөөрөх тусам улам харгисаар зодуулна.Үүнийг харсан Сугар хэдийгээр хэтэрхий доожоогүй сульдаа биетэйгээ мэдэж байсан ч ядаж ганц ч хором “яах уу ???” гэж эргэлзэлгүйгээр шууд гүйж очин хамгийн бадриун биетэй залуугынх нь толгой уруу буулгаад авчээ.Маргааш нь тэр эмнэлгийн орон дээр үхлүүт сэрсэн юм.Гэтэл түүний царай огтхон ч бэртсэн хүний шинжгүй байсан бөгөөд харин ч бардам ихэмсэг харагдаж байлаа.”Та бие муутайгаа мэдэж байж яах гэж тийшээ очсон юм бэ ??? Та үнэхээр тэр 3 залууг дийлнэ гэж бодсон хэрэг үү гэсэн” сэтгүүлчийн асуултанд тэр “Би маргааш өглөө нь сэрэхдээ Сугар аа чи хүний адаг юм даа гэж өөрөө өөрийгөө зүхэхгүйн тулд л тийшээ очсон юм” гэж хариулжээ.Өнөөдөр манай Монголд бөх, цагдаа гэж цээжээ балбасан, булчин шөрмөс нь зангирч харцаараа бусдыг айлгах бүдүүн бүдүүн “хоосон хийтэн”-гүүдэд ийм сэтгэл зориг байгаа болов уу ??? Сүүлд нь хэрэгт орчих вий гэсэндээ “Бусдын хэрэгт битгий оролцож бай” гэсэн үгээр өөрийгөө зөвтгөн нүдээ анин чихээ бөглөөд өнгөрдөг биз дээ ??? Албан тушаалтны өмнө том булиа биендээ зохихгүй сандчиж, үнэнийг өмгөөлөөд ганц үг хэлчихэж чадахгүй түгдчиж, мөнгөтэй айлын “хоосон” бацаануудын бие хамгаалагч хийж гэмгүй хүнийг зодож, өөрөөсөө доожоогүй дээрэлхэж, дээр нь нэгний “бөгсийг долоож” явдаг нь үнэн биз дээ ??? Хаа сайгүй “МОНГОЛ” гэж бөөлжис цутгаж дотор муухайртал орилох Хөх толботнууд маань бусдын бөгсийг долоож баасыг идэх болохоороо Хятад,Орос,Америкаа ялгахгүй л нялцгаадаг юм байна лээ шдээ.Хэнийх нь бөгсөн дээр илүү баас наалдсан байна түүнийг л ар араасаа уралдан очиж долооцгооно.Тэгээд дараа нь маш чангаар “Баас бол үмхий” гэж орилцгоодог.Учир нь энэ бол тэдний баас олж идэх ганц арга зам нь.Тэгтэл тэдэнд ингэж жүжиглэхээс өөр арга байхгүй шүү дээ.Хэрвээ тэд “Би баасанд дуртай” гээд хэлчих юм бол ард түмэн түүнийг арчаад л хаячихна.Заавал ч үгүй баасанд дургүй гэж орилж байж баас идэх боломж олдоно.Тэгэхээр эх орноо гэсэн үзэлд .. үгүй ээ “баасанд” хүртэл жүжиг шингэжээ.

Монголд гадаа салхи шуурч байна.Харин наана чинь бороо орж байна уу ??? Харин энд өчигдөр цас орсон.Энд хүмүүс баячуудын хорооллын хогон дундаас дутуу идсэн цуйвангийн үлдэгдэл олоод баярлаж байна, харин Солонгост хүмүүс нь ямар байх юм дээ ???? Энд үхсэн малынхаа сэгээр малчид хооллож байна, харин Японд цагаан будаа нь амттай гэсэн үнэн үү ??? Энд нийгмийн хамгийн дээд зиндааныхан гэрээс гарж хоёр алхаад л нийгмийн хамгийн доод зиндааныхантай нэг хүрээнд орж байна, харин Сингапурт ядуу хүн байдаггүй гэсэн үнэн үү ??? “Цайлган сэтгэлтэй Монголчууд” гэдэг үг сонсохоор хөх инээд цаанаасаа хүрээд байдаг болж, Лондонд тэгээд үнэхээр англичууд нь хотоосоо гадна амьдардаг хэрэг үү ??? Монгол залуучуудын ашиглаад хаясан хүүхнүүдийн үлдэгдэл дээр өвөрмонголчууд ажиллацгаана, Бээжинд гадаад монгол өвөр монголоо ялгадаггүй хэвээрээ юу ??? Монголд бараг бүх залуучууд гадаад уруу тэмүүлцгээх юм, шалыг нь угаагаад ч болтугай Америк явах юмсан гэцгээх юм, наад Америкаас чинь ядаж энд ирээд англи хэлний цагийн багш хийчэх хүн олдохгүй биз ??? Америкт ер нь бороо орж байх юм уу ??? Наана чинь ер нь цаг агаар амьдрал хэр байна даа ????

Би бараг савж унах нь.Энэ үед миний ширээн дээрээ тавьсан цай асгарна.

Банди нар яагаад охин найрдаг вэ ???

2010-05-02T05:02:00.000+08:00

Банди нар яагаад охин найрдгийг охидууд хэзээ ч ойлгохгүй.Учир нь тэдний төрөлхийн сэтгэхгүй нь үнэхээр шал ондоо.Банди нарын хувьд бие сэтгэл хоёр тусдаа оршдог.Тодруулбал тэд “зүгээр л” секс хйиж чаддаг, огт сэтгэлгүйгээр шүү дээ.Бие нь л секс хийж байгаа болохоос дотоод сэтгэл нь тийм биш байдаг.Тэдний хувьд хэн нэг охинтой унтахад “байдаг л”, харин найз охинтойноо унтахад “аз жаргалтай” байдаг.Хэн нэг охинтой унтаад таашаал авч чадахгүй бол “шал тэнэг” санагддаг бол найз охинтойгоо унтахад огт тэгдэггүй.Үнэндээ тэд жинхэнэ таашаалыг найз охиноосоо л амсдаг.Тийм ч учраас найз охинтойгоо цуг байхдаа хэзээ ч нэгэн зэрэг бусдыг сонгодоггүй.Зөвхөн найз охин нь өөртэй нь цуг байх боломжгүй үед л физиологийн шаардлагаа хангахаар, зугаацахаар бусад охидыг сонгодог.Харин найз охинтойгоо цуг байсаар байж өөр охинтой унтаж байвал магадгүй тэдний хайр сэтгэлд асуудал байна, эсвэл тэдний секс хийх арга барил, сексийн талаархи ойлголт болоод түүнд хандах хандлага сэтгэл зүйд асуудал байна гэсэн үг.Сексийг сайн судлаж бүрэн ойлгож эзэмшиж чадвал бүх насаараа эхнэртэйгээ сэтгэл ханамжтайгаар хурьцаж болно.Учир нь тэр маш баялаг.

Эмэгтэйчүүд эрчүүдийг ойлгодоггүй.Гэхдээ энэ нь тэдний алдаа биш.Төрөлхийн сэтгэл зүйн ялгаа.Эмэгтэйчүүд бие сэтгэл хоёрыг хамтад нь авч үздэг.Биеэ өгвөл сэтгэлээ хамтад нь өгдөг, сэтгэлээ өгвөл биеэ өгдөг.Биеэ худалдах, мөнгөөр хурьцах бол өөр асуудал.Нийгмийн хэрэгцээ, буруу үзэл бодолтой холбоотой.Түүнээс цаанаасаа тийм бол биш.Ийм болохоор найз банди нь өөр охинтой унтсан байвал энэ нь түүний хувьд уучилшгүй алдаа болдог.Тэд найз бандийгаа өөр охинд сайн болчихоод, эсвэл өөрөөс нь илүү өөр охин таалагдсандаа тэгэж байна гэж боддог.Учир нь тэд яг өөр шигээ бусдыг боддог.Охидууд өөр олон бандитай унтаж эхлэх үедээ өөрөө өөртөө янхан шиг санагдах үе байдаг.Энэ нь тэдний хувьд ичгэвэртэй байдаг.Харин хамгийн гашуудалтай нь яг ингэж бодох үедээ тэр охин “ариухан” хэвээрээ л байдаг ба улмаар өөрийнхөө хийсэн зүйлдээ шаналснаасаа болоод жинхнээсээ “янхан”-аас өөрцгүй болж орхидог.Сүүлдээ өөрийгөө “гаргуунд нь гаргадаг”, нэг үгээр хэлэхэд “цайрдаг” .... Нэгэнт л би ийм зүйл хийсэн юм чинь одоо яасан ч яахав дээ гэж боддог ....

Эмэгтэйчүүд явдалтай байвал гол буруутан нь эрчүүд байдаг.Эрчүүд үнэн сэтгэлээ хэр баргийн хүнд амар өгдөггүй.Нэгэнт өгсөн сэтгэлдээ маш удаан үнэнч байдаг.Зөвхөн сэтгэл зүрхнийхаа хувьд шүү дээ.Харин бие нь сэтгэл шигээ байж чаддаггүй.Тэгтэл бие нь сэтгэлтэйгээ хамт байдаг эмэгтэйчүүд тэднийг дагаснаар шалиг болдог.Энэ маш сонирхолтой.Эрчүүд шалигтаж шалигтчихаад үнэн сэтгэлээ аваад үлдэж чаддаг бол эмэгтэйчүүд тэгэж чаддаггүй.Тийм болохоор үүнд эрчүүд буруутай.Би 4 жилийн турш солонгосчуудад хөтөч хийж байхдаа нэг зүйлийг маш сайн ойлгосон.Ямар ч зиндааны эрчүүд, боловсролтой нь ч тэр боловсролгүй нь ч тэр, баян нь ч тэр ядуу нь ч тэр гадаадад аялахаар ирвэл заавал ганц удаа “тэгээд үзчэхийг” хүсдэг юм байна гэж.Дөч гарсан, тавь гарсан нь ч ялгаагүй.Би Солонгос, Хятад гээд л энд тэндхийн орнуудад Монголчуудад орчуулга хийгээд л зөндөө явж байсан.Манайхан ч гэсэн ямар ч ялгаагүй.Яг л тэгдэг.Маш муухай сонсогдоно, гэхдээ аавууд ч тийм байдаг.Заавал өөрийнхөө аав дээр бодсны хэрэггүй л дээ, тиймгүй нь ч гэсэн “цөөхөн” бий , чиний сэтгэлд ариунаараа үлдэг.

Хогийн санагдаж байгаа биз ??? Тийм болохоор л би шудрага үнэн ч гэсэн хэмжээнээсээ хэтрэхээр утгаа алддаг гэж сануулаад байгаа юм шүү дээ.Энэ миний хэлсэн үг биш Монтэнь тэгэж хэлсэн юм.Үнэнийг хүн хүлээн зөвшөөрч чаддаггүй, түүний өмнө бидний нүүр улайдаг.Дотроо үнэн гэдгийг нь мэдэж байсан ч гаднаа үгүйсгэдэг.Тэгэхээр одоо яахав дээ тэр эвгүй байдлаас өөрийгөө авч гарахын тулд бусдыг дуурайгаад л жүжиглээд байж дээ.

”Чи муу гахайн хамартай онгорхой нүх” ... Уул нь үнэн л дээ тэр ч өөрөө мэднэ. Тэгсэн мань хүн “Юу гэнээ чи, чи тэгвэл өөрөө” .... гээд л үзэж тарна.Асуудал хамартаа байгаа юм биш, чи энэ хараал идсэн нийгмийн өөрсдөө зохиож бодож олсон үнэлэмжээр нь дүгнүүлчихсэн, өрөвдөлтэй нь түүндээ шаналчихсан, түүнээсээ иччихсэн яваадаа л асуудал байгаа юм.Ер нь духан дээрээ боовтой байсан ч яадаг юм.Би ямар тариад ургуулчихсан биш, өөрөө л тэгээд ургачихсан юм чинь тийм биз дээ ??? Нөлөөлж чадах зүйлдээ л санаа зов.

Эр эмийн ялгааны хувьд азид лав ийм байдаг юм.Европд ямар байдаг юм би мэдэхгүй.

Цэвэрхэн бас шаваргүй

2010-05-02T04:56:00.000+08:00

Би нэг аймар юм хэлэх үү ??? Би яг одоо хүн алчихаад гэрээсээ гараад нэг охинтой танилцлаа гэж бодъё л доо.Энэ үед тэр миний талаар юу ч мэдэхгүй.Миний хэр сайн жүжиглэхээс шалтгаалаад бүр надтай эелдэг харьцаж ч магадгүй.Алуурчинтай шүү дээ.Үүнээс цаашилбал юу ч тохиолдож болно.

Нэг охиноос салаад өөр нэг охинтой үерхэнэ гэдэг үнэндээ нэг анги төгсөөд нөгөө ангид суралцаж байна гэсэн үг юм.Тэд улам хашир, улам муу санаатай болдог.Тэр хэмжээгээр нь түүнээс жинхэнэ хайр дурлал холдон одно.Гэхдээ чи их юм бодсны хэрэггүй дээ, муу муухай зүйлсийн талаар бол бүр ч бодсны хэрэггүй.Тэгвэл чи айсандаа болоод галзуурах болно.Чам дээр ямар ч албин чөтгөр хэний ч дүрээр хувилаад ирж магадгүй.Хамгийн их итгэсэн хүндээ хамгийн аймшигтайгаар хууртах тохиолдол маш их байдаг.Тэгэхээр ганцхан зам бий.Хүүхэд шиг гэнэн, тэнэг юм шиг дурлалдаа үнэнч бай, хэнд ч бүү муу сана.Энэ нь өөрөө бардамнал юм.Энэ хорвоогийн сайн мууг ялгаж салгахад чиний хүч хүрэхгүй.Гэхдээ бүх зүйлийг зохицуулдаг байгалийн хууль гэж байдаг юм..Тэгэхээр бүхнийг түүнд даатгаад орхичих.Бүгд шүүгдэнэ,заавал шүүгдэнэ,үүнд эргэлзэх хэрэггүй.

Шинэхэн хосуудад зөвлөгөө

2010-05-02T04:52:00.000+08:00

Шинэхэн хосуудад

Маш чухал зүйл зааж өгье.Найз охин найз бандидаа хэзээ ч битгий өнгөрсөн “дурлал” бас “болохгүй” зүйлсийнхээ талаар ярьж бай.Учир нь тэд ойлгодоггүй юм.Ганц юм балгачихаад сэтгэл чинь уярч бүх зүйлээ сайхан уудламаар санагдан, түүндээ хэлэхгүй ядаж ганц л зүйл байвал өөрөө өөртөө гэмтэн мэт бодогдох тэр үедээ зүгээр л амаа хамхиж орхи.Өнгөрснөөр одоо болоод ирээдүйгээ баллах хэрэггүй.Биен дээрх шарх өвдөхөө болимогц аяндаа мартагддаг, харин сэтгэлийн шарх байн байн хөндөгдөөд маш хэцүү байдаг.Хамгийн дургүй, бүр үзэн яддаг охинтой нь унтсан гэдгийг найз охин чинь мэдчихвэл, чамтай хурьцах болгондоо тэр нь нүдэнд нь харагдаад ямар хэцүү байх бол ??? Чамаас хамаагүй булиа биетэй, булчин шөрмөс нь зангирсан Баатараатай найз охин чинь унтчихсан гэдгийг чи мэдснээс хойш өөрийгөө үнэлэх үнэлэмж чинь яаж буурах талаар төсөөлөөд үзээрэй.Уул нь энэ бүхэн тийм чухал зүйл биш л дээ.Гэхдээ сэтгэл зүйл хөгжлийн тодорхой хэмжээний түвшинд хүрээгүй хүмүүс үүнийг ойлгоход маш хэцүү байдаг юм.Заримдаа сэтгэл чинь маш хүчтэй хөдөлж, та хоёрын л энэ хайр дурлал хамгийн ариун нандин мэт санагдан, энэ л хайр дурлалд чинь жаахан ч гэсэн худал хуурмаг зүйл байх вий гэхээс зүрх чинь дэлсэж дотроо байж ядаж байгаа биз ??? “Би зөвхөн чамдаа л хайртай, чиний өнгөрсөн амьдрал чинь надад ямар ч хамаагүй, чи хайрдаа бүхнийг юу ч нуулгүй ярь л даа, би зөвхөн чамайг улам илүү ойлгохыг л хүссэн юм” .... Залуу ??? Сайн бод, чи үнэхээр ямар ч зүйл ярьсан ганхахгүй гэдэгтээ итгэлтэй байна уу.Агшин зуур дотор чинь муухайрч уйлмаар санагдах юм биш биз дээ ??? Дараа нь өөрөө гуйж хэлүүлчихээд түүнийгээ буруутгах юм биш биз ??? Чи ер нь бэлэн үү ??? .... Тэгэхээр сайн хүн болж тэнэглэх хэрэггүй.Хэтэрхий сайн зүйл муу үр дагаврыг дагуулдаг.Бурхан гэж байдаг үгүйг мэдэх аргагүйгээс цааш буяны нормыг давуулан биелүүлэх гэсний хэрэггүй, нүгэл болно.

Шар хадны тэмдэглэл

2010-05-02T04:46:00.002+08:00

Шар хадны тэмдэглэл

Хоёрхон сарын өмнө би New York хотод гудамж метрлэн хөгжим сонсоод явж байснаа санаж байна.Харин дөрвөн хоногийн өмнө Бээжин хотод нар тусдаггүй дотуур байрандаа ном уншаад хэвтэж байсан.Тэгэхэд яагаад ч юм уншсан номоо ерөөсөө ойлгохгүй дахин дахин давтаж уншсаар байж билээ.Тэгтэл өнөөдөр би Улаанбаатар хотод “Шар хад”-ны сэтгэл мэдрэлийн “Завсрын тасаг”-т хэвтэж байх.Зарим нэг нь энэ газрыг галзуугын больниц ч гэдэг.Хэвтэж байгаа “Завсрын тасаг”-ийнхаа учрыг лавлаж асуувал галзуучууд гайгүйчүүд хоёрын голын зааг нь бололтой юм.Засал авбал гайгүйчүүд уруу шилжиж харин чадахгүй бол жинхэнэ галзуугын тасагт хоригдох бололтой.

Би энэхүү тэмдэглэлдээ өөрийнхөө зовлон, сэтгэлийн шаналлыг аль болохоор тусгахгүй байхыг зорьлоо.Учир нь нэг хүн надад “Хүнд зовлонгоо ярьж муу энергээ дамжуулах нь буруу зүйл” гэж хэлж байсан юм.Надад түүний үг зөв юм шиг санагдсан.

Би уулаас галзуу солиотой юм их бичдэг болохоороо заримдаа үүнээсээ бага зэрэг санаа зовдог байлаа.Харин одоо та бидний хэлж заншсанааар нэгэнт “Цайрсан” болохоор санаа амар бичьюү гэж бодно.Ингээд та бүхнийг жинхэнэ утгаар нь “Галзуу хүний өдрийн тэмдэглэл”-дээ урьж байна

Эхний өдөр

Цаг 18:00 болж байна.Цагийн дараа манай мэдрэлийн тасгийнхан теннис тоглоно гэсэн.Харин одоо тэнд архиныхан тоглож байгаа.Энд галзуу, мэдрэлийн согогтой, мэдрэлийн ядаргаатай хүмүүсээс гадна архаг архичид, архинд донтогчид олон байдаг.Ихэнхи нь 40-өөс дээш настай хүмүүс байх бөгөөд дөнгөж 22 –той намайг олзуурхсан харцаар ажиглацгаах нь инээдтэй ч юм шиг.Нэг нь намайг бүр xи PC-гээр ирсэн үү гэж асуусан.Гэхдээ надад Монгол хүмүүстэй хамт байх сайхан байна.Илүү дутуу зусарч бялдууч зан байхгүй “За ахын дүү сайхан эдгээд гараарай” гээд унтаж байсан намайг сэрээн өөрөө өрөөгөө орхин гарах залуугын үг цаанаа л нэг сэтгэлээсээ.Тэгэхэд би том даргаар мундагдуулан өчнөөн олон өвчин зовлонтой хүмүүсийн урдуур дайран, уул нь 5 хоног нэмүүлнэ гээд хөөцөлдөж байсан саяын залуугийн орон дээр “Хөдөөнөөс ирсэн хүү хотод гэр оронгүй” гэж худлаа яриулж орж ирснээ сүүлд нь л мэдсэн юм.Шар хаданд хэвтэхэд хүртэл арын хаалга хэрэгтэй байдаг гэж үнэхээр мэдсэнгүй.

Хаашаа ч харсан битүү гэр хорооллоор хүрээлүүлсэн хотын захын нэгэн дүүрэгт эмнэлэг маань байрлах ажээ.Надад бол энэ зураг хэтэрхий танил байлаа.Учир нь миний хамгийн жаргалтай үе болох балчих бага нас минь яг ийм гэр хороолол дунд шаагилдан өнгөрсөн.Өдөр болгон худгаас ус авч, өвөөтэйгөө үхэр хонь хариулан, өглөө болгон эмээтэйгээ үхрийн хөлдүү баас ховхолдогсон.Өвөө маань хөдөлмөр сургуулын захирал, эмээ маань насаараа бага ангийн багш байсан болохоор би сургуульд ортлоо хэтэрхий хүмүүжилтэй хүү болон өссөн.Ямар сайндаа л 4-р анги төгстөлөө миний хэлдэг хамгийн муухай хараал “Муу хог минь” байх вэ дээ.Сая би тарианы сувилагчаас асуусан.Энэ хавьд нэг хашаа байшин замтайгаа ойрхон нь 15-20 сая байдаг гэнэ.Ийм үнэтэй байдаг юм гэж бодож байсангүй.Нээрээ л тэр үеийн гэр хорооллоос одоо зөвхөн төрх нь л үлдээ биз дээ.Тэр үед бид нарын тоглодог тоглоом гэвэл бөмбөг мөргөлдүүлэх, дидандах(акомнё аримнё пульмонё буста !!!), лаазан дээр сууж гулгах, элсээр ордон барих, хлорын шохой буудуулах, жараахай тамлах, царцаа зодолдуулах, шоргоолзонд амьд царцаа барьж өгөх, чавхаар харвах, урхиар болжмор тагтаа барих, тугалын сүүлнээс чирэгдэх ... нэг иймэрхүү л байлаа.Хотод өссөн хүүхдүүд заримыг нь ойлгохгүй байх.Жишээ нь царцаа зодолдуулахад л гэхэд боксын царцаа, каратагын царцаа гээд олон янз.Шороон дээгүүр тугалын сүүлнээс чирэгдэхэд гутлын ул юу болох нь тодорхой.Хамгийн ур ухаан шаардсан бас сонирхолтой нь бөмбөг өнхөрүүлэх.Улаан шороог цементтэй зуурсан бөмбөг хамгийн бөх нь.Олон сарын туршилтын үр дүнд хийсэн нээлт байгаа юм.Ийм бөмбөгийг сэрүүн газар 3-4 хоног байлгаж байж сая тэмцээнд ороход бэлэн болно.Сэтгэл догдлоод л унтаж чаддаггүйсэн.Өглөө босонгуутаа хамгийн түрүүнд гүйж очиж бөмбөгөө харна.Заза манай тасгийнхний ширээний теннисний цаг эхэлсэн гэнэ.Буцаж ирээд үргэлжлүүлье.

2 дахь өдөр

Намайг хүчтэй тариа хийгээд унтуулсан бололтой.Өдөр 12 цаг өнгөрч байхад л сая сэрлээ.Уулзсан эмч болгон л намайг хурдхан шиг нэг найз охинтой бол гэх юм.Нэгнийг нь эдгээхийн тулд нөгөөхийг золиосонд гаргана гэх уул нь эмч хүний хэлэх үг биш л санагдах юм.

Өдрийн хоолоо идчихээд дахиад л нөгөө цонхоороо харлаа.Нөгөө л байшингууд яр тэр хэвээрээ.Орон сууцанд амьдардаг хүмүүс хашаа байшинд хүмүүсийг хараад их л өрөвдөцгөөх нь ажиглагддаг.Тэгтэл хашаа байшинд амьдардаг хүмүүс өөрсдийгөө тэгэж их зовж зүдэрч байна гэж боддог болов уу ??? Үгүй байх аа.Харин орон сууцанд амьдарч үзчихээд эргээд хашаа байшиндаа амьдарвал тэгэж бодож магадгүй.Уул нь зүгээр хашаа байшиндаа амьдарч байсан бол ингэж өөрийнхөө амьдралыг голж зовж шаналах явдал гарахгүй шүү дээ.Хүн бүр аз жаргал сайн сайхныг эрж хайдаг ч хэрвээ тухайн аз жаргалаа эд зүйлс материаллаг зүйлсээс хайх юм бол энэ нь түүнд аз жаргал битгий хэл зовлонгийн үүрийг авчирдаг.Учир нь хүний шунал гэдэг услах тусам хатаж ширгэх тариан талбайнаас өөрцгүй бөгөөд тэр хэмжээ хязгааргүй шунал бодит байдалтай үргэлж зөрчилдөж байдаг.Мэдээж өөрийнхөө хөдөлмөрлөж олсон мөнгөөрөө дуртай зүйлсээ худалдан авч гоё ганган хувцас өмсөж, үнэтэй утас барин хараа дээгүүр сэтгэл бардам амьдрах сайхан л даа.Ийм тансаг амьдралаа бататгахын тулд өндөр боловсрол эзэмшин сайн ажилд орж бүх насаараа санхүүгийн эрх хүрч чадвал бүр сайн.Тэгтэл ингэснээр аз жаргалд хүрч чадна гэж үү.Мөнгөөр дутагдсандаа биш мөнгөнд хахсандаа амиа хорлогчид олон.Уул нь маш харьцангуй ойлголт юм л даа.Зарим нь тохилог орон сууцаа хувийн эдлэн газраар сольж чадахгүйдээ шаналж суухад харин зарим нь энэ хотын захад ч болтугай хашаа байшин олдсонд нь баярлаж хөл нь газар хүрэхгүй элдэв хадаас банз цуглуулан гүйх жишээтэй.Хөдөөний мал хариулдаг эгчдээ АНУ-д амьдардаг дүү нь LV-ийн цүнх бэлэглэвэл цаадах нь аягүй бол цагаан сараар тааралдсан нэгэндээ бариад өгчихнө дөө.Аз жаргал гэдэг оюун санаанаас үүдэлтэй.Сэтгэлийн хамгийн дээд таашаал сэтгэлээс л ирдэг.Үүнтэй ижил сэтгэлийн хариуд сэтгэл ирдэг.Үүний эсрэг “Ахуй анхдагч” гэдэг үг байдаг.Эхлээд идэх хоолтой болчих дараа нь гүн ухаан ярь гэсэн үг л дээ.Тодруулбал хүн юуны түрүүнд амьдралын тулгуур болох 3 төрлийн хэрэгцээг хангасан байх ёстой байдаг.Үүнд идэх хоол, өмсөх хувцас, орогнох байр орно.Үнэхээр энэ 3 хэрэгцээ хангагдаагүй тохиолдолд оюунлаг амьдрал, гүн ухаан ярих нь дэмий зүйл юм.Харамсалтай нь хүмүүс эдгээр хэрэгцээгээ хангасны дараа орон байраа яаж сайжруулах вэ, яавал илүү гоё хувцас өмсөх вэ, ямар хоол илүү гоё вэ гэдгээ түрүүлж бодохоос биш би хэн бэ, яах гэж ирсэн бэ, юуны төлөө ирсэн бэ, юу надад илүү үнэ цэнэтэй вэ, миний зорилго юу вэ, яавал бусдын гаргасан мөрөөр явах биш өөрөө амьдралынхаа эзэн нь байх вэ гэдгийг огтхон ч боддоггүй.

Надад ямар тариа тарьчихсан юм бүү мэд толгой тархи хүндрээд юм бичихэд хэцүү болж байх шиг байна.Би үнэндээ энэ олон утга учиргүй тариаг сайн ойлгодоггүй юм.Тэгтэл зарим нь бүр нэхэж ирээд л хэрүүл маргаан үүсгэн байж ганц дусал нэмүүлэхийг нь яана.Нэг ах бүүр инээдтэй “Ахын дүү чиний судсаар чинь бөөн битмээн ороод л чи тэгээд л ЦЭМБИЙГЭЭД л босоод ирнэ” гэсэн.Ямар ч утгагүй хэхэ 15:00 цаг

Сая л сэрлээ дахиад л унтуулцан бололтой юм нар жаргаж байна.Дүүргээгээ тог тасарсан гэнэ.Дахиад унтуулах бас харанхуй болохоос нь өмнө сүүлчийн гэрлээр тэмдэглэлээ бичиж байна.Хоол байтугай эм уух ус ч алга.Хүнээс ойр хавьд “Түц” хаана байдаг юм гэж асуутал “Чи чинь хэдэн оноос ирсэн хүн бэ ???” гээд учиргүй шоолов.Уул нь Багшийн дээдийн автобусны буудал дээр түц харах шиг л болсон юмсан.Би нээрээ 2 хонохдоо ганц халбага олчихож чадахгүй өгсөн хоолыг нь сорж идэх гэхээр заримдаа ёроолд нь үлдчихээд байх юм.Заримдаа бүүр аягаа тонгойлгосон ч унахгүй гээч.Манай мэдрэлийнхэн архины хэдэн эгч нарыг оруулж ирж тоглоно гэсэн.Цоглог ч гарууд юм даа.

3 дахь өдөр

Сэтгэл зүйч надад “Шийдвэр гарч байж алхам хийгддэг юм” гэж хэлсэн.Болгоомжгүй ярьж байх шиг санагдсан.Магадгүй зарим зүйд дээр бол өөр байх л даа.Жишээ нь TOEFL-ийн шалгалт өгөх гээд шийдэж ядаж байгаа хүүхдийн хувьд бол бол эхлээд шалгалтандаа бүртгүүлчихвэлд дараа нь мөнгөндөө харамсаад ч болтугай шалгалтандаа бэлдэж магадгүй юм.Тэгтэл хоорондоо олигтой таарахгүй салж нийлэхийн олсон дээр дөнгөн данган тогтож байгаа хосуудад энэ үг хэрхэн нөлөөлөх бол.Эхлээд сална гээд хэлчих тэгээд аажим аажимаар сал гэсэн үн болноо доо.Уул нь бие биенээ ойлгох гээд хичээвэл буцаж нийлээд сайхан амьдарч ч болох шүү дээ тийм биз дээ ?? Надад харин өөр нэг эмчийн хэлсэн үг таалагдсан.Сэтгэл зүйн эмч гэдэг бол зөвхөн сонсох л үүрэгтэй гэж.Эцсийн эцэст хүн зөв хариултыг өөрөө л олдог.Тэр эмч хэзээ ч миний өмнөөс хариуцлага хүлээхгүй шүү дээ.

Кашаа уугаарай, гэсэн дуугаар аягаа барьж очоод өөртөө аягалтал эмч надад “Дүүргэхгүй шүү” гэлээ.Би уул нь жижигхэн л аягатай ирсэн юмсан.Гэхдээ би Монгол эмч нарт хайртай.Үнэндээ бол аягатайгаа идчихээд дахиад нэмье гэсэн ч өгөх л байх.

Та нар намайг гайхаж байгаа байх л даа.Бичсэнийг нь харахаад гайгүй л юм шиг байх юм,”Энэ ер нь яг яачихсан нөхөр вэ ???” гэж.Маш хариуцалагатайгаар хэлэхэд бүх зүйл ямар ч маргаангүй надаас өөрөөс минь болсон юм.Хүн энэ хорвоо дээр хэлсэн үг хийсэн үйлдэл бүрийнхээ төлөө хариуцлага хүлээдэг.Би уул нь хүний эд хөрөнгийг эвдчихвэл ямар ч аргааг хамаагүй төлөөд өгчих ухамсартай хүн л дээ.Тэгтэл бусдын зүрх сэтгэлийг шархуулж гомдоосон учраас ялыг нь сэтгэлээрээ амсаж сууна.Дээрээс нь би муу муухай зүйл олныг хийсэн ч уг “хүн” нь тийм муу хүн биш учраас хийсэн зүйлдээ гэмшиж суугаа минь л энэ байх.

Тиймээс хүн та битгийн санаа зов !!! Учир нь хорвоо өөрөө хэтэрхий тэгш шудрага юм.Баян тансаг, эрх мэдэлтнүүд нь жаргаад ядуу зүдүү нь зовоод байгаа юм огтхон ч биш.Мөнгө нь ихдэж шуналандаа живэн зовж тарчлан байгаа баян авгай, мөнгөөр гачигдаж дутагдсандаа өлсөж ядарч яваа залуу бүсгүйн зовлон угтаа нэг л зүйл юм.Хамгийн жаргалтай харагдах хүн хэрэг дээрээ хамгийн зовлонтой байх нь бий.Хүний хууль үйлчлэхгүй байж болно.Харин байгалийн хууль бүхнийг маш шудрага шүүдэг.Үүнд эргэлзэх хэрэггүй.

Заза намайг дуудаж байна.Манай палатны нэг ах, “Архины 5 палат”-ны нэг ах хоёрыг үдэж өгөх “ПАРТИ” өнөөдөр зохиогдох юм гэсэн.Энд хүртэл ийм юм болдог гэж яаж мэдэхэв дээ.Гэхдээ намайг удахгүй нөгөө эмээд өгөөд унтуулчих байх л даа.

4 дахь өдөр

Ойлгомжгүй утгагүй байдлууд ар араасаа үргэлжилсээр .... Теннисний өрөөний цаад талд цаанаа л нэг ёозгүй дүнсийсэн бүргэд хаалга бий.Тэр бол архаг архичдын өрөө.Тийшээ ихэвчлэн эрэгтэй хүмүүс орохоос гадна эмэгтэйчүүд ч бас орох аж.

“Охидуудыг молиго үмхүүлж байгаад нэг сайн шаагаад л хаях хэрэгтэй” гэх мэтийн заавар өгөх 50 шахсан намбагүй өвгөн.Нэг л том том ярьсан томчуул хаа сайгүй.Би толгой дохин сонсож байгаа дүр үзүүлэн тэдэнд буян болно.Тэд солонгос явж ирснээ их л сүр болгон ярина.Гадаад явж нүд тайлаад ирсэн хүмүүстэй би одоо юу ч ярих вэ дээ.

Манай нэг хамаатан надад нийтлэлч Цэнддоогийн бичсэнийг уншсанаа ярьж байсан юм.Комплекс гэдэг зүйлийн талаар.Сонссоноо товчхон тайлбарлавал хүн өөрөө хийж чадаагүй зүйлээ үр хүүхдээрээ заавал хийлгэх гэж оролдохыг хэлдэг гэнэ.Их сургууль төгсөөгүй эцэг эхчүүд өөрсдөө бүх насаараа боловсролгүй бүдүүлгээрээ гадуурхагдаж явснаа санан санан өөрийнхөө хүүхдийг ямар ч аргаар хамаагүй заавал аль нэг их сургууль төгсгөх гэж улайрна.Хэрвээ өөрөө гадаадад сурахыг мөрөөддөг байсан бол хүүхдээ Эрээнд ч болтугай сургуульд оруулж байж санаа нь амарна.

Би мэднэ.Багадаа их ядуу өссөн хүүхдүүд “би том болоод заавал баян болно” гэж өөрөө өөртөө амладаг.Үүнтэй уялдаад нэг жишээ санаанд орж байна.

Миний сайн танидаг нэг ах хүү бий.Гуч хол гарсан, одоо хүртэл ганцаараа номын хүн.Арав шахуу жилийн өмнө түүнд ийм явдал тохиолджээ.Тэрээр аминаасаа илүү хайртай нэг найз охинтой байсан ба цаадах нь ч гэсэн өөрт нь их сайн байсан гэнээ.Тэгтэл нэг л өдөр аянга ниргэх шиг болж өнөө охин нь эцэг эхийнхээ ятгалгаар Канадад амьдардаг боломжийн амьдралтай залуутай суухаар болжээ.Хувь заяаны шоглоом !!! Хоёр салаа замын нэгнээр нь л явж болдог.Охин баян залууг сонгосон.Уул нь хайр сэтгэлээ дагасан ч хоёулаа нийлээд зүтгэвэл хэний ч доор орохгүй амьдраад байж болно.Тэгтэл яагаад хамгийн нандин зүйлээ уландаа гишгэн байж хайртай хүнээ гомдоон гомдоон алс нутгийг зорих болов ??? Асуултын тэмдгийн ард учир их бий.Энгийн бүдүүлгээр харвал “Мөнгө харсан охин тансаг амьдралд дурлажээ” л гэх биз.Тэгтэл охинд ийм сонголт хийх өөр далд шалтгаан байсан байж.Түүнийг мэдэхийн тулд охины түүхийг сөхөх хэрэгтэй.

Охин багаасаа үгээгүй хоосон айлд ядуу тарчиг өсчээ.Комьютэрээс хурдан ажиллах охины бяцхан тархи ядуу хүн яаж бусдын доор ордгийг, цаг нь тулахаар шудрага ёс гэдэг мөнгөний өмнө юу ч биш болохыг энэ насандаа хэзээ ч мартахгүйгээр нэгд нэгэнгүй бичиж авчээ.Бусад хүүхдүүдэд бүгдэд нь байгаа тоглоом яагаад зөвхөн өөрт нь байхгүй байгааг, энэ бүхний буруутан өнөөх л МӨНГӨ болохыг охин хэтэрхий эрт ухаарчээ.Нас нь ахих тусам мөнгөний үнэ цэнийг улам илүү мэдрэнэ.Хөл муутай хөгшин эцэг нь чухам юунаас болж өдөржин зах дээр бусдад аз үзэгдэн тэрэг түрдгийг охин сайн мэдэж байлаа.Одоо түүний хувьд мөнгө бол хэрэглээ биш харин амьдралынх нь зорилго бас дайсан нь болжээ.Өөрийг нь болоод гэр бүлийг нь насаар нь зовоосон мөнгө гэгчийг цүнх цүнхээр нь олж муусайн ядуусын нүүр лүү шидэх болно гэж охин өөрөө өөртөө сэмхэн андгайлна.Үүнээсээ болоод хичээлээ ч маш сайн хийж мөнгө олоход өөрөөсөө шалтгаалах бүх зүйлд улайран зүтгэнэ.Мөнгө түүнийг хурцалж байлаа.

Одоо эргээд ярианы эхэн рүү очицгооё.Асуулт.Охин хайр дурлалаа сонгох болов уу эсвэл мөнгийг сонгос болов уу ??? Хариултыг бүр дээрээс хайя.Багадаа авч чадаагүй зүйлээ том болоод ямар ч аргаар хамаагүй авах гэж улайрах нэг төрлийн КОМПЛЕКС.

Миний дүгнэлт.Ямар ч зүйлийг байгаа мөн чанараар нь л харах хэрэгтэй.Хувцасны мөн чанар уул нь хүнийг хүйтэнд хөлдөж үхэхээс хамгаалах л юм шүү дээ.Үүнээс жаахан цаашилбал нүцгэн биеийг халхлах, бүүр цааш нь моод гангараа болох жишээтэй.Мотортой, 4 дугайтай хүн тээвэрлэж болж л байвал энэ чинь уул нь машин мөн биз дээ.Яг үүнтэй ижил мөнгө гэдэг бол хүнийг сайхан амьдрахад зориулагдсан нэгэн төрлийн хэрэглээ юм.Гэтэл энэ гаргалгаа эсрэгээрээ ажиллаад байх шиг.Тэр охин л гэхэд мөнгөний төлөө хайртай залуугаа хаячихаж байгаа биз дээ.Хүн мөнгөөр гачигдаад байгаа юм биш дээ.Хүн шуналдаа идэгдчихээд байгаа юм.Хүн байгаагаа голж байхгүйдээ шаналдаг.Шаналсандаа юу ч хийдэггүй.Үүндээ гутраад ууна, уухаараа өөрийгөө өрөвдөнө.Өрөвдөх тусам улам өрөвдөлтэй болно.Тэгээд солиорно.Дараа нь бүгд энэ Шар хаданд ирж хэдэн эмч нарыг зовооно.Зовооно ч гэж дээ ажилтай болгоно.Амьдрал ч шоглоомтой доо.Хүн өвдөхгүй бол эмч нар ажилгүй, хэрэг гарахгүй бол цагдаа нар хоолгүй.Гэхдээ бүгд ард түмний төлөө нэр зүүсэн цагаан гартнууд.

Харин мөнгөний тал дээр миний дүгнэлт ийм байна.Амьдрах овоохойтой, өмсөх хувцастай, идэх хоолтой, энэ гурван хэрэгцээгээ бүрэн хангах чадвартай болчихвол тэгээд л жарга.Яаж гэж үү ??? Сонин байгаа биз ??? Хамгийн хэцүүг нь шийдчихээд амарханд нь бүдэрчихдэг ????

6 дахь өдөр

“500 төгрөг өг тэгэхгүй бол шаана шүү, надад хууль үйлчлэхгүй, хүүхдийг чинь энэ чулуугаар шаана шүү”..... Гэртээ харьж нэг хоночихоод буцаад эмлэгтээ иртэл “Шар хад” намайг иймэрхүү л байдалтай угтлаа.Би эхэндээ тасгаасаа оргосон галзуу байна гэж бодоод жаахан айсан ч, ядарсан нэгнийг айлгаж мөнгө салгадаг луйварчин гэдгийг нь удалгүй мэдсэн тул түүнийг цагдаад аваачиж өглөө.Цайчихсан юм.Өрөөндөө орж иртэл бүх зүйл нэг л танил, харин хүмүүс нь солигдсон байсан.Сонин юм даа, Би “Шар хад”-нд дассан бололтой.Уул нь бичих зүйл маш их байна.Даанч сая уусан эм үйлчилж байх шиг байна нойр маш их хүрж байна тэгэхээр маргааш л үргэлжлүүлэхээс .....

7 дахь өдөр

Би ёстой аймар чанга орилсон.Бүр аймар.Хайран ч бөгс минь.Шинэ тариа нэмчихэж.Аягүй сонин тариа нь нэмэгдээд л байгаа.Хэд хоногийн өмнө бас нэг эмч намайг аймар өвтгөж тарьсан.Учиргүй л надтай Солонгосоор яриад эхэлсэн юм.Тэгэхээр нь өөдөөс нь Солонгосоор ярьсан чинь бүр хөөрчихсөн.Миний бодлоор хажууд нь өөр бас нэг эмч байсан юм тэгээд л тэрэндээ Солонгосоор ярьдаг гэдгээ гайхуулах гэж тэгсэн байх.Түүнээс хэлний хувьд үнэхээр авах юмгүй байлаа.Яагаав нөгөө “Таны нэрийг хэн гэдэг вэ ?? ” гэхээр өөдөөс “Аанхаан тийн” гээд байдаг хүмүүс байдаг ш дээ.Сүүлдээ миний бүр санаа зовж орхив.Намайг тэмээ гэхээр тэр ямаа гээд.Би ядаж байхад ямааных нь хэлийг ойлгохгүй юм.Санаа зовоод монголоор ярьж эхэлтэл “эгч” тэнд зогсохоо мэдэхгүй жийгээд байдаг.Тэгэж байгаад зүүгээ алдан судасны гадуур баахан шахаад намайг алах шахав.Сандраад үхэх гэж байж л нөгөө Солонгосоороо яриад байх юм, “Айгүү айгүү” гэнэ үү.Тэгэснээ миний муу судас уруу буруугаа чихэж үзэв.Сохор эмгэн хатгасан ч амсуулаад л авахаар гүрийсэн судастайгаа мэдэх болохоор “судас”-аа жаахан өмөөрөх гэснээ заза хөөрхий амьтан ядаж найздаа ч болтугай жаахан “додигор” харагдаг гээд больчихсон.Үнэндээ Монголд ийм хүмүүс зөндөө л байдаг.Ялангуяа Солонгос хоолны газар орохоор Монгол үйлчлэгчтэй албаар Солонгосоор ярих гэж оролддог хүмүүс их тааралддаг.”Кимчи иссо ?? Аа, иссо иссо” гэдэг ч юм уу.Тэгснээ учиргүй бүх зүйлийг муулдаг.Ямар газраас юу хийж байгаад ирснийг нь мэдэх бодохоор, жаахан онгирч сагсуурч байг дээ гэж бодогдоно. Хүн нисч явах яах вэ, тэгэж нисч яваад тэр чигээрээ хорвоог орхивол би лав азтай хүн байна л гэж бодно.Тэгтэл нисч яваагаа мэдчих вий гэхээс өмнөөс нь айдас хүрэх юм.Тэгвэл шууд унана даа, маш чангаар.Тэгэж унах их өвддөг.Дахиад хөл дээрээ босч ирээд алхаж суртал бас их л юм болдог юм.

8 дахь өдөр

Нүүрээ ч угаалгүй дөнгөж боссон арзгар үстэй чигээрээ гэр хорооллын дундуур жаахан алхлаа.Үнэндээ энд ирснээсээ хойш анх удаа ингэж нар салхи үзэж гадуур алхаж байгаа минь энэ.Хажуугаар зөрөх хүмүүсийг хартал надаасаа ялгагдах юм алга.Халтайсан арзгар үстэй.Энд тэндгүй жаахан хүүхдүүд гүйлдэнэ.Ихэнх нь урдаас орж ирсэн чанар, загвар муутай хувцас өмсөнө.Гэхдээ би нэг зүйл ажигласан.Хүүхдүүдийн нүүрэнд инээмсэглэл, баяр хөөр тодорч байсан юм.Тэгээд би ингэж бодсон.Хэтэрхий ялгаатай энэ хорвоо дээр амьдарч байгаа бүх хүмүүсийг хэмжих ганц л хэмжүүр байдаг юм байна даа гэж.Тэр бол сэтгэл ханамж юм.

Би нэг сургуулын үүдэн дээр хэсэг сууж хүүхдүүдийг ажлаа.Гэнэт тэндээс үнэн цоглог үстэй нэг бацаан гарч ирэв.Дээрээс нь эвгүй шил энгэрээсээ зүүчихсэн.Томдсон костюмний өмдөн дээр бандгар хар гутал шидцэн.Харц марц үнэн додигор, бас ихэмсэг.Бацаанаас бараг л гэрэл цацарч байлаа.Цаанаа л нэг баавартай энэ бацаан “бүтээнэ сөнөөнө” гэсэн алхаагаар над уруу чиглэсээр айсуй.Ах бараг л сүрдчихсэн сууж байтал миний хажуугаар өнгөрөөд явчихав.Эргээд харсан ард ....Ёооё зүгээр л МИСС.Хэлэх үг олдсонгүй, задгай тависан үсэндээ 2 өнгийн сор оруулжээ.Жижигхэн майжиг хөлөндөө эвгүй ягаан трико угласан охин зогсож байлаа.Зогсолт могсолт нь цаанаа л нэг донжтой, урд хөлөө хайнгадуухан урагшаа хаяж нөгөө хөл дээрээ ташаагаа зугуухан авчирсан байх.Харц нь бүх л “Шар хад”-ыг гэрэлтүүлэх мэт.Ялдамхан болоод аальгүй.Дурласан сэтгэлээ найз баидид нь мэдэглдчихгүйн тулд өөрийн мэдэлгүй ангайн гайхшрах амаа арай хийн хамхиж суулаа.Тэгтэл манай босс охины дэргэд очингуутаа гараа ташаандаа аван нэг юм хүлээх мэт зогсоно.”Сугад” гэсэн биеийн хэлийг төвөггүй ойлгосон охин аальгүйтсэн харцаар бацаан луу жоготой нь аргагүй харснаа эвлэгхэн сугадаад авлаа.За ер нь бол тэгээд л тэр алхаа малхаа...... Эвгүй дээ эвгүй.Бөөн жаргал, хайр дурлал ..... Гэхдээ өөр ер нь юу хэрэгтэй юм бэ

Орой.

Гадаа салхигүй байхаар нь гадуур гарч баахан алхлаа.Би аль дээрээс хойш одоогийн гэр хорооллын хүмүүс яаж усанд ордог юм бол гэж боддог байсан юм.Тэгтэл замын хажуу талд “Халуун ус” гэсэн хаягтай улаан байшин харагдлаа.Яваад очтол ус халаадаг өрөө бололтой 2 том зуух тавьсан нэг өрөөнөөс настайвтар өвгөн гарч ирэв.”Ах аа усанд ороход ямар үнэтэй вэ ???” гэж асуутал 1500 гэж дургүйлхсэн маягтай хариуллаа.Өвгөн намайг тасралтгүй хараад байсан тул би тэгэсхийгээд тэндээс холдов.Намайг буцаад явах замд усанд орох гэж байгаа бололтой гялгар ууттай юм барьсан залуухан хүүхэн хажуугаар зөрлөө.Нэг л мэдэхэд нар аль хэдийнээ алга болж гадаа харанхуй болсон байсан.Үс толгой нь сэгсийж, нүүр ам нь хавдсан, өмхий үнэртэй бараг л “аймшигтай” гээд хэлчихэж болохоор хүмүүс энд тэнд тааралдана.Ихэнх зам нь шороон зам тул хажуугаар машин өнгөрөх болгонд бөөн шороо хийсч ирэн хамар ам уруу цутгана.Дээрээс нь эзэнтэй үгүй нь үл мэдэгдэх баахан тэнэмэл нохойнууд.Араас ирээд зуучих гээд байгаа юм шиг маш эвгүй.Гэхдээ нохойноос зугтаж болдоггүй харин ч тоогоогүй дүр үзүүлдгийг мэдэх болохоороо би дотроо баахан айдастай бөөн нохойн дундуур чимээгүй гарч явав.Тэгтэл энд 6,7- хон настай бага ангийн хүүхдүүд аанай л өдөр гадаа тоглож байдаг шигээ энд тэндгүй гүйлдэж байлаа.Итгэмээргүй юм хөсрийн архичид, жаахан хүүхдүүд нэг дор, нэг гудамжинд, тэгээд бүр харанхуй шөнөөр шүү дээ !!! ”Кино прокат PC Game” гэсэн хаягтай жижигхэн тоосгон байшинд орлоо.”Цаг нь хэд вэ ?” гэтэл “400 төгрөг” гэлээ.Нэг цаг аваад суутал надаас бусад нь бүгд бага ангийн сурагчид байлаа.Тоглож байгаа тоглоомыг нь хартал Warcraft.Би бүр багадаа тоглодог байсан Red Alert гэдэг тоглоомоо хайтал байсангүй.Тэгэсхийгээд тэндээс гарсан.Харин тэнд шөнө болчихоод байхад гэртээ харихаа мэдэхгүй жаалууд тоглоомондоо улайран үлдсэн.Нөгөө МОНГОЛЫН ИРЭЭДҮЙ-нүүд минь шүү дээ.Кармаандаа 1700 төгрөгтэй.Дэлгүүр ортол үнэндээ авах юм байсангүй.Харин намайг гарахад нэг хүүхэд “Өчигдөр нэг 12-той бацаан гудамжинд тасарчихаад намайг элдэв янзаар нь хэлээд, гэхдээ би ч гэсэн жаахан явчихсан байсан л даа, тэгээд л танай дүүд чинь янз бүрийн юм ярчихсан юм шиг байна лээ ” гэх мэтийн том яриа дэлгүүрийн худалдагч залуутай өрнүүлээд зогсож байх нь чихэнд сонсогдсон.Би тэндээс гараад арай том дэлгүүр лүү орсон ч бас л авах юм байсангүй.Харин яг гарахын алдад “JuicyFruit” гэдэг шар өнгөтөй бохь нүдэнд тусч 300 төргөгөөр нэгийг худалдаж авлаа.Би жаахан байхдаа дандаа 250-аар авч зажилдаг байсан юм.Гоё амттай ч гаа нь маш амархан гардаг.Ингэсхийгээд буцаад эмнэлэг рүүгээ явсан.Шар хадны эмнэлгийн хашаагаар ортол “Хүлээн авахын” урд байдаг 2 саравчин дээр нөгөө “бухан бяруунууд” шаваад авсан байлаа.Бараг 8,9 ангийн болов уу гэмээр бөөн “стиль” болсон дээрээс нь өөрсдийгөө мэдэрцэн бацаанууд орой болгон энд цугладаг юм.Би тэд нарт “бухан бяруу” гэж нэр өгсөн.Хаяа тэднийг ажиглах их хөгжилтэй.Учир нь нөгөө саравч нь яг манай палатны цонхны доор байдаг юм.Би эхлээд их гайхдаг байлаа, яагаад заавал энд цугладаг юм бол гэж.Тэгтэл өнөөдөр оройныхоо аяллаар би тэдний цуглаж болох хамгийн боломжийн газар нь энэ юм байна гэдгийг мэдсэн юм.Чааваас даа Монголын залуучуудын хамгийн тохилог сайхан цагаа нөхцөөх газар нь “Шар хадны” хашаан доторх 2 ширхэг ямбий саравч.Сая мэдээгээр хэлж байна лээ.Улаанбаатар хотод 180.000 өрх гэр хороолод амьдардаг гэж.Нэг айлд 3 хүүхэд байдаг гэж бодвол бараг 540.000 хүн гэр хороололд байдаг болж таарах.Дээр нь бусад аймгууд, мөн хотын захын дүүргүүдын амьдрал үүнээс нээх дээрдээд байх зүйлгүй.

Үүнийг гадаадад сурж байна гэж даналзсан, худлаа “Чингис, Хөх тэнгэр” ярьж бусдын өмнө өөрийгөө шараа болгох учраа мэдэхгүй тэнэг бацаанууд ойлгоосой.”Монголоор дүүрэн ЖИП” унасан хүмүүс, “Манайхан чинь аймар баян юм байна лээ ш дээ” .... энэ яриа чинь зөвхөн нийгмийн өчүүхэн нэг жижиг хэсгийн тухай л яриа шүү дээ.Монголд дийлэнхи нь ядуу амьдарч байгаа.Тэр амьдралыг би сая нүдээрээ үзлээ.Тэгтэл тэнэг бацаанууд өөрсдийнхөө хүрээгээр, тэднийхээ амьдралаар монголыг сэтгэцгээнэ.Тэд үнэндээ монголд ирээд бараг автобусанд ч суудаггүй.Ял гүйцэтгээд ирсэн юм шиг учиргүй гэр орноо санаснаа гайхан эцэг эхийнхээ мөнгөөр шоудаж шоудаж байгаад л буцдаг.Өгсөн мөнгийг нь ч олигтой зарцуулахаа мэдэхгүй “хэт баячууд”-ын хүүхдүүдийг дагаж сарын мөнгөө долоо хоногт дуусгачихаад дараа нь “гоймон идсэн оюутны амьдралаа” өрөвдөнө.Юу ч суралгүй “1000 орчуулагч”-ын тоог л нэгээр нэмнэ.Тэгтэл ямар том том яриатай гээч.”Улс төр”,”Төрийн бодлого”,”Хөгжлийн гарц”-гээд ярихгүй юм байхгүй.Аав ээжийнхээ босгосон бэлэн компаний менежэрүүд .... Ирээдүйн захирлууд .... Ядаж сайн тогооч болоод ирээсэй.Тэгвэл сард саяыг авна даа.

Мэдээж ядуусын өмнөөс хэн ч хариуцлага хүлээхгүй л дээ.Хичнээн сайн төр байсан ч өөрсдөө олхиогүй бол ямар ч арга байхгүй.Нийгмийн масс нь “хоосон” байхад сайн төр байна гэдэг ч боломжгүй зүйл.Гагцхүү арай гайгүй боловсролтой гэгдэх, гадаадад сурч юм үзэж нүд тайлж яваа “хагас сэхээтэн” залуус маань ч болтугай Монгол улсынхаа “Өнөөгийн бодит байдал”-ыг бодитоор нь мэдэж аваасай л гэж хүссэн юм.

9 дэхь өдөр

Гоё дуу сонссон чинь сэтгэл санаа өөдрөг байна.Түрүүн зурагтаар ямар ч гэнэ вэ нэг улсад ард иргэд нь улс төрийн бослого гаргаснаас болж энгийн иргэд цагдаа хоёрын дунд мөргөлдөөн үүсч 56 хүн үхсэн тухай гарлаа.Түүнийг сонсож байсан эмгэн надад хэлсэн нь “Уул нь энэ гадаадад чинь зөндөө олноор нь алдаг юм байна ш дээ” .... 7 сарын 1-ий талаар ярьж байгааг нь таамагласан би золтой л “Манайд тэгвэл арай багадуулчихаж дээ тээ” гээд хэлчихсэнгүй.Гэхдээ эмгэн өөрөө эхэлж шог юм ярьсан л даа хэхэ.

Би гэж нэг л их эрхэлсэн хүн.Гэхдээ бүгдээрээ л надад их сайн.

Би нээрээ санаснаас дандаа юмаа хаячихдаг нэг муу зантай.Би тэгэхдээ хэзээ ч өөрийгөө юм хаячихлаа гэж бодож үзээгүй.Бараг араас нь харамсч ч үзээгүй гэх үү дээ.Яагаад гэвэл угаасаа л би хаяагүй нь үнэн юм чинь.Би юу боллоо гэж өөрийнхөө юмыг албаар хаях вэ дээ.Тэд нар өөрсдөө л намайг хаяад явчихдаг юм.Тэгэхээр чинь одоо би яахав дээ тийм биз дээ.Надад угаасаа хэзээ ч ямар нэг эд хөрөнгө гэж юм байгаагүй.Угаасаа байх ч боломжгүй.Тэд хэзээ нэгэн цагт бүгд намайг хаяад л явна.Нэг бол би өөрөө ч юм уу.Нэг үгээр “муу найзууд” гэх үү дээ.Намайг хаяж явахгүй зүйл гэвэл би өөрөө, миний гэр бүл, хэдхэн найзууд, бас миний найз охин ингээд л болоо.Эхний хоёрын хувьд яриа байхгүй.Харин сүүлийн хоёрыг би битгий хаяж яваасай л гэж боддог юм.Гэхдээ надад бүх зүйлийг өөртэйгөө цуг байлгах гоё арга байгаа.Нүдээ аниад л болоо.Хэнийг ч дуудаж авчирч болно.Хэдэн цаг ч хамт байсан болно.Би гэхдээ цоглог л доо.Гэхдээ миний бодлоор би эд юмстай болвол байшин, машин эд нэр л аваад баймаар юм шиг байгаа юм.Ядаж л хаягдахгүй амар ш дээ тийм биз дээ.Ингээд сүүлд нь юм хумаа хаячихаад сэтгэлээр уначихсан сууж байгаа хүмүүст хандаж хэлэхэд нэгэнт өнгөрсөн юмны хойноос, бас хэзээ ч чинийх байгаагүй ирээдүйд байх ч үгүй юмны араас юугаа хийж шаналж суухав дээ л гэж хэлмээр байна.Харин өөрийгөө хаячихсан бол ч өөр шүү.Хамгийн хямдхан юмнаас аз жаргалыг олж сурах хэрэгтэй.Жишээ нь над шиг нүдээ анидаг ч юм уу ....

2010-05-02T04:35:00.002+08:00

"Өөрийгөө ялсан нь"

Би жирийн нэг Монгол залуу.Харин би одоо та бүхэнд өөрийн бяцхан ертөнцөө дэлгэх гэж байна.Энэ бол миний хятад оюутны дотуур байранд хулгайгаар 130 хоног амьдрахдаа орой болгон уйгагүй бичиж үлдээсэн өдрийн тэмдэглэл минь юм.Эхлээд би үүнийгээ бусдад үзүүлнэ гэхээс маш их айж байлаа.Монголчууд бол намайг “Хужаагийн эрлийзээр” минь дуудаж ч магадгүй.Хаа сайгүй л элдэв муугаараа дуудагдах хятадууд, тэгтэл би тэдэнтэй хамт амьдарсан түүхээ бусдад дэлгэх гэж яарч байдаг.”Хужаа шиг” гэж хэн нэгэн намайг хэлэхэд өөрийн эрхгүй дээшээ нэг юм огшоод л ирдэг Монгол зан маань намайг зовоож байсан юм.Би сүүлд ойлгосон.Энэ бол би бусдаас ичих биш, өөрөө өөрийгөө үгүйсгэсэн тэнэглэл юм байна аа гэдгийг.Энэ хорвоо дээр Монгол хүн сайн, Хятад хүн муу, Америк хүн ухаантай, Африк хүн мулгуу гэсэн хууль хаана ч байхгүй.Хэтэрхий ондоо соёлыг нь ойлгохгүй болохоор тэднийг хэмжих эрх бидэнд байхгүй.Өөрөөс нь ялгаатай байсных нь төлөө бусдыг буруутгах эрх хэнд ч байхгүй.Гараараа мах бариад зулгааж байгаа Монгол хүнийг барууныхан хараад зэрлэг балмад гэдэг, гараараа бөгсөө угаадаг Лалын шашинтныхныг хараад бидний огиудас хүрдэг.Тэгтэл энэ чинь зүгээр л ялгаа шүү дээ.Яагаад бид хүн гэдгээр нь хүнтэй харьцаж болдоггүй юм бэ ??? “Уулын мод урттай богинотой, хүний хүү сайнтай муутай”.Кармаандаа 10 сая төгрөгтэй бол хүнтэй юм яриад байдаг, харин 10000 төгрөгтэй бол хүнтэй юм ярьж чадахаа байчихдаг.Цагаан арьстай өндөр хамартай хүн харахаараа сүрхий боловсон соёлтой болчихдог мөртлөө навтгар хамартай, жартгар нүдтэй, бор царайтай Монголыгоо харахаар бардам ихэмсэг балиар муухай зантай болчихдог.Өөрөө өөрсдийгөө л доромжилж байгаа явдал шүү дээ.Тийм болохоор би зориуд хамгийн боломжгүй уруу нь зүтгэсэн юм.Манай Монгол оюутнуудын амьдрах нь байтугай шагайхаас огиудас нь хүрдэг Хятад оюутнуудын дотуур байранд би 130 хоног айдас хүйдэс, адал явдалтай өдрүүдийг өнгөрөөсөн.Эр хүн туг ч барина тугал ч хариулна гэдэг.Эхлээд тугал хариулаад сурчихсан байхад туг барьж явсан ч уруудахаас айхгүй сэтгэл амар байх биз.Би энэ алхмаа цэвэр хүсэл сэтгэлээ дагасан гэж хэлэхгүй, надад бас мөнгөний хэрэгцээ ч давхар байсан юм.Ингээд эцэст нь хэлэхэд та бүхэн надад аль болохоор анхаарлаа бага хандуулж миний хэлэх гэсэн зүйлийг ойлгохыг хичээгээрэй.

2009 оны 9 дүгээр сарын 11

Би өдрөөс өдөрт тэдний амьдралыг улам гүн ойлгосоор байлаа.Тэд яагаад байнга нэг л ижил хувцасаа ээлжлэн өмсдөг болох , мөн яагаад бүгд надтай адилхан 21 настай мөртлөө манай ангид надаас өөр эмэгтэй хүнтэй унтаж үзсэн хүүхэд байхгүй байгаа эсэх ... энэ мэтчилэн өмнө нь ойлгодоггүй болоод ойлгох боломжгүй байсан маш олон зүйлүүдийг би тэдэнтэй хамт амьдарснаар өөрийн нүдээр үзэж ойлгох боломжтой болсон юм.Түүгээр зогсохгүй би өөрөө хүртэл түр хугацаанд тэдэнтэй адилхан болохоос аргагүйд хүрч байлаа.Өмнө нь бидний хоёулхнаа амьдрахад ч багаддаг байсан умгар жижигхэн өрөөнд 4 ширхэг хоёр давхар ор тавьсан байх бөгөөд энд бид нийтдээ долуулаа амьдарч байсан юм.Би өөрийн бүх хувцасныхаа дөрөвний нэгийг таслан жижигхэн цүнхэнд хийж багасгасан ч энд надад түүнийг тавьчих зай олдохгүй л байж билээ.Мөн би энд өөрийн үйлдэл бүрээ маш сайн хянаж байх хэрэгтэй байлаа.Чи хөгжмөө чангахан асаавал бусдын хичээл хийхэд саад болно, харин орон дээрээ ширүүхэн хөдөлвөл доод давхарт унтаж байгаа нөхрийг сэрээж орхино.Өрөөнд хичээл хийх ямар ч боломжгүй бөгөөд хичээл хийх ширээ ч байхгүй.Тийм учраас хятад оюутнуудын өрөөндөө хийдэг цорын ганц зүйл нэг бол унтах нэг бол компьютэр дээр суух.

Хятад оюутнуудын дотуур байранд амьдрахад нэлээд бэрхшээлтэй зүйл бол ариун цэврийн асуудал юм.Энэ нь мэдээж дасахад бага зэрэг хэцүү боловч та бүхний төсөөлж байгаа шиг хэмжээний тийм балиар заваан бол мэдээж биш билээ.Тэдний нус цэрээ хаа хамаагүй хаях , хэхрэх . амнаас нь ханхлах эвгүй зэрэг энэ мэт зуршлууд аанай л хэвээрээ байсан ч тэд ямар ч байсан хоёр хоногт нэг удаа усанд орон, өглөө орой тогтмол нүүрээ бас шүдээ угаадаг байлаа.Би нүүр гараа тэдэнтэй хамт угааж , ариун цэврийн өрөөг нь тэдэнтэй хамт хэрэглэж байсан ч усанд орох асуудлыг арай өөрөөр шийдсэн юм.Сургуулынхаа хажууд байрлах бялдаржуулах клубт нэг жилээр бүртгүүлж тэндээ байнга усанд ордог байлаа.

Үүнээс гадна миний сэтгэлийг байнга зовоож байсан нэг зүйл бол би эндээс хэзээ ч хөөгдөж гарч магадгүйд байсан юм.Учир нь хятадын аль ч сургуульд гадаад оюутнуудыг хятад оюутнуудтай хамт нэг дотуур байранд амьдрахыг хориглодог юм.Тэгэхээр нэг ёсондоо би энд хулгайгаар амдарч байгаа билээ.Би энд аль болохоор гадаад гэдгээ мэдэгчихгүйг хичээн өөрийнхөө үйлдэл болгоныг хянаж байсан ч намайг байрны хаалгаар орох гарах болгонд нэг л сэжигтэйгээр ширтэх жижүүрүүдийн харц заримдаа миний зүүдэнд хүртэл ордог байсан юм.Нэг удаа намайг доод давхарт ус авах гээд зогсож байтал мухлагийн худалдагч хүүхэн “Чи лав хан үндэстэн биш байх тийм ээ ??” гээд яг жижүүрүүдийн хажууд палхийтэл асуучихаж билээ.Би бантсандаа аргагүйн эрхэнд “Тийм ээ , би өвөрмонголоос ирсэн” гэж хэлээд өнгөрсөнсөн.Түүний маргааш нь нөгөө худалдагч үүдэн дээр зогсчихсон намайг хуруугаараа заан үүдний жижүүрүүдтэй нэг зүйлийг шивнэлдэх байхыг хараад би “За за ингээд л өнгөрлөө” гэж бодсонсон.

2009 оны 9 дүгээр сар 26 Оройны 9 цаг 12 минут

Нүүдэлчдийн хойч үе болох монгол хүү би энэхүү шинэ орчинд гайхалтай хурдан дасан зохицож байлаа.Дөнгөж сая би хэдэн хувцсаа гараараа угааж орныхоо толгойноос өлгөчихөөд энэхүү тэмдэглэлээ бичиж сууна.Миний санахаар хамгийн сүүлд 8,9 жилийн өмнө манай гэр анх угаалгын машинтай болсноос хойш өдийг хүртэл би өнөөдөр л анх удаа гараараа хувцсаа угааж байгаа минь энэ билээ.Яг одоо миний ард талын орон дээр унтдаг Суланцэрэн хэмээх төвд банди хоёр давхрынхаа орон дээр хумсаа аван түүнийгээ газар луу шууд унагаж байх юм.Өөр газар бол би үүнийг яасан ч тэвчихгүй л дээ, учир нь би болоод манай гэр бүлийнхэн хаа хамаагүй газар хумсаа аван түүнийгээ энд тэнд үсэргэх, унагахыг ихэд бүдүүлэг соёлгүй явдал гэж үздэг билээ.Тэр ч байтугай манай нэг найз хэн нэг нь түүний хажууд хумсаа авахыг ч тэвчиж чаддаггүй байсан юм.Харин энд бол чи зүгээр л нүдээ аниад чихээ бөглөөд л өнгөрөх хэрэгтэй.Чамайг хоол идэж байхад хажууд чинь хэн нэг нь чангаар унгах, харин өөрөө хоолоо идэж дуусчихаад юу ч болоогүй юм шиг маш чангаар хэхрэх, тэгтэл бусад нь юу ч болоогүй юм шиг нэгэнт энэ байдалдаа дассан бололтой өөр өөрсдийнхөө зүйлийг үргэлжлүүлэн хийх ... Энэ бүхэнтэй чи хүссэн хүсээгүй дасан зохицох л хэрэгтэй, гагцхүү чи өөрөө л тийм биш байхад болно.Хэн нэг нь намайг энд чирч авчирээгүй нэгэнт л би өөрөө үүнд дурлан, хятадуудын жинхэнэ амьдралаас л тэдний соёлыг мэдэж авна гэж итгэсэн болохоор иймэрхүү зүйлүүдийг тэвчээд өнгөрөхөд надад харьцангуй хялбар байлаа.

2009 оны 10 дугаар сар 11

Би нэгэн зүйлийг буруу ойлгож явжээ.Юу гэвэл би зөвхөн өөрийнхөө харсан зүйлээр бүх зүйлийг дүгнэх гэж оролдсон байлаа.Нэг ёсондоо би зөвхөн өөрийнхөө харсан хятад оюутнуудаар бүх хятадын залуу үеийг тодорхойлох гэж мунхаглажээ.Харин өнөөдөр би тийм биш гэдгийг ойлгосон юм.Хөх хотоос Бээжин орох замд автобусанд санамсаргүй нэг хүүхэнтэй танилцсан юм л даа.Тэр надад өмнө нь их сургуульд сурдаг байхдаа байнга шоуддаг байсан тухайгаа бас тэдний сургуулийнхан ихэнх нь архи ууж тамхи татдаг болохыг ярьж өглөө.Харин эдгээр үгс миний чихэнд нэг л танил биш сонсогдож байсан юм.Учир нь манай ангийнхан болоод намайг хүрээлэн байгаа хятад оюутнууд баар сав байтугай бие биенийхээ гараас хөтлөөд явахаасаа ч ичиж нүүр нь улайдаг тийм л нөхдүүд билээ л.Интернет кафед муу хүн байдаг болохоор тийшээ явж болохгүй, эмэгтэй хүүхэд орой 10 цагаас хойш гадаа байж болохгүй, хүнтэй унтах нь асар том нүгэл, гадаа хичнээн халуун байсан ч ээж нь ханиад хүрнэ гэж хэлсэн болохоор хувцсаа тайлахгүй байх хэрэгтэй гэх мэтийн юм ярих тэднийг тоглоом хийж байна эсвэл худлаа жүжиглэж байна гэж битгий бодоорой.Энэ бол тэдний эцэг эхийнх нь, намынх нь, сургуулынх нь, багшийнх нь хар багаас нь тэдний толгойд суулгаж өгсөн программ, хадаж өгсөн хадаас юм.Тэдний амьдралыг сонсоход үнэхээр юу ч мэдэхгүй байхаас аргагүй байлаа.Учир нь тэд мужийнхаа хэдэн арван сая хүний дундаас эхний 10-т орж байж сая Бээжин,Шанхай гэх мэт том хотын сайн сургуульд орж чадна.Ингье гэвэл найзуудтайгаа тоглож наргиж цэнгэх нь байтугай, унтаж амрах цагаа хүртэл хугаслах хэрэгтэй юм.”Ид” нас болох 16-18 насандаа өглөө нар мандахаас эхлээд шөнө дунд хүртэл зөвхөн их сургуулын элсэлтийн шалгалтанд л бэлдэх хувь заяа тэдэнд оногдоно.Гэвч сайн сургуульд оръё гэвэл үүнээс өөр сонголт үгүй бөгөөд энэ хугацаанд тэдэнд нийгэмтэй танилцах нь байтугай гэр орноо цэвэрлэж хувцсаа угаах ч эрх байхгүй.Аав ээж нь тэднийг бүх анхаарлаа зөвхөн шалгалтандаа хандуулахыг л хүснэ.Хэрвээ өөрийнх нь хүүхэд сайн сургуульд тэнцчихвэл төрснөөс нь дутуугүй баярлах бөгөөд бусдад хүүхдээ танилцуулахдаа нэрийг нь хэлэхээс өмнө хаана сурдгаас нь эхэлж танилцуулна, “Манай охин Бээжин хотын АА сургуульд сурдаг, нэрийг нь АА гэдэг юм” гэж заавал хэлнэ.Эндээс би та бүхэнд миний бичиж байгаа зүйлс бол зөвхөн миний л харсан зүйл бөгөөд энэ нь бүхнийг илэрхийлж чадахгүй учир хэтэрхий туйлшрилгүй олон талаас нь бодож үзээрэй гэж сануулахыг хүссэн юм.

2009 оны 10 сарын 12

Магадгүй яг одоо би жаахан бухимдалтай байж магадгүй гэхдээ надад заримдаа худлаа инээх, хэлээ хазах, юуг ч тоогоогүй юм шиг царайлах, хэнд ч хэрэггүй ёс заншилийг худлаа үнэн дагасан болох үнэхээр хэцүү байлаа.

Намайг 10 жилд байхад танидаг болгон тааралдахаараа гар барьдаг тийм нэг зуршил байсан юм.Заримдаа сургуулын коридорт хэн нэг танилтайгаа тааралдаад гар барих гэхээр тэр маань намайг олж харах ч үгүйгээр үл барам бүр хажуугаар өнгөрөөд явчихдаг байж билээ.Их л бантдагсан, ялангуяа охидууд тэрийг нь харчих юм бол нүүр ам бөгс гээд л толигор бүхэн улайхыг яана.

Гэтэл Хятадад болохоор яг эсрэгээрээ байх шиг.Манайд бол бусдад тоогдоогүйгээсэ болж бантдаг бол энд харин бие биенээ хэт тоосноосоо болж асуудал үүсэх юм.Энэ уул нь нэг улсын соёл, ёс заншлыг хөндсөн чухал сэдэв юм л даа.За за би шууд болсон явдлыг нь ярьчихъя.

Сургуулын үүдэн дээр 2 хятад охин уулзаж байх юм гэнэ.Хоорондоо нэг 20 метрийн зайтай юм уу даа.Нэг охин нь дотроо бодож байна гэнэ “Яанаа гай болж энэнтэй энд тааралдчих гэж, энэ чинь одоо хичнээн удаан уулзаагүй юм бэ ?? Пөөх бараг жил болох гэж байгаа юм байна ш дээ, тэгэхээр чинь одоо түүнийг зөндөө санасан царай гаргахгүй бол намайг өөртэй нь дотно биш гээд бодчихно доо нэг бол яг ингэнэ намайг өөртэй нь уулзаад нээх их баярлахгүй байгаа юм байна гээд бодчихно, тэгэхээр ямар ч байсан их л сүртэй уулзах хэрэгтэй.За байз яах вэ ?? Ерөөсөө ингэе шууд нэрийг нь дуудаад л гүйж очоод тэврээд авъя, тэгээд дараа нь яах вэ ??? ” Ингэж бодоод л нөгөө охин чинь шууд л түүний нэрийг чангаар дуудан хоёр гараа алдлан түүн руу гүйтэл нөгөө охин нь бодож байна гэнэ. “Өө Яана энийг чинь одоо хаашаагаа нууж хамраа маажна аа ??? За ямар ч байсан өөдөөс нь гүйсэн нь дээр байх, гэснээс энэний чинь нэрийг хэн гэдэг билээ дээ байз ” .... Ийнхүү охидууд баярлаад ч байгаа юм шиг бантаад ч байгаа юм шиг царай гаргалцсаар ямар ч байсан тэврэлдээд авлаа.Гаднаас нь харахад тэд чухам л хамтдаа нийлж ханатлаа хүн муулж өссөн байх гэмээр дотно харагдаж байлаа.Жинхэнэ баас хүрмээр мөч тэгтэл ингэж ирлээ.Өнөө сүрхий тэврэлдсээр уулзсан найзууд чинь яг тэврэлдэж дуусангуутаа гэнэт яагаад байгаа нь мэдэгдэхгүй учиргүй бантсан царай гарган, ёстой л болдог бол тэндээс нь татаад гаргаад авчихмаар сонин байдалд орж орхив.Ядаж ярих ч юм олдохгүй байгаа бололтой бүр яг л өөрийг нь чи ямар богинохон, майга, бүдүүн хөлтэйн гээд хэлцэн юм шиг нүүр ам нь хачин болоод л, худлаа инээх гээд үрчийцэн байсан царай нь учиргүй тэнийж бариад л, бүр сайн ажвал нээх серёзний ч юм шиг сонин царайтай болж молоод л тэгснээ хормын зуур өнөө сайхан сэтгэлийн хөдлөл, уур амьсгал гээд бүгд алга болчихлоо.Тэгснээ нэг нь үнэндээ яаж ч хичээгээд өөрөөс нь олигтой гарч өгөхгүй байгаа инээмсэглэлийг гаргаж ядан нөгөөдөх рүүгээ “Сайн уу ???” гэж хэллээ.Нөгөөдөх нь ч нэг муухан мишээсэн болоод “Сайн уу ??” гэж хариулав.Үүний дараа бараг ойролцоогоор 10-15 секунд хэн нь ч юу ч дуугарсангүй нүүр нүүрээ ширтэлцэн хэсэг зогссон нь байдлыг үнэхээр яах ч аргагүй болгож орхилоо.Тэгснээ хамгийн тэнэг нь гэнэт бие биен рүүгээ гараа далласнаа “баяртай” гээд яваад өглөө.Хоёр тал хоёулаа маш эвгүй байдалд орсон л доо хөөрхий.Сэтгэлдээ үл орших сэтгэлийн хөдөлгөөн баяр баясгаланг албаар бий болгох гэж оролдох нь хүнийг ийм байдалд оруулдаг юм шиг надад санагддаг.Бий үүнээс сэдэвлээд нэг жижигхэн зүйл бичлээ л дээ

“Ядрав даа”

Танил: Хай ангийн найзаа ???

Би: Хай хай

Танил: Чи хоолоо идсэн үү ??

Би: Идээгүй,мөнгө алга

Танил: Хэхэ...

Би: Юун хэхэ мөнгө алга гээд байхад чинь ???

Танил: Аан хэхэ...

Би: Чи чинь яадаг мал вэ ??? Хэхэ л гээд байх юм ??? Заза тоглосон юм хоол идчих мөнгөтэйгээ байна мэдэв үү ???

Танил: Танай тэнд чигээрээ ногоон тал гэсэн тийм үү ??? Ёстой гоё юм аа

Би: Хн гоё ч гэх шиг, яг очихоо хүрвэл чам шиг нусанцар тэнд долоо ч хонож чадахгүй байлгүй.Наад асуултанд чинь би насаараа хариулж ирлээ.Нэмж хэлэхэд ярих сэдэв олдохгүй байвал зүгээр л цаашаа яв л даа, юун албатай юм.Чамайг намайг тоосонгүй гээд би чамайг сайн найзынхаа тооноос хасчихгүй болохоор заавал сайхан харилцаагаа хадгалха гэж бантаад ч байгаа юм шиг баярлаад ч байгаа юм шиг өрөвдөлтэй царай гаргасны хэрэггүй.

Танил: Аан нөгөө Чингис ....

Би: За наадахаа бол бүр больж үз алиа минь.Хүн бүр өөрийнхөөрөө мэдэмхийрсээр байтал сүүлдээ наад хүнийг чинь би бараг танихаа ч болих нь .. Чи хариултыг нь өөрөө бодоод олчих.Дахиад өөр юм асуумаар байвал монгол гэр, морь малнаас өөр юм асууж үзээрэй.

Танил: Чи одоо юун муухай ааштай юм ??? (Нөхөр уурлаж эхлэв)

Би: Өө зөв хөө, одоо л чи өөрийнхөөрөө ярьж эхэлж байна ш дээ.Чи бүр уурлаад хараасан ч болно.Худлаа инээж , сэтгэлдээ байхгүй сайхан үг хэлэх гэж оролдохоос чинь хамаагүй дээр сонсогдож байна.Чи орсгор шүдтэй ч өөрийнхөөрөө инээн, чи солгой хоолойтой ч өөрийнхөөрөө дуулан үүнээсээ таашаал авч чаддаг бол амьдрахад их л дөхөм болно доо найз минь.

2009 оны 10 дугаар сар 14

Би өнөөдөр нэг зүйл анзаарсан.Юу гэвэл би яагаад ч юм энэ байрнаас хөөгдөхөөсөө айхаа больчихсон байлаа.Дасчихсан юм уу, эсвэл нэгэнт сар гаруй болчихсон болохоор үзэх юмаа үзчихсэн гэж бодсон юм уу бүү мэд ямар ч байсан л нэг л чөлөөтэй дураараа болчихсон юм шиг.Цаг 11 өнгөрч байна.Энд хичээл ордог өдрүүдэд орой 11 цагаас гэрэл автоматаар унтарна.Би өнөөдөр өдөр зөндөө унтчихсан болохоор нойр хүрэхгүй тэмдэглэлээ үргэлжлүүлж сууна.Энд зарим нь унтаагүй компьютероо шагайн сууж харин зарим нь түрүүн захиалсан хоолоо ирэхийг хүлээн нойр нь хүрэхгүй орондоо сэрүүн хэвтнэ.Санаснаас тэр дотор нь миний захисан 2 ширхэг чанасан өндөг байх ёстой.Бид нар заримдаа хэдэн өрөөгөөрөө нийлж өрөөндөө хоол захиалж иддэг юм л даа.Доод тал нь 20 юань болж байж хүргэж ирдэг болохоор дотуур байранд байнга “босголт” хэмээх зүйл явагдана.Хямдхан бас дээр нь амттай.Яагаад ч юм энд нүүж ирснэээс хойш миний амьдралын хэв маяг гайхалтай энгийн бас хялбархан болж орхисон юм.Өөрт оногдсон ганц ор, зөвхөн 2 ээлжийн хувцас л тавьж болох орны толгой, бас хэдэн номоо өрж тавих ханын тавиур, нэг улаан төмпөн (уул нь би нэг цэнхэр түмпэн авсан чинь хэн авсан нь мэдэхгүй алга болчихсон юм,тэгээд ганц түмпэн дээрээс сүр болоод яахав гээд дахиад нэгийг авахдаа албаар улаанаар сонгосон нь тод өнгөтэй дахиж алга болохгүй магадлал өндөр байх гэж бодсон хэрэг) нэг таавчиг ... Энэ мэтхэнээр л миний амьдрал хэмжигдэж байлаа.Би манай сургуулын зарим нэг өдөр болгон өөр өөр хувцас сольж өмсөөд байдаг охидуудыг яаж тэгэж чаддагийг ойлгодоггүй юм.Ийм жижигхэн өрөөнд хаанаа тийм их хувцсыг багтаадаг байна аа ??? Ямар ч байсан нэг нь надад ярихдаа хувцсаа солих болгондоо орны толгой дээр байдаг шүүгээ рүүгээ авирч гаран том чимоданаа буулгаж ирж байгаад хувцсаа сольчихоод буцаагаад хийдэг гэсэн.Би үнэнийг хэлэхэд биширсэн л дээ.Энэ бол үнэхээр дур хүслийн асуудал.Гэхдээ тэгээд л эмэгтэйчүүд л юмдаа.Заза найзуудаа би унтлаа удахгүй та нарт илүү олон сонин дуулгах болно.

2009 оны 10 дугаар сар 26

Нэг өдөр өрөөнийхон маань их л дуу шуу баяр баясгалан болчихсон орж ирцгээлээ.Сонсохнээ өнөөдөр англи хэлнийх нь хичээл дээр солилцооны хэдэн франц оюутнууд ирж тэдэнтэй яриа өрнүүлсэн гэнэ.”Тэр англиар ямар хурдан ярьдаг гээч” , “Би түүнтэй бүр амьдралын нарийн ширийн зүйлийг хүртэл ярилцсан гээд л бод” , “Би яагаад ч юм энгийн үед зүгээр мөртлөө гадаад хүн харангуут л англиар нэг ч үг хэлж чадахаа больчих юм” гэцгээх тэдний үгнээс баярласан, гайхсан, атаархсан өнгө аяс мэдэгдэж байлаа.Манайд бол гадаадуудыг хараад гайхсан, сонирхсон, дооглосон байдал илүү их ажиглагддаг бол Хятадад биширсэн, шүтсэн байдалтай байх нь их байлаа.Энд ер нь гадаадуудыг Азийнх болон Америк Европынх гэж хоёр хувааж үзнэ.Эдийн засаг, хэл, соёлын нөлөөгөөр Америк Европынхон болоод англиар ярьдаг улсын хүмүүс бусдаас илүү хүндлэгдэх бөгөөд жишээ нь нэг хятад оюутан Англи найзтай болчих юм бол тэрийгээ ангийнхандаа нэлээд гайхуулах маягтай ярина.Заримдаа анги дээр албаар түүнтэйгээ англиар утсаар ярин дараа нь хэн юм гэж асуувал “Манай Англи найз” гэж юу ч тооогоогүй мэт хариулах гэж оролдох нь инээдтэй ч юм шиг өхөөрдмөөр ч юм шиг.Би нэг удаа ангийнхаа нэг охинд Солонгос хэл заагаад өгчихсөн чинь өнөөх маань хүн ихтэй газар болгонд маш чангаар надаас Солонгосоор ямар нэгэн юм асуух гэж оролдон намайг сандаргасан сан.Заримдаа бүүр зүгээр л “Тийм” гээд хэлчих юман дээр албаар Солонгосоор “Нэ” эд нар гэхийг нь яана.

За түрүүнийхээ ярианд эргээд орьё.Тэдгээр Франц оюутнууд манай ангийнханд их л таалагдсан бололтой тэр оройжингоо л тэдний тухай элдэв яриа манай өрөөгөөр дүүрэн байлаа.Бүр тэдний нэгэнд нь нэг франц охин их л таалагдсан бололтой, түүнийг Бээжин хотын хаагуур дагуулж явбал зохих талаар надтай хэсэг ярилцлаа.Харамсалтай нь маргаашийнх нь хичээл дээр тэр миний урд суутал түүний толгой том том цагаан хагаар дүүрэн байлаа.Тэр ийм байхад би яаж түүнд охин найрахад нь туслахав дээ.Уул нь манай ангийн хүүхдүүд Хятад улсдаа нэлээд гайгүйдээ орох соёлтой боловсролтой залуус л даа, харин энэ сайхан гар бол хөнжлөө ч олигтой угаадаггүй ер нь ариун цэврийн тал дээр жаахан асуудалтай нөхөр байсан юм.Эндээс нэг зүйл хэлэхэд өнөөдрийн Хятад улсын маш том нэг асуудал бол хүнийх нь хөгжил хотынхоо, техник технологийнхоо хөгжлөөс маш хол хоцорч яваа билээ.Ямар сайндаа л манай ангийн зарим охидууд үснийхээ стилийг яаж өөрчлөхөө мэдэхгүй болонгуутаа шууд буржгар хими хийлгэчихэж байхав дээ.Солонгост зөвхөн үс нь унаж шингэрээд болохоо байсан эмээ нар л сая ийм хими хийлгэдэгсэн.Тэдний байгаа байдал яагаад ч юм нэг юманд баригдсан, хязгаарлагдсан, өөрийнхөөрөө биш, социалист ....

2009 оны 11 дүгээр сар 4

Уучлаарай яриа мань нэлээд бусдыг шүүмжилсэн тал уруугаа хандах нь.Учир нь би сэтгэл санаа тийм таатай биш байна л даа.Яасан гэсэн би сая 4 сар холбоо бариагүй нэг сайн найзтайгаа арай гэж ганц мессенжерт тааралдан жаахан хууч хөөрсөн байхгүй юу.Уул нь аль болохоор л тэднийг сэрээчихгүйг хичээн сулхан дуугаар ярьсан юм.Тэгтэл миний ярианд нэг найз маань унтаж чадахгүй байсан бололтой босч ирээд “Битгий ярь” гэж уурлангуй бас захирангуй маягтай хэллээ.Би ч дуулгавартай нь аргагүй “за” гэж хэлээд, арынхаа орны төвдөөс зээлсэн чихэвчээ түүнд буцааж өгөн найздаа учраа хэлэн тэгсхийгээд яриагаа өндөрлөлөө.Мессенжерээр хэдэн үг солиход ийм хэцүү ч байх гэж.Гэхдээ үнэнийг хэлэхэд 100 хувь миний буруу гэдгийг би дотроо сайн мэдэж, хүлээн зөвшөөрч байсан юм.Учир нь би хичнээн хичээсэн ч эцсийн дүнд бусдын унтаж амрах эрхэнд халдсан л байна шүү дээ.Би сарын 300.000 төгрөгөө төлөөд өөрөө байр хөлсөлж байсан бол үнэхээр хамаа алга, тэгтэл би чинь бусдыг гуйж бас хулгайгаар хүний ор эзгүйчлэн амьдарч байгаа “нүүдэлчин” шүү дээ.Чи юу ч хийж болно гэхдээ бусдын эрхэнд л халдаж болохгүй, энэ бол дотуур байрны хамгийн гол “хууль” юм.Тэгэхээр миний сулхан ярих байтугай ялаа нисэх ч сонсогдмоор шөнө дундын нам гүн энэ цагаар миний комьютерийнхаа товчлуурыг тов тов хийлгэх нь хүртэл зарим нэгнийх нь унтаж амрахад саад болж болох учраас би яриагаа энэ хүргээд өндөрлье.

2009 оны 11 дүгээр сар 6

Би уул нь ингэж Хятадуудын дунд орж амьдарснаараа тэдний амьдралыг улам сайн ойлгож, түүнийгээ бусад Монгол оюутнуудтайгаа хуваалцан улмаар тэднийг Хятад оюутнуудтай харьцахад нь тус болох зорилготой байлаа.Гэтэл надад одоо эдний хийж байгаа бүх зүйл маш энгийн бөгөөд нээх онц гойд сонин зүйл байхгүй юм шиг санагдаж байна.Би өөрчлөгдчихэв үү ??? Эсвэл угаасаа л ийм юм болов уу ??

2009 оны 11 дүгээр сар 11

Өнөөдөр гон бие гозон толгойтуудын баярын өдөр гэнэ.Анх хятад ангид шилжиж орж байснаа санаж байна.Хичнээн энэ өдөртэй ямар ч хамаагүй ч гэсэн тэр үед үнэхээр л хаа ч явсан ганцаардаж бүр бусдын дунд ч ганцаарддаг байж билээ.Одоо ингээд л бодоод суухад би ямар нэгэн аргаар тэдний дунд орох гэж их л хичээж байсан юм шиг.Ямар ч хэрэггүй газар луу худлаа зам нийлсэн болж тэднийг даган явчихаад булан тойроод буцаад л гэр лүүгээ явдаг байсан тэр мөчүүд, хэн нэг нь хамт хоолонд орьё гэж асуувал саяхан хоолоо идсэн байсан ч хоолоо идээгүй гэж худлаа ярин хамт хоолонд ордог байсан үеүд энэ бүгд үнэндээ тэдэнд бага ч гэсэн ойртож, ”гадаад” гэсэн нэрнээсээ салах ганц л зорилготой байсан юм.Магадгүй үүнийг уншсан та бүхний зарим нь намайг төдийлөн таашаахгүйгээр барахгүй бүр “урвагч”-аар минь ч дуудаж болох.Надад заримдаа инээдтэй санагддаг юм, бид заримдаа яаж ч харсан оросын соёл гэмээр зүйлийг жинхэнэ Монгол гээд л авч өгдөг шүү дээ.

2009 оны 11 дүгээр сар 14

Өнөө орой гаруудтай нийлж эротик кино үзлээ.Эхлээд баахан тийм юм гарч байснаа сүүлдээ гол дүрийнх нь хүүхэн галзуурчих шиг болсон.Би зарим юмыг нь тэдэнд Солонгосоос орчуулж өгөөд л.Эд нар намайг Солонгос хэл мэддэгийг минь их л сонирхдог юм шиг байгаа юм.

Би нээрээ гайхсан, яасан гэсэн би хэд хоногийн өмнө нэг нөхрийг учиргүй магтцан суужийдаг юм, бүр яг хятадууд шиг гээч.Би түүнийг лаг хоншоортой эд нар гээд л тэр нь ч гэсэн хятад нэрэлхүү зангаараа “хаанаас хаанаас” гэж манжлаад л ёстой жинхэнэ хятад маягаар авч өгсөн дөө.Бодвол “усыг нь уугаад ёсыг нь дагаж” байгаа ухаантай юм байлгүй.Гэхдээ би нэг юм мэднэ, хятадууд магтуулж байгаа нь ч магтаж байгаа нь ч энэ бол шал худлаа зүйл гэдгийг дотроо сайн мэддэг юм билээ.Тэгэхээр энэ бол нэг төрлийн харилцааны соёл, дотносох арга барил гэх үү дээ.

Миний өрөөн дотроо эзлэх байр суурь улам бүр өссөөр байлаа.Учир нь би хэнд ч гай болдоггүй зөвхөн тус болдог.Бас хэрэгтэй үедээ биеэ барьж бас амаа хамхиж ч чаддаг.Бас хүмүүстэй нийтээр нь биш нэг нэгээр нь харьцдаг, энэ нь тэдэнд өөрт нь тусгайлан анхаарал тавьж байгаа мэт санагдах учраас хүний өмчлөх, тодрохыг хүсдэг тэрхүү мөн чанараараа дотроо баярладаг.Миний ард унтдаг төвд бандийн найз охинийх нь төрсөн өдөр 4 хоногийн дараа болно.Тэр уул нь бүгдэнд нь хэлсэн л дээ гэхдээ, үүнийг надаас өөр хэн ч анхаараагүй.Тэр түүндээ зориулж нэг жижигхэн видео хийж байгаа бөгөөд миний мэдэхээр бараг сар гаруй хийж байгаа юм.Миний доор унтдаг Шандун нөхөр удахгүй манай ангийн нэг охинтой албан ёсоор үерхэж эхлэх гэж байгаа.Уул нь бараг 2 сарын өмнөөс л уулзаж эхэлсэн байсан боловч одоохондоо бараг хэн ч мэдэхгүй байгаа юм.Компьютертээ гавал Гуанжоү-ийн залуу Жиншүй бол манай ангийн хичээлтэй хамаатай бүх л зүйлийг хариуцсан сурагчдын зөвлөлийн дарга.Би саяхан түүнийг өөрийнхөө явдаг фитнест танидаг хүнээрээ яриулж байгаад хямдралтай бүртгүүлж өгсөн юм.Бүр үнэгүй нэг сар нэмж өгсөн гээч.Түүнээс ч болсон юм уу сүүлийн үед надтай их л сүрхий байгаа юм.Тэр байнга компьетрийн ард суусаар байгаад нэг өвчин туссан бололтой эмч түүнийг дасгал хий гэж хэлсэн гэсэн, тэр зөвхөн мэлхий л сэлж чаддаг харин даллаж ерөөсөө чаддаггүй.Тэр миний манай ангиас нүцгэнээр нь харсан цорын ганц банди шал тэнэг юм хаха.Заза ингээд яриад байвал дуусахгүй юм шиг байна.Тэгэхээр чи хэн нэгэнтэй дотносохыг хүсвэл юуны өмнө чамд ядаж түүнтэй ярих сэдэв байх хэрэгтэй.Ярих сэдэвтэй болохын тулд чи түүнийг сайн судлах бас түүний талаар сонирхох хэрэгтэй.Энэ уул нь чухал зүйл шүү.Гадаад оюутнууд ихэнхдээ “Хятадуудтай яг суугаад юм ярья гэхээр хэдэн солонгос кино, морь малнаас цаашаа хэтрэхгүй юм” гэж гомдоллож байгаа харагддаг.Тэгтэл яг сайн бодоод үзвэл асуудал бидэнд өөрсдөд маань байгаа.Чи хүнээс юм сурах гэж байгаа бол өөрөө л эхлээд идэвхи гаргах хэрэгтэй.Түүнийг ийм юм тийм юм ярилаа гэх биш харин өөрөө ярих юмаа бодчихсон, сэдвээ төлөвлөчихсөн байх хэрэгтэй.Үүнээс гадна болж өгвөл хамтдаа байх орчинг ямар нэгэн аргааг бүрдүүлэхийг хичээх нь чухал.Цуг байгаа хүмүүс чинь хэлээ залгичихсан юм шиг дуугүй суугаад байхгүй нь тодорхой шүү дээ, элдвийг ярилцаж байж л тэндээс чи болоод түүний ижил сонирхол, санаа нийлсан зүйлүүд гарч ирнэ.

Заза гарууд тог тасардаггүй хагассайн өдөр байтал өөрсдөө гэрлээ унтраачихлаа.Гэхдээ тэрнээс ч биш л дээ зүгээр л нойр хүрж байна унтлаа.

2009 оны 11 дүгээр сар 17

Өнөөдөр манай өрөөнд анх удаа хэрүүл болсон.Энэ хэрүүл төвдөөс ирсэн Суланцэрэн ба Шанши мужийн нэг банди хоёрын хооронд болсон юм.Ер нь бол гаднаа том биш ч үнэн хэрэгтээ нэлээд том асуудал л даа.Манай өрөөнийхөн Суланцэрэнтэй жаахан “жийсэн” маягтай харьцдаг юм шиг надад санагддаг юм.Үүнд ч Суланцэрэн мэдээж юм бодож л явдаг биз.Өнөөдөр харин түүний тэсвэр нь алдагдах шиг болсон.Манай өрөөнийхөн надаас бусад нь өдөр бүр ээлжлэн халуун усанд явдаг юм.Усны 3 том халуун сав байдаг ба орой болгон тэрэндээ халуун ус тосч ирэн түүнийгээ уух нь ууж, үлдсэнийг нь саванд хийж байгаад хөлөө дүрж сууна нэг бол маргааш өглөө нь тэрүүгээрээ нүүр гараа угаана.Хэрүүл үүсэх шалтгаан ч үнэндээ энэ халуун уснаас л үүдэлтэй.Байнга тэгж л байдгаараа тэд Суланцэрэнг усанд бага явдаг гэж шүүмжилтэл Суланцэрэн өөрийгөө хэсэг өмөөрч янз бүрийн шалтаг тоочив.Тэгэж тэгэж мань хүн усанд явахаар болж хаалганы картаа өгчих гэж нэгнээс нь гуйлаа.Тэгтэл өнөө Шаншигийн нөхөр “Чи одоо нээрээ карт март ч байхгүй, ер нь чи явж тэр нэгдүгээр байранд амьдарвал таарна” гээд хэлчихэв.Тэр ч муу санаа агуулж ингэж хэлээгүй нь тодорхой байсан бөгөөд Суланцэрэн ч тэр үед нээх уурлаж сүйд болоогүй юм.Тэгтэл мань хүн усанд явах замдаа л их юм бодсон бололтой их л уур болчихсон орж ирлээ.Тэгснээ нөгөө нөхөр лүү хандан нэлээд нухацтай хэдэн үг хэлээд авав.Мэдээж цаадах нь ч яаж зүгээ байх вэ, ийнхүү тэд хэсэгхэн хугацаанд нэлээд арцалдаад авлаа.Тэднийг маргалдаж байх үед надад их л танил мэдрэмж төрсөн.Яасан гэсэн Суланцэрэн сандарсандаа ч юм уу, уурлаж бачимдсандаа ч юм уу ерөөсөө хятадаар ярьж чадахгүй байлаа.Тэр зөвхөн нэг л үгээ давтах бөгөөд эгээ л дөнгөж хятад хэл сурж эхэлж байгаа хэлний курсын оюутан шиг хэл нь талтиран гацаж түгчиж будилж байсан юм.Би тэр зовлонг маш сайн мэднэ л дээ.Мэдээж хятад ёсоор тэд тун удалгүй худлаагаасаа бие биенээсээ уучлалт гуйцгаан сайндацгаасан.Ер нь хань үндэстнүүд бусад бага үндэстнүүддээ улайм цайм ил тод биш ч гэсэн бага зэрэг ялгаатай ханддаг юм шиг байна лээ.

2009 оны 11 дүгээр сар 20

Миний нэг цамц алга болчихсон.Өрөөнийхнөөсөө асуусан чинь хэн нь ч хараагүй гэсэн, тэр аягүй бол салхинд хийссэн байх.Ер нь бол хулхи Calvin Klein л дээ, гэхдээ хулхи дотроо ориг нь.Энийг хятадад А бараа гэдэг юм.Чанар нь бараг оригоосоо сайн би бараг 3 жил өмсөж байнаа юм.Гэхдээ зөвхөн тусгай сүлжээгээр л олж авч чадна.Би нээрээ нэг сонин юм мэднэ, хятадын урд нутагт дэлхийн бараг бүх оригиналь брэндийг үйлдвэрлэдэг юм.Ер нь бол лаг юм билээ, өмдний тэлээ л гэхэд зөвхөн түүнийг үйлдвэрлэдэг бүхэл бүтэн хот байх жишээтэй.Тийм хотуудад нэлээд нууцлагдмал ганц нэг дэлгүүр байх бөгөөд түүн дотор үйлдвэрээс ямар нэгэн буруу аргаар орж ирсэн жинхэнэ оригиналь барааг зардаг юм билээ.Гэхдээ тийм бараа энгийн хүмүүст олдох ямар ч боломжгүй бөгөөд, бидэнд олдож болох нь их л бодож миний түрүүний хэлсэн А бараа юм.А бараа гэдэг нь үнэндээ тэд яг оригиналтай нь адилхан хийж чадах ч гэсэн, энэ нь хэтэрхий аюултай тул албаар чанарыг нь бага зэрэг муутгаж, шинж чанарыг бага зэрэг өөрчилж хийсэн хуурамч дууриамал барааг хэлдэг юм.

Намайг үүнийг бичээд сууж байтал, хажуу өрөөний нэг гар хичээлийн дараа явж шинээр гарсан кино үзье гэж байна.Би зөвшөөрсөн л дөө.Гэхдээ та нарт л гэж хандаж хэлэхэд чи хятадуудтай найзлахын тулд эхлээд тэдний амьжиргааны төвшинг маш сайн бодолцох хэрэгтэй.Юуны түрүүнд чиний өөрийн чинь хэрэглээний төвшин тэднийхээс хэр зэрэг ялгаатай вэ гэдгийг мэдэх хэрэгтэй.Ядаж л наад захын баримжаатай болох хэрэгтэй.Яагаад гэвэл хятадууд бол үнэхээр хэтэрхий нэрэлхүү улсууд, хэр баргийн зүйлийг нүүрэн дээр чинь хэлэхгүй.Юу гэсэн үг вэ гэхээр, магадгүй чи нэг удаа тэдэнтэй нийлж хоол идээд нэг газар суун жаахан юм уусан гэж бодьё л доо.Мөнгөө хувааж төлтөл нэг хүнээс 100 юань гарч.Энэ нь чиний хувьд энгийн байдаг л үнэ, харин чиний хятад найзын хувьд бараг хагас сарынх нь хэрэглээ байлаа гэж бодьё.Энгийн хятад хүн бол ямар ч асуудалгүй энэ мөнгийг хувааж төлөхөөр барахгүй, өөрөө ядуу юм байж чиний мөнгийг төлөх гэж оролдож байж ч магадгүй.Ер нь л тэгнэ дээ.Гэхдээ сэтгэлдээ асар их дарамттайгаар шүү дээ.Харин европчууд бол хоол идэхээсээ өмнө меньюгээ хараад хэтэрхий үнэтэй байвал газраа солихыг санал болгодог юм шиг байналээ.

2009 оны 11 дүгээр сар 24

Цаг хугацаа маш хурдан өнгөрч байлаа.Өнөөдрийн байдлаар би хятад оюутнуудын дотуур байранд нүүж ирээд 74 хоночихож.Хүн муулах гэдэг бол хэний ч хийж чадах ажил учраас би аль болохоор хятадуудыг муулах биш харин тэдний биднээс ялгаатай зүйлс, бидний суралцмаар зүйлсийг нь бичихийг хичээсэн боловч яриа маань байн байн бараан тал уруугаа хазайгаад явчих юм надад уул нь нээх сүрхий зовоод, ундууцаад байсан юм байхгүй л юмсан хэхэ..

Хятад оюутнуудын манай оюутнуудаас ялгаатай нэг зүйл нь тэд хийх ёстой зүйлээ маш сайн мэддэг бас хийж чаддаг.Монгол оюутнууд маш том хүсэл зорилготой мөрөөдөлтэй боловч тууштай тэмцэж түүндээ хүрч чаддаггүй.Харин хятад оюутнуудын хувьд тэдэнд тийм агуу хүсэл мөрөөдөл байхгүй бөгөөд ихэнхдээ бакалавраа сайн төгсөөд одоо байгаагаасаа арай сайн сургуулын мастерт суралцах тэгээд нэг гайгүй ажилд орох гэх мэтийн амьдралд ойрхон бөгөөд бодит мөрөөдөлтэй байх нь олонтаа.Хэтэрхий олон хүнтэй учир тэд өрсөлдөөн гэж юу байдгийг маш сайн ойлгодог, бас күнзийн сургааль нэвт шингэсэн тэдний толгойд эцэг эхээ амьсгал хураатал нь асарч тойлох ёстой гэсэн хатуу ойлголт байдаг.Эдгээр сэтгэлийн дарамт, тогтсон үзэл бодол нь тэднийг шинийг бүтээх, мөрөөдөх, эрсдэлийг сөрөх, золиослох гэдэг ойлголтуудаас салгасан бололтой.Тэдний зүгээр хайрлаж дурлаж, тоглож наадаж байгааг нь ажиглахад л энэ бүхнийг олж харж болно.Гэхдээ энэ бол зөвхөн өнөөгийн хятадын улсынхаа шилдэг их сургуулуудын оюутнуудын байдал болохоос бусад нөхцөл байдлыг би үнэндээ сайн мэдэхгүй.Учир нь хятад гэдэг бол нэг улс биш харин бүхэл бүтэн дэлхий юм.Хонг конг, Тайван гээд урагшаагаа бол оюутнууд нь нэлээд нээлттэй, чөлөөт сэтгэлгээтэй юм шиг байна лээ.Хятадын хөдөө нутагт маш олон хүүхдүүд 10 жилээсээ цаашаа суралцдаггүй ба энэ нь голцуу мөнгө болоод сонголтын асуудал байх нь элбэг.Тэд ихэнхдээ 10 жилээ төгсөөд их сургуульд оролгүй шууд мэргэжлийн сургуульд ордог ба тэндээ үсчин, засварчин гэх мэтийн ямар нэгэн мэргэжил эзэмшин шууд ажил дээр гардаг.Аль нэг том хотод ажил олсон нэг нь нутгийнхаа бусад найз нөхдийгөө ямар нэгэн аргаар өөрийнхөө ажил оруулчихаа мэднэ.Ихэнх ажил байр хоолыг нь цаанаас нь даадаг болохоор богцоо үүрээд яваад очиход л хангалттай.Том хотын компанийн боссууд ч гэсэн элдэв янзын эрүүл мэндийн даатгал хэрэггүй, шаардлага доогуур, цалин бага, дуулгавартай хөдөөний залуухан ажилчдыг авах дуртай.Яг л өнөөдрийн Улаанбаатар хот шиг хөдөөнийх нь залуус улсынхаа хамгийн хөгжилтэй боломж ихтэй гэсэн газар руугаа тэмүүлцгээнэ.Эндээс соёлын ялгаа үүсч хотынхон нь хөдөөнийхнөө ад үзсэн байдлыг олж харж болно.Бээжин Шанхай ч үүнтэй яг адилхан.Олон зуун жилийн түүх агуу соёлтой Бээжинг хотын иргэд энэ тал дээр харьцангуй гайгүй, харин Шанхай хотын хувьд хөдөөнийхөн байтугай Бээжингийхнийг ч ад үзсэн байдалтай байх нь олон жил гадаадуудын хөлд мөлхөж хотынхоо төвд “Хятад хүн нохой хоёрыг орохыг хориглоно” гэсэн самбар өлгөсөн цэцэрлэг барихыг хүртэл тэвчиж ирсэн тэдний толгойд нэгэнт “Шанхай хүн ба бусад хүн” гэсэн үзэл бодол тогтжээ.

2009 оны 11 дүгээр сар 28

Надад хятадуудын амьдрал нэгэнт сонин санагдахаа больжээ.Тэгээд хүн гэдэг амьтан дасахаа хүрвэл хаана ч ямар ч нөхцөлд дасдаг л юм билээ.Өмнө нь жорлонд ороход хэн нэг нь баасаа татаагүй байвал хятадуудын заваан балиарыг хараан зүхэн бараг бөөлжихийн наагуур юм болдог байсан бол одоо энэ баас паалантайгаа наалдчихаад усыг нь татсан ч урсахгүй ингээд байгаад байгаа юм байна даа хурдхан шиг цэвэрлэгч нь ирж даралттай усаар шүрсээсэй гэж бодож байх жишээтэй.Ер нь хаана ч адилхан л даа ямар ч баян айлын эрх танхил өссөн хүүхэд байлаа гэсэн амьдрахын төлөө бүх зүйлтэй дасан зохицох л хэрэгтэй болдог.Миний бодлоор хүн “өөрийгөө” л авч үлдэж чадаж байвал гаднах байдал өөрчлөгдөх солигдох бол том асуудал биш л дээ.

Нэг зүйл өөрийн эрхгүй миний сэтгэлийг байнга зовооно.Энэ бол би хүнд тус болох гэсэн биш харин хятадын эрлийз хурлийзаараа дуудуулан бусдад ад үзэгдсэн хүн болчих вий гэсэн болгоомжлол байлаа.Өнөөгийн Монголчуудын хятадуудын талаархи нийтийн үзэл бодлын урсгалын төлөв байдлыг харахад тодорхой хэсэг хүрээнийхнээс бусад нь бүгд нь намайг ингэж бодох магадлал маш өндөр юм байна лээ.Би ч гэсэн монголчууд хятадуудыг үзэн ядахийг дэмжиж явдаг.Гэхдээ би хятадуудыг үзэн яддагтаа биш харин энэ нь монгол үндэстэн хань үндэстэнд уусаад алга болчихоос сэргийлсэн хамгийн том хүчин зүйл болж байдаг гэж боддог учраас монголчууд хятадуудыг үзэн ядахыг хувьдаа дэмжиж явдаг юм.

2009 оны 11 дүгээр сар 29

Өнөөдөр бүтэн сайн өдрийн орой.Дөнгөж сая гэрэд унтарлаа бодвол 11 цаг болсон бололтой.Маргаашнаас эхлээд дахиад л нэг шинэ долоо хоног эхлэнэ.Би саяхан орныхоо даавууг шинэ даавуугаар сольчихоод дээр нь хэвтэж байна.Усанд орчиохсон дээр нь хувцсаа бүгдийг нь угаагаад орныхоо хөл хана гэх мэтийн газруудаар өлгөчихсөн нэг л цэмцгэр амьтан сууж байна.Бахархалтайгаар хэлэхэд би хэдийгээр энд орж ирж амьдраад 80 дахь өдрийнхөө нүүрийг үзэж байгаа ч ариун цэврийн тал дээр энгийн байранд байдагаасаа огтхон ч муудаагүй бөгөөд бараг гадаад оюутны дотуур байранд байдгаасаа ч цэвэрхэн амьдарч байгаа билээ.Ингэх нь ямар хэцүү гэдгийг амьдарч үзсэн хүн л мэдэх байх.Гэхдээ байгаа орчин чинь хичнээн заваан байсан ч чи тэрэнтэй очиж наалдаад байхгүй өөрийгөө л цэвэрхэн авч явж байвал болох л асуудал л даа.

2009 оны 12 дугаар сар 2

Энэ хумсны асуудал миний биеийг байн байн арзагнуулж байлаа.Тэд үнэхээр хаа сайгүй хумсаа авч байсан юм.Хамгийн гол нь түүнийг анхаарах бас дургүйцэх хүн нэг ч байхгүйд байлаа.Заза жаахан тодорхой ярья.Анги дээр нэг охин хамгийн урд суугаад хумсаа авч байлаа.Түүний хумсаа авах час час хийсэн дуу миний чихэнд маш чанга сонсогдож байсан бөгөөд хичээл зааж байгаа багшид бүр чанга сонсогдох нь мэдээж.Тэгтэл багш зүгээр юу ч болоогүй юм шиг хичээлээ цааш нь үргэлжлүүлэн заасаар байсан юм.Гэхдээ миний бодлоор бүх багш нар арай ийм биш байх.Бас ийм тохиолдол байнга тохиолдоод байдаг зүйл биш л дээ харин монголд бол энэ нь төсөөлөхийн ч аргагүй зүйл юм.Би тэгээд бодсон энэ бол зөвхөн газар газрын соёлын ялгааны л асуудал юм байна гэж.Яагаав бид нарыг махыг гараараа барьж шүдээрээ зулгааж иддэг гээд л хамар амаа дараад байдаг улсууд байдаг ш дээ, яг л тэрэн шиг.Гэхдээ л хумс бол заваан.

Би энд амьдрахдаа хятад хараалын үгийг ёстой л төрөл бүрээр нь сурч байлаа.Сурна ч гэж дээ сонссоор байгаад чихэнд хоногшчихсон гэх үү дээ.Эдний хараалын үг нь манайхыг бодвол жаахан ёс суртахуунгүй.Монголчууд хэнийг яаж ч хараасан “ээж,аав”-ыгаа хараадаггүй билээ.Харин эдний хамгийн энгийн хэрэглээний хараалын үг нь байнга “ээж”-ийгээ хараана.Америкаас сурсан юм уу, угаасаа байдаг юм уу бүү мэд надад лав энэ нь их л болчимгүй санагддаг юм.Тийм болохоор тэдгээр хараалнуудыг би орчуулах гэж байгаад ер нь больё гэж бодлоо.

2009 оны 12 дугаар сар 3

“Бидэнд тэгээд түүнийг буцааж авчирах арга байхгүй юм гэж үү ???” Энэ яриа дөнгөж гэрэл унтарсны дараа болж өнгөрсөн юм.Манай ангийн 18 бандийн 10 нь манай өрөөнд цуглаад ойрын үед ангийнхаа хүүхдүүдтэй нийлэхгүй байгаа нэг охины тухай их л халуунаар хэлэлцсэн юм.Тэгснээ ярианы сэдэв гэнэт зул сарыг яаж өнгөрөөх уруу татагдан орлоо.Тэдний ярьж байгааг сонсвол өмнөх 2 жилийн зул сарын баяраар 2 ууланд нь ангиараас хамтдаа банш чимхсэн бөгөөд энэ жил хэрхэн арай өөр хэлбэрээр өнгөрөөх талаар ярилцаж байлаа.Нэг нөхөр “Тэгвэл бууз чимхье” гээд учиргүй инээв.Харин намайг сонсоход энэ нь инээдэм биш үнэхээр ч тэгжийж магадгүй юм шиг санагдаж байлаа.

2009 оны 12 дугаар сар 9

Өдөр хоног өнгөрсөөр өнөөдөр би энд ирээд яг 3 дахь сарынхаа нүүрийг үзэж байна.Би бага багаар өөрийгөө үнэлж хэрвээ хэлний бэрхшээл байхгүй байсан бол би хятадуудаас огт дутахгүй гэдгээ мэдэх болсон юм.Өмнө нь би хятадуудтай аливаа зүйлийн талаар маргалдах санал бодолоо хуваалцахыг хичнээн хүсэвч түүнийгээ хятадаар сайн илэрхийлж чадахгүйгээсээ болоод хэлээ хазаад өнгөрдөг байлаа.Харин одоо бол хэдийгээр миний хятад хэл тэд нарийн түвшинд хүрээгүй боловч, үзэл бодол соёлын хувьд би тэднийг илүү ойлгодог болсныхоо хувьд юунаас ч эмээхгүй, хэнээс ч санаа зоволгүйгээр үзэл бодлоо илэрхийлж чаддаг болсон байлаа.Энэ бол дэвшил байсан юм.Өмнө нь морь мал, хоол унд л асуудаг байсан хүмүүс надаас амьдрал, хичээлийн талаар асуух болж, тэд надтай гадаад оюутантай биш харин дотны найзтайгаа харьцаж байгаа юм шиг л харьцах болсон юм.Ингэснээр би гадаад оюутнууд ихэвчлэн мэдэж чаддаггүй буюу мэдэх боломжгүй байдаг зүйлүүдийг аажмаар ойлгох болж хятад хүн буюу хятад амьдралыг жинхэнэ бодитоор нь харж мэдэрч туулсан билээ.

Бид өөрийнхөө гэсэн бүхнийг хүндэлж дээдлэж явах ёстой.Гэхдээ бусдыг ч гэсэн хүлээн зөвшөөрч чаддаг байх хэрэгтэй.Учир нь өнөөдөр чи энэ хорвоо дээр дэлхийн агаараар амьсгалан, цэвэр ус хэрэглэн амьдарч оршин тогнож байгаатай адилхан бүх улс үндэстэнд ийм эрх бий.Чамд өөрийн гэсэн хэл, соёл, ёс заншил байгаатай адилхан бүх дэлхийн хүн бүрт яг адилхан ийм зүйл бий.Бусдыг өөрөөсөө илүү гээд шүтэн бишрэх өөр гээд үзэн ядах хоёрын аль аль нь зөв сонголт биш билээ.Тэгэхээр бие биенийгээ хүндэлж хүлээн зөвшөөрч ядаж үгүйсгэдэггүй байх нь чухал юм.Миний бүх дэлхийн хүн төрөлхтөнд ханддаг үзэл бодол ердөө л энэ.

2009 оны 12 дугаар сар 11

Би хэд хоногийн өмнө оюутнуудаар орчуулга хийлгэнэ гэсэн нэг зарт утсаа өгчихсөн байсан юм.Тэгтэл гэнэт хичээл дээр утасдаад яг одоо орчуулга хийх үү гэж асуулаа.Би ч нээх юм бодолгүй тэгье гээд цүнхээ нэг найздаа өгчихөөд хичээл дээрээсээ шууд яваад очлоо л доо.Тэнд 2 жаахан хүүхэдтэйгээ нийлээд нийтдээ 20 хүн байх бөгөөд бүгд хоорондоо хамаатан гэнэ.Бодвол аялж яваа бололтой.Миний үүрэг тэднийг Бээжингээр аялуулах ажээ.Заза энэ нуршсан юм ч яахав.Би тиэн ан мэний талбайгаар өнөөдүүлээ дагуулаад л явж байлаа.Урт гэзэгтээ тэрнийгээ толгой дээрээ боочихсон нэг залуу надад ярина ”Манайх гэр бүлээрээ цэргийн хүмүүс,бид нар чинь орос ах нартай нийлж байгаад эд нарыг японоос чөлөөлсөн юм ш дээ ахийн дүү... Тэр үед манай цэргүүд баагаад сууж байхад хятад цэргүүд манай цэргүүдийн баасыг идээд л ард нь сууж байдаг байсан гэж байгаа хаха хаха” тэр яг ингэж хэлсэн юм.Би сайн мэдэхгүй л дээ цэргийн улсууд бодвол сайн мэддэг юм байгаа биз.Тэгээд л би гэж нэг цэцэрлэгийн багш аятай 20 гаруй хүмүүсийг энд тэндээс цуглуулж ядаад л хэсэг тэр талбайгаар явав.Нэг өвөө намайг зовооно,тэр өвөр лүүгээ зааснаа “Миний хүү энд нэг ундааны сав байгаа юм ах нь нэг булан олоод энэн лүүгээ шээчмээр байна”гэв.Тэгэхээр нь удахгүй таньд жорлон олж өгнө гэж амлатал толгойгоо дохив.Би бүгдийг нь цуглуулж байгаад тэдэнд бага зэрэг түүх ярьж өглөө.Тэгтэл нэг банди камер барьчихсан хүрч ирснээ намайг ярьснаа дахиад давтаад ярь бичлэг хийнэ гэлээ.Би ч яахав дээ зурагтаар гарах гэж байгаа аятай л хоолой моолойгоо засаж байгаад л дуржигнуулж гарав.Энэ мэтээр хөөрхөн л аялж байлаа.Манайхан харагдсан болгоноо тэвэрч аван зургаа авхуулах гэж оролдох ба нэг ах зэвэрцэн төмөр гэрлийн шон тэвэрч байгаад зургаа авахуулав.Гадаад л бол юм болгон гоё байдаг гэж бодсон бололтой.Мөн тэд бараг бүх юмны тайлбарыг өөрсдөө зохиогоод бодоод олчих учраас надад бараг тайлбарлах хэрэг гарахгүй байлаа.Нэг ах хааны ордны булангийн нэг асарыг зааснаа “Тэнд хуанжу гэг унтдаг байсан гэж байгаа” гэж хэлтэл хажууд нь байсан хоёр эгч толгойгоо дохив.Нэг хэцүү юм нь тэд хамгийн хэцүү бөгөөд ярвигтай зүйлүүдийн тайлбарыг өөрсдөө бодоод олчих мөртлөө хамгийн хэрэггүй бүхнийг надаас асууж байлаа.Нэг чулуу уруу зааснаа “энэ чулуу яагаад энд байна” гэх жишээтэй.Энүүхэндээ гэж хэлэхэд тэдний ихэнх нь шартчихсан байсан бөгөөд заримынх нь архи гараагүй байлаа.Тэгэхээр нь би “Ванг лао жи” гээд дотор засдаг цай авч өгсөн чинь нэг ах “энэ цай толгойны өвчнийг өргөс авсан юм шиг л авдаг гэнэ” гэж бусдадаа тайлбарлаж өглөө.Тэгтэл бүгд тэр ундаа уруу шуурч хүн бүр нэг нэгийг авч уух шиг болсон.Ингээд бид талбайгаа үзэж дуусаад амьтны хүрээлэн үзэхээр хөдөллөө.Би араасаа 20 хүн дагуулаад метрогоор явав.Биднийг очих үед цаг аль хэдийн 2 өнгөрчихсөн байсан бөгөөд би өглөөний хоолоо ч идэж амжаагүй байсан юм.Тэгээд хоолонд орох байх гэж бодсон чинь бүгдээрээ зуун хувийн саналаар өдрийнхөө хоолонд 2 юаны хиам ч юм шиг шорлог ч юм шиг нэг нэг жижигхэн годгор юм авч идээд хичнээн гоё амттайг нь ам булаалдан магтацгаалаа.Надад бас нэгийг өгөв.Би “баярлалаа” гэж хэллээ.Ингээд хоолоо идчихсэн бид амьтны хүрээлэн лүү орлоо.Надад амьтны хүрээлэн яагаад ч юм шорон шиг санагдаад байдаг болохоор миний өглөөний идэвхи огцом буурчихсан байсан юм.Ийнхүү хаалгаа барихаас нь өмнө амжина гэж хөлөө эцтэл 2,3 цаг явсаар 6 цаг гэхэд бид тэндээс гарч ирлээ.Юм үзэж таашаал авах гэхээсээ илүү заавал үзэж дуусгана гэсэн “даалгавар” биелүүлж буй аятай байсан болохоор бүгд л маш их ядарцгаасан байлаа.Ингээд тэднийг буудалд нь хүргэж өгснөөр миний тэр өдрийн ажил дууссан юм.Надад цалин гэж 100 юань өгснийх нь 30 юаниар би гэр лүүгээ таксидлаа.Дахиад 6 хоног Бээжингээр аялна явж чадна биз дээ гэхээр нь хичээлтэй амжихгүй гэж хэллээ.

Би хэдийгээр Бээжинд анх удаа монголчуудад хөтөч хийж үзэж байгаа боловч,монголд өмнө нь 4 жил солонгосчуудад хөтөч хийчэхсэн туршлагатай байсан болохоор энэ бүхэн миний хувьд байдаг л энгийн зүйл байсан юм.Ямар ч байсан та нарт хандаж хэлэхэд иймэрхүү ажлыг хэтэрхий хичээнгүй бас хэтэрхий хэнэггүй хийж болдоггүй юм.Бас аливаа хүмүүстэй хэтэрхий сайн бас хэтэрхий муу хандаж ч болдоггүй юм.

Манай монголчуудын хувьд бол аялж сурах болоогүй байна лээ.Баахан цаг зав мөнгө төгрөгөө гарлагадаж ирчихээд өөрсдийгөө ядраагаад залхаагаад л дуусах юм билээ.Зургийн аппаратны зай дууссан гээд “Шувууны үүр” явах хөтөлбөрөө хойшлуулж байгаагаас нь л өнөөдөр бид өөрсдөө тухайн зүйлээсээ таашаал авах биш харин ийм тийм газар очиж үзсэн гэж бусдад ярихийн тулд аялдаг юмуу гэсэн дүгнэлт хийж болмоор байлаа.Гэхдээ ганц олдсон боломжийг ашиглаад ахиухан юм үзэж ахиухан “патер” татуулж аваад сүүлд нь тэрийгээ нутгийнхандаа үзүүлж гайхуулж ярьж суухсан гэсэн тэдний хэтэрхийн энгийн бөгөөд цагаахан сэтгэлийн буруу ч гэж юу байх вэ дээ.

2009 оны 12 дугаар сарын 15

Миний энд өнгөрүүлсэн өдрүүд маань эргээд Хятадад сурсан мөчөө дурсан суухад хамгийн онцгой бөгөөд сайхан дурсамж нь болж үлдэх болно гэдэгт би итгэлтэй байна.Би 5 жил хятадад сурахдаа нэг улирал ч болтугай жинхнээсээ хятадад сурах боломж олдсондоо маш их баяртай байлаа.Одоо энд нэгэнт намайг хэн нэг нь “гадаад оюутан” гэж харахаа больсон бөгөөд тэд надтай харьцахдаа эгээ л хоорондоо харьцаж байгаа юм шиг хамаагүй харьцаж байлаа.Түүгээр барахгүй хичээл дээр тэд надад маш их ажил даалгачихаад байн байн түүнийгээ хурдан хийж дуусгахыг шаардаж байлаа.Тэр нь ядаж хятад хэл дээр биш англи хэл дээр учир би түүнийг нь хийх гэж үйлээ үзэх бөгөөд миний арай гэж хийгээд очсон юмыг маань тэд болоогүй байн хэмээн голж би дахиад л эхнээс нь хийхэд хүрнэ.Энэ бүхэн юуг өгүүлж байна вэ гэвэл би тэдний хувьд аль хэдийн “гадаад оюутан” гэдэг өлгийтэй байхаа больжээ гэсэн үг юм.Энэ бол маш олон гадаад оюутнуудын хүсээд ч хйиж чаддаггүй зүйл билээ.Би өөрийгөө 2 улсын соёлын ялгааны хооронд орших маш том ханыг эвдэж чадсан гэж боддог юм.

2009 оны 12 дугаар сарын 21 шөнө

Тун удахгүй зул сарын баяр болох нь , бас өнөө шөнө энэ жилийн хамгийн урт шөнө нь байх болно.Гэхдээ энэ бүхэн надад тийм ч онц сэтгэгдэл төрүүлдэггүй юм.Хүссэн хүсээгүй орхиод л одох энэ хорвоо дээр, надтай надгүй өөрийнхөөрөө л үргэлжлэх энэ хорвоо дээр би энэ ертөнцийн бүх л сайхан зүйлсийг үзэж мэдрэхийг хүснэ.Би Америк тивийн аль нэг ядуу улсад тэндхийн хүүхдүүд ирээдүйгээ чухам юугаар төсөөлдөгийг, Индонез улсын аль нэг үйлдвэрт өдөржингөө босоогоороо ажиллах бор бараан царайтай тэр хүмүүс ажлаа тарсныхаа дараа гэрийнхээ үүдэнд байдаг пиво зардаг саравчинд тойрч суугаад халуун ногоотой хуурсан будаагаа идэнгээ хоорондоо юу ярилцдагийг, тэр мэдрэмж чухам ямар байдгийг мэдэхийг хүснэ.

Би энд амьдарснаар хүн юунд ч дасж болдог юм байна гэдгийг маш сайн ухаарсан.Бас хүнд ямар нэг хэцүү асуудал тохиолдоход түүнийг шийдвэрлэх нэг ч болтугай гарц заавал олддогийг ойлгосон.Яг л дөнгөж сая хувцсаа угаачихаад өлгөх газар олдохгүй болохоор нь хананд байдаг өлгүүрнээс нэг нэгээр нь өлгөчихсөн байгаа миний хоёр оймс шиг.Би өмнө нь хаанаас ч билээ дээ “Хүний хэрэгцээ гэдэг чинь үнэн хэрэгтээ маш өчүүхэн зүйл байдаг юм ш дээ” гэсэн утгатай юм уншиж байсан юм.Одоо бодоход нээрээ л тийм юм шиг.Миний бодлоор хүн өөрөө л сэтгэл зүрхээ удирдаж чадвал “баян ядуу хоёрын ялгаа ч үнэндээ маш өчүүхэн зүйл” юм.Гэхдээ идэх хоолгүйгээсээ болоод хүн өлбөрч үхэж байгаа африк мэтийн орнуудад энэ үг бол тохиромжгүй байх л даа.Би зүгээр л болчих юмыг боломжгүй мэтээр төсөөлдөг тэр “эрх гургалдай”-нуудад л хандаж хэлсэн юм.Гэхдээ хоосон цэцэрхээгүй өөрийн биеэрээ үзсэн болохоороо.Заримдаа хуучин амьдралаа санагалздаг ч юм уу жаахан хэцүү санагддаг ч, ихэнх тохиолдолд би энд дэндүү тааваараа, тав тухтай, эрх чөлөөтэй амьдарч байгаа юм шиг санагддаг юм.

2009 оны 12 дугаар сар 25

Өнөөдөр Есүс христийн төрсөн өдөр.Би яг одоо хичээл дээрээ сууж багш харин шалгалтын асуудал ярьж байх шиг байна.Магадгүй яг одоо энэ хи

2009 оны 12 дугаар сар 29

Одоо надад дахиад нэг сар үлдсэн.Би гэхдээ одооноос юм хумаа цэгцэлж зарим номнуудаа найзындаа аваачиж тавья гэж бодож байна.Өнөөдөр над уруу сургуулиас ярьсан бас цагдаагийн газраас залгасан.Намайг одоо хүртэл оршин суух бүртгэлээ хийлгээгүй байна хиийлгээгүй өдөр бүрийг чинь 500 юаниар бодож торгоно гэсэн.Хулгайгаар энд амьдарсан бүх өдрөө нь бодоод үзсэн чинь 10 гаруй мянган доллар болж байлаа.Би анх хятадуудын дотуур байранд орохдоо л ийм асуудал үүснэ гэдгийг маш сайн мэдэж байсан.Гэхдээ бүгдийг зохицуулна гэж бодоод л орж ирсэн зохицуулна ч гэж бодож байгаа.Учир нь миний амьдрал хэзээд маш олон асуудлаар дүүрэн байсан, тэр бүрийг би зохицуулсаар л ирсэн , энэ удаа ч гэсэн зохицуулах л болно.

Миний санааг үүнээс илүү зовоож байгаа зүйл бол би өөрийн энэ тэмдэглэлээ яаж бусдад хүргэх вэ гэдэг асуудал байлаа.Хятад орон бол ардчилсан нийгэмтэй улс биш.Тийм учраас ямар нэгэн байдлаар өөрийн үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэхэд маш хэцүү болоод аюултай.Баттай эх сурвалжаас хэлэхэд чи хэрвээ нэг хятад хүн байгаад сургуулийнхаа вэб сайтан дээр бага зэрэг болохгүй зүйл бичихэд л тэр дор нь чам уруу сургуулын чинь дотоод хянах байгууллагаас залгах болно.Хэрвээ чиний бичсэн юм чинь тийм ч сүртэй биш бол чамд сануулаад л өнгөрөх ба тийм биш тохиолдолд чамд ямар ч арга хэмжээ авч магадгүй.Тэд бүх зүйлийг маш цэвэрхэн болоод чимээгүй хийдэг.Бүх мэдээллийн байгууллагууд төрийнх болохоор мэдээллийн хэрэгслээр зөвхөн дээрээс зөвшөөрсөн мэдээлэл л явна.Саяхан Обамаг хятадад албан ёсны айлчлал хийхэд хятадын “Урд нутгийн өглөө” хэмээх сонин Обаматай хамаатай нэгэн нийтлэл бэлдсэн байж байгаад энэ нь “Намын хянагч” гуйан таалалд нийцээгүй улмаас тэр өдрийн бүх хэвлэлийн нэг нүүр нь тэр чигээрээ хоосон гарч байсан.Ингээд бодоод үзэхээр миний бичсэн эдгээр зүйлс маань “Нам засагт” анхаарлыг татаж өндөр авахгүй байсан ч сурч байгаа сургуулиасаа хөөгдөж магадгүй байдалд намайг оруулж байгаа юм.Би өөрийнхөө болоод сургуулийнхаа нэр хаягийг бичихгүй байсан ч хэрвээ ольё гэвэл маш амархан гэдгийг нь би мэдэж байлаа.Гэхдээ би бүх зүйлийг хэтэрхий хэтрүүлж бодоод байж ч магадгүй л дээ.

Ямар ч байсан тун удахгүй шинэ он гарлаа.Өдийг хүртэл хятад хүний дүрд тоглон нуугдаж амьдарлаа.Үлдсэн нэг сарыг л баригдахгүй өнгөрөөчих юмсан.

2010 оны 1 дүгээр сар 4

Шинэ ирэх 2010 оныг ч гэсэн би энэ байранд угтах заяатай байжээ.Сая нэг найзтайгаа утсаар ярьж байгаад зүгээр л хятад оюутны дотуур байранд хятадуудтай юм яриад сууж байна гэж хэлтэл “Чи наад байрандаа яаж орсон юм бид нарыг бол ерөөсөө орохыг ч хориглоцон байдаг шдээ” гэж хэллээ.Хэрвээ тэр намайг энд 4 сар амьдарч байгааг мэдвэл бүр их гайхах байх даа.Яагаад ч юм гэнэт урам ороод явчих шиг болсон.Өө нээрээ санаснаас би дээр бичсэн байсан даа хятадуудтай нийлж нэг үнийн судалгаа хийсэн эд нар гээд.Тэгсэн чинь өнөөдөр харин санаандгүй тэр ажил маань мөнгөний ажил байсныг мэдлээ.Тэгээд цуг судалгаа хийсэн хүн бүрт 40 доллар оногдож байгаа надад ч гэсэн ялгаагүй гэлээ.Яг мөнгөгүй болчихоод баларч байсан болохоор миний хувьд энэ нь их сайхан мэдээ байлаа.Би бас иймэрхүү ажил сургууль дээр байнга олддогийг мэдэж авсан юм.Сая төгрөгийн, тэр байтугай 2 сая төгрөгийн ч төсөл дээр ажиллаж байгаагаа манай ангийнхан надад хэллээ.Энэ бол жинхэнэ нийгэм дээр гарч үзээгүй туршлагагүй бидний хувьд шинийг сурангаа дадлага хийх бас мөнгө олох үнэхээр сайхан боломж байсан юм.

Та нарт л гэж сонирхуулахад хятадад дээд сургуулын оюутан бүрд сар болгон улсаас нь 60 юанийг хоолных нь картанд хийж өгдөг.Нэг ёсны бэлэг гэсэн үг л дээ.Бас эдийн засгийн чадвар муутай ядуу оюутандаа улсаас нь маш сайн тусламж үзүүлдэг юм байна лээ.

2010 оны 1 дүгээр сар 10

Өнөөдөр би энэ байранд орж ирээд яг 4 сар болж байгаа өдөр.Дахиад 11 хоногийн дараа би эндээс бүрмөсөн гарна.Дахиад л гэрэл унтарчихаж, маргааш нэг дахь өдөр болохоор тэр байх л даа.Шалгалт эхэлчихсэн болохоор 3 дахь өдөр болгон ариун цэвэр шалгахаа больчихсон.Тэгсэн чинь манай өрөө аймар заваан хог новшиндоо баригдсан болчихсон юм шиг санагдсан.

Хэд хоногийн өмнө би өрөөнийхөнтэйгөө бага зэрэг улс төр ярьсан санагдаж байна.Элдэв юм ярьсаар Монголын тусгаар тогтнолын талаар ярьж эхэллээ.Мэдээж зарим нь ярианд оролцохгүй ч маш идэвхтэй сонсоод сууж байсан юм.”Монгол хятад хоёр нийлвэл аль аль талдаа олон талын ашигтай” гэж хэлэхээр нь “Магадгүй ээ” л гэлээ.Ер нь дундыг барьсан гоё хариулт.Миний бодлоор тэр бараг эдийн засаг талаас нь харж хэлсэн байх л даа.Харин би иймэрхүү асуудлын талаар бусадтай ялангуяа хятад хүнтэй ярилцахаас татгалзах болоод нэлээд удаж байна л даа.Надад юу ч мэдэхгүй хүмүүс мэдэхгүй зүйлийнхээ талаар маргалдаад байхаар утгагүй санагдаад байдаг юм.

Хятадад сурдаг оюутнууд хятадуудыг хичээлдээ аймар, хичээлээс өөр зүйл мэддэггүй мэтээр төсөөлдөг.Харин би энэ тал дээр “бас яг ч тийм биш” гэж хэлмээр байна.Магалгүй та нар зөвхөн сургууль дээр анги дотор л тэднийг харах боломж олддог учраас тэгэж боддог байх л даа.Харин үнэн хэрэгтээ тэдний ихэнх амьдрал нь дотуур байрандаа “бүгэж” өнгөрөөдөг.Хичээлийн улирал эхлэхээс авахуулаад шалгалт ойртох хүртэл тэд ихэнх цагийг интернет тоглоом тоглож, элдэв янзын кино солонгос савангийн дуурь үзэж л өнгөрөөдөг.Харин шалгалт ойртох үед гэнэт нойрноосоо сэрсэн мэт бүгд хичээлээ “цээцлэж” эхэлдэг ба авч байгаа шалгалт нь ч өгч байгаа сурагчид нь ч энэхүү “ялзарсан” сургалтын системийн үнэн нүүр царайг хангалттай харуулаад өгнө.Гашуун үнэнийг хэлэхэд шалгалтаа дөнгөж өгч дуусаад л цээжлэсэн цаастайгаа хамт энэ хэдэн хоногт толгой уруугаа хүчээр чихэж оруулсан тэдгээр “хог новшнууд”-ыг хогийн сав уруу нь шидэж орхино.Өөрсдөө ч гэсэн яг ингэж хэлцгээдэг юм.Итгэхгүй бол өмнө нь шалгалт өгөхдөө харж байсан зарим нэг материалаа аваад толгойд үлдсэн юм байна уу үгүй юу шалгаад үзээрэй.Тийм болохоор зөвхөн шалгалтын өмнө биш, болж өгвөл энгийн үед хичээлээ сайн сонсож байх хэрэгтэй.Бас бүх сургууль бүх мэргэжил ийм биш учраас хамаагүй туйлширч ойлгож болохгүй шүү.Дахин нэг удаа хэлэхэд та энэ тэмдэглэлийг уншиж байхдаа зөвхөн миний нүдээр л хятад орныг харж байгаа гэдгээ байнга санаарай.Миний хамрах хүрээ харах өнцөг энэ том улсад бол жижигхэн цэгний л дайтай юм шүү дээ.

Болгоомжлол

“Тэрээр тэлээгээ сугалан авч тэрэг түрдэг хүүхдийн нүүр лүү хамаг хүчээрээ хэд хэд ороолгоод авав“, “Галзуурсан залуу хоёр гараараа бүсгүйн хоолойноос нь багалзуурдан авч агаар дээр орилуулах ба бусад хүмүүс тэр хоёрыг хүрээлэн хараад зогсож байлаа”, “Тэр монгол ахыг хаанаас нь ч юм цус асгарч байсан ба түүний эхнэр Жанцаан чи болиоч ээ ?? Ямар солиотой амьтад вэ ... гэж орилж уйлахаас өөр зүйл хийж чадахгүй байлаа”

Дээрх үйл явдлуудыг би өөрийн нүдээрээ харсан ба харах бүрдээ тэсвэр алдан шүдээ зууж үүнээсээ болоод өөрийгөө ч эрэмдэг болгох шахаж явлаа.Энэ бүхэн эргээд надад нэг л зүйлийг ойлгуулсан юм.Тэр бол “Хүний нутагт өөрийгөө л хичээж яв” байлаа.Гагцхүү чи өөрөө, эсвэл сайн найз гэр бүлийнхэн чинь л ийм явдалтай учраагүй бол сайн хүн болж тэнэглэх хэрэггүй.Магадгүй би “Хаа ч явсан нутаг нэгтэндээ туслаж яв, хүн юугаа ч алдаж болно хүн чанараа л гээж болохгүй” гээд л бичвэл хэн нэгэнд нь таалагдаж, сайн хүн шиг бодогдож магадгүй л дээ.Харин учир мэдэх нь намайг “залуу л байна даа”, ухаантай нэг нь бол “тэнэг л байна даа” гэх биз.Би хэн нэг нь “эх орноо хайрлах агуу сэтгэл”, “ганц юманд халсан зориг”-оосоо болоод “ДҮРҮҮЛЧИХИЙГ” хүсэхгүй байна.Манай бага ангийн маань найз гурван жилийн өмнө Бээжин хотод маш шалихгүй юмнаас болоод нэг хоолны газар араасаа 9 удаа хутгалуулж байсан.Сонин сэтгүүл дээр зөндөө гарсан болохоор бараг мэдэж байгаа биз.Хутгалсан хүн нь олдоогүй эрүүл мэндээрээ хохироод л үлдсэн.

Өөртөө хамаагүй юманд хэзээ ч битгий оролц.Хэзээ ч чамд гай болно.Зарим үед тусалсан чинь гэм болох үе ч ирнэ.Чамтай чамгүй хорвоо дэлхий эргэдгээрээ л эргэнэ, харин чамгүй бол хөгшин ээж чинь бэтгэрсээр энэ насыг барах болно.Муу бүхнийг бодоод яв гэж зөвлөхгүй ч элдэв зүйлийн муу талыг нь түрүүлээд бодчиход гэмгүй.

Халзандуу толгойтой, бүхэл бадриун биетэй бөөрөнхий царайтай хятадуудаас болгоомжилж яв.”Гурван дугуйт” бас таксиний жолооч нараас ч болгоомжилж явахад илүүдэхгүй.Ямар нэгэн хятадтай муудалцах юм бол айсан болоод аархсан байдал үзүүсний хэрэггүй.Чамаас илүү гэдгээ л мэдчих юм бол хятадууд шиг омгорхуу дээрэлхүү хүмүүс байхгүй ба чамайг илүү байсан ч зарим нь нээх айж эмээгээд байхгүй гэдгийг санаж яв.Тэдний ихэнхдээ хэрэглэдэг арга нь “Чанга орилох, юм шидлэх”.Үнэнийг хэлэхэд эхний удаад энэ нь бага зэрэг сүрдмээр.Гэхдээ ингэх тусам нь тайван байж тоогоогүй дүр гарган дууныхаа өнгийг бууруулж тогтуун ярих хэрэгтэй.Би чамд амьдрал заах гээгүй юм шүү, үнэхээр ийм зүйл байдаг болохоор нь өөрийн биеэрээ олон удаа учирсан болохоороо л сэрэмжүүлж байгаа минь энэ.

2010 оны 1 дүгээр сар 11

Дөнгөж сая гэрэл унтарлаа.Амьдралын элдэв асуудлаас болоод сэтгэл санаа нэг л тавгүй байх шиг.Та миний бичсэн эдгээр тэмдэглэлүүдийг уншчихаад ямар хар бараан өнгө аястай юм бэ гэж битгий шүүмжлээрэй.Яагаад гэвэл бараг бүгдийг нь шөнийн харанхуйд гэрэл унтарсны дараа бичсэн болохоор.Миний эрхий хурууны хумс ургачихаж.Харин би хумсны хутгаа хаашаа ч юм алга болгочихсон.За энэ ч яахав.

Хэн нэг нь олон хүмүүсийн дунд ганцаардах ямар хэцүү байдгийг мэддэг ч болоосой.

2010 оны 1 дүгээр сар 17

Дахиад л гэрэл унтарлаа.Ойрын хэдэн хоног ерөөсөө нойр хүрэхгүй юм.Тог байхгүй, гэрэлгүй энэ харанхуй өрөөнд нойр хулжина гэдэг хамгийн шаналгаатай зүйл гэж хэлж болно.Одоо бодоход олон ч хоногийг орондоо хөрвөөсөөр байгаад үүр цайлгаж дээ.Маргаашнаас эхлээд 5 хоног дараалан шалгалт аваад хичээл амарна.Нэг ёсондоо надад дахиад 5 хоног л байна гэсэн үг.Би найзындаа очиж угаалгын машинаар нь хувцсаа угаана гээд ойрд хувцсаа угаагаагүй.

2010 оны 1 дүгээр сар 28

Би яг одоо онгоцонд явж байна.Энэ нь юу гэсэн үг вэ гэхээр би ямар ч асуудалгүй сургуулиасаа, бас хятад улсаас гараад ирсэн гэсэн үг л дээ.Хятад улсаас гарснаар миний бичиг баримт, оршин суух бүртгэлийн асуудлууд бүгд шийдэгдэж байгаа бөгөөд буцаж орж ирэхдээ бүх бүртгэл шинээр хийгдэнэ гэсэн үг.

Ингээд би энэхүү тэмдэглэлээ дуусгангаа өөрийн хятад оюутны дотуур байранд өнгөрүүлсэн 130 хоногийнхоо амьдралыг дүгнэхээр шийдлээ.

Би 2009 оны 9 сарын 10-ны өдрөөс 2010 оны 1 дүгээр сар 20 өдөр хүртэл яг 130 хоногийн хугацаанд хятад оюутны дотуур байранд “нууцаар” амьдарсан юм.Хятад улсад гадаад оюутнууд нь хятад оюутнуудтай нэг байранд амьдрахыг хориглосон байдаг.Маш олон гадаад оюутнууд хятад хэлээ сайжруулах мөн хятадын соёлыг биеэрээ туулж мэдрэхийн тулд хятад оюутнуудтай нэг байранд оруулж өгөхийг сургуулиасаа хүсдэг боловч тэр болгондоо татгалзсан хариу сонсдог билээ.Би хувьдаа энэ нь социалист улсын өөрийнхөө оюутнуудыг гадаадын аливаа ардчилсан шинэ үзэл санаа болоод, шашны нөлөөнд автуулчих вий гэсэн болгооомжлол юм болов уу гэж бодсон.Би хятадад анх сурж эхэлсэн тэр цагаасаа л эхлэн эртнээс монголчууд бидний тархинд уламжлалт сэтгэхгүй болон тогтсон хятадуудыг үзэн ядах сэтгэлээсээ салан, нэгэнт л мөнгө болоод үнэт цагаа зориулан энд ирсэн болохоор харвасан сум шиг дайраад өнгөрөх энэ богинохон хугацааг үр дүнтэй ашиглан, зөвхөн мэргэжлийн хичээлээ сайн сураад зогсохгүй энэ том гүрний хэл, соёлоос нь авхуулаад бүх л зүйлийг нь үнэн өнгөөр нь харж жинхэнэ үнэрээр нь мэдрэхийг хүссэн билээ.Тиймдээ ч санаандгүй тохиосон гэнэтийн нэгэн боломжийг ашиглан хятад оюутнуудын дотуур байранд нууцаар амьдрах санаа төрсөн юм.Гэтэл ингэхийн тулд маш олон бэрхшээлийн ард гарах ёстой байсан ажээ.Хамгийн гол нь би энэ 4 сар гаруй хугацаанд хятад хүн болж жүжиглэх хэрэгтэй байсан ба ингэхгүй бол өдөр бүр үүдэн дээр хянан шалгах манаач нар, 3 дахь өдрийн өглөө бүр ариун цэвэр шалгадаг багш, цэвэрлэгч ажилчдын нарын хараанд амархан өртөж улмаар сурж буй сургуулиасаа хөөгдөх хүртэл арга хэмжээ авахуулах байлаа.Үүнээс гадна хааш хаашаа 8 метр квадрат умгар өрөөнд хятад орны өнцөг булан бүрээс ирсэн 7 хятад оюутантай эвтэй найртай, даруу чимээгүй, “мөрөөрөө” зохицож амьдрах хэрэгтэй байлаа.Энэ мэтчилэн тоо томшгүй олон бэрхшээл адал явдлын ард амжилттай гарч чадсандаа би маш их баяртай байна.

Би хэрвээ хүнд тустай юм хийе гэж бодвол хувь хүнд биш харин нийгэмд чиглэсэн зүйл хийвэл үр дүнтэй гэж боддог.Тиймдээ ч би өөрийн өнгөрүүлсэн амьдралынхаа дурсамжыг өдрийг тэмдэглэл хэлбэрээр бичиж бусдад хүргэе гэж зорьсон юм.Учир надад олдсон энэ боломж хүн болгонд олдоод байдаггүй бөгөөд, аюултай, азаа үзсэн хэрэг билээ.Тийм учраас миний энэхүү дурсамжаар дамжуулан хятад улсын талаар, тэдний жинхэнэ бодит амьдралын талаад үүнийг уншсан хүн бүр өөр өөрийн гэсэн ойлголт төсөөлөлтөй болж энэ улмаар тэднийг хятадуудтай харилцахад тус болж чадвал миний туйлын зорилго биелж тэмдэглэл маань утга учиртай болж байгаа нь тэр юм.

Чиний тэр монгол чинь тэгээд аль нь юм бэ ????

2010-02-10T06:15:00.002+08:00

Улаанбаатараар дүүрэн монгол ярьсан хүмүүс.... Яагаад тэд монгол ярьдаг гээч?, яагаад гэвэл тэд бол бөгсөн дээрээ хөх толботой.Аа нээрээ тэд бас чингисийн цустай, дэлхийн бүх хүмүүсээс илүү онцгой гентэй.Тэд зүгээр л цаанаасаа тэгээд төрчихсөн үүнийг хэн ч яаж ч чадахгүй, зогсоох аргагүй.

Би солонгост 2 жил сурсан.Тэнд хүмүүс нь эзнээсээ нууцаар монгол гэж шивнэж ярьдаг юм байна лээ.Булчин шөрмөс болсон эрэлхэг баатруудаа магтах гэтэл тэд нар оймсны үйлдвэрт насаараа ажиллаад элэг бөөрний өвчтэй болчихсон хаягдал утас түүгээд сууж байдаг болохоор, хацар гоо ичимхий охидоо магтах гэтэл тэд нарийг нь “интернет”-ээр худалдаж аваад суучихдаг болохоор(энэ огт хэтрүүлэг биш төдийгүй солонгос хүн бүрийн мэддэг энгийн зүйл болно), хаа ч байхгүй онгон талаа магтья гэтэл зурагтаар нь өмхий хог новш, утаа тортог гудамжны амьдралаас өөр юу ч гардаггүй болохоор тэд монголоо хоорондоо шивнэж ярьдаг юм байна лээ.Хаа нэг амралтын өдрөөрөө л ганц сөжү ууж маханд оронгоо өөр хоорондоо хөөрөлдөн байхгүй юмыг байгаа болгон эх орноо магтаж сэтгэлээ хуурах энэ хүмүүс нөгөө магтаад байгаа монгол чинь мөн үү ???

Би Бээжин хотод 4 жил сурч байна.Миний Бээжинд зохиосон нэг онигоо байдаг юм.Нэг монгол такси барьж гэнээ, тэгсэн таксиний жолооч нь чи хаанах вэ гэж асууж гэнэ, нөгөө монгол “би монгол” гэтэл жолооч “Аа би чамайг гадаад юм байх гэж бодсон юм” гэж гэнэ.Энэ тоглоом биш шүү, би л бантсандаа онигоо болгож яриад байгаа болохоос.Яагаад тэгдэг юм бүү мэд монгол гэхээр л “эрхий хуруугаа” гозойлгоод байдаг юм.Тэгснээ учиргүй архиар шахан, морь мал асууж бараг л ганц барилдаад үзүүлчих гэх нь холгүй.

Би одоо АНУ-д байна.Энд зарим монголчууд нь монгол гэхээр бараг өрөвдөх юм.Буцах уу гэхээр “хайшаа?” гэх юм.Тэгэхээр АНУ гэдэг үнэхээр л сайхан орон бололтой.Миний нүдээрээ харснаар энд монголоор ярьж чаддаггүй, цэвэр монгол цустай америк иргэдийн бүхэл бүтэн нэг үе гарч ирж байна лээ.Арай дээр нэг нь “Daddy би this авъя” гэж ярьдаг юм байна лээ.

Хэнийх нь ч буруу биш.Бодит нөхцөл байдал ийм л байна.Америкт ахлах сургуулиа төгсөөд тэндээ томоохон ажил хийж байгаа нэг залуу монголд малаа хариулаад явж байгаа “цэвэр монгол” бүсгүйтэй сууж чадна гэж үү ??? Соёлын хэтэрхий том ялгаанаас болоод бараг л боломжгүй болов уу.Нэр нь л монгол болохоос биш шал өөр 2 улсын хүмүүс шүү дээ.Өөрөө өөрийнхөө ирээдүйн төлөө зүтгэж яваа хүмүүсийг зарим нь “чи амьдралаа хаяад монголдоо ирж эх орноо хөгжүүлсэнгүй” гэх нь холгүй байх юм билээ.

“Монголоо алдсан” гэдэг нэг хэллэг байдаг.Энэ ер нь юу гэсэн үг вэ ??? Мал хариулаад явсангүй гэсэн үг үү ??? Архи уучихаад зодолдсонгүй гэсэн үг үү ??? Нэгнийгээ матаж муу хэлсэнгүй гэсэн үг үү ??? Шороон дээр очиж хөрвөөсөнгүй гэсэн үг үү?? Үгүй дээ энэ бол “түүх рүүгээ нулимсан”, “үндэс угсаагаа үгүйсгэсэн” гэсэн үг юм.Чи хичнээн америкт, европт төрж өссөн эргээд хэзээ ч монгол уруугаа буцахгүй байж болно.Гэхдээ чи өөрийгөө “монгол” хүн гэдгээ хүлээн зөвшөөрдөг, “эх түүхээрээ” бахархаж чаддаг, “монгол” гэдгээсээ ичдэггүй, өнөөгийн монгол улсынхаа байдлыг хараад жаахан ч гэсэн санаа чинь зовдог, хэрвээ чадал чинь хүрвэл орон гэргүй ганц хүүхдэд ч болов зориулаад хандив өргөчих сэтгэлтэй л бол чи “монголоо алдсан” биш.

Тэгэхээр өнөөдөр монгол гэдэг ойлголт маань өөрөө маш хийсвэр зүйл болчихоод байна.Монгол хүн гэж яг ямар хүнийг хэлэх вэ ?? Монгол соёл гэж үнэн хэрэгтээ чухам юу юм бэ ??? Жишээ нь гэхэд хятадад монгол хүн “архи сайн даадаг” гэсэн түгээмэл ойлголт байдаг.Тэгтэл бидний өвөг дээдэс тэгэж их архи уудаггүй байсан шүү дээ.Социализмын үед л орос ах нараас сурсан байх.Бууз, хуушуур, цуйван гээд үндэсний хоолны маань ихэнх нь урдаас орж ирсэн байдаг.Бүр нэршилтэй юутай хийтэйгээ тэр чигээрээ шүү.Өнөөдөр бидний залуу үе маань ч тэр чигээрээ дэлхийн жишгээр америк соёлыг шүтэж өсөж өндийж байна.Морин хуур язгуур урлагыг маань хүртэл өвөрмонголчууд биднээс илүү дэлхийд сурталчилж байна.Би нээрээ түрүү намар харсан манай “монголд” байгаа эцэг эхчүүд маань хүүхдээ цэвэр “хятад” сургалттай бага сургуульд оруулах гээд долларыг хэдэн мянгаар нь барьчихсан хоорондоо өрсөлдөн хэрэлдэж байхыг.

Одоо ер нь худлаа “эх оронч” царайлахаа больцгоосон нь дээр юм шиг.Бүх зүйлийг эдийн засаг, технологийн хөгжил шийдэж байхад “би малчин” гээд л ган зуданд нэрвэгдээд суугаад байлтай нь биш тийм биз дээ.

Чухам иймийн учир монголчууд та бид өнөөдөр юу өмсөж,хаана амьдарч, ямар хэлээр ярих нь огт чухал биш.Зөвхөн “монголоо” гэсэн сэтгэлээ зүрхэндээ тээж явах нь, хаана ч хамаагүй газар эхлээд өөрөө хөлөө олчихоод дараа нь элэг нэгтнүүдээ туслах нь та бидний өдрөөс өдөрт даяарчлагдах энэ ертөнц дээр өөрсдийгөө авч үлдэх цорын ганц гарц нь юм.

Хариуцлага 2

2010-02-05T21:26:00.006+08:00

Би эрэгтэй хүн эмэгтэй хүн зодохыг үзэж чаддаггүй юм.Би бас хүмүүст ярьдаг л даа, би эгчтэй эмэгтэй дүүтэй бас ээжтэй болохоороо энэ нь миний хамгийн үзэн яддаг зүйл гээд л.Гэхдээ хэзээ нэгэн цагт би өөрөө эмэгтэй хүн зодох өдөр ирэхгүй гэж хэн надад батлаж чадах юм бэ ??? Уул нь элдэв муу зүйл хийж байгаа хүмүүсийг бид түүнийг тухайн хийсэн зүйлийнх нь төлөө биш зөвхөн бидэнд тэгэж бидэнд харагдсаных нь төлөө л буруутгах ёстой юм л даа.Учир нь түүнийг яагаад тийм зүйл хийж байгааг бид мэдэхгүй шүү дээ.Арван жил хүлцэн тэвчсэн тэвчээр яг тэр мөчид л барагдсан байж ч болох.

Гудамжинд нэг эрээ цээргүй залуу гар хангалга хийгээд зогсож байв гэнэ.Түүний тэнэг галзуу солиотойг гайхах ажлаа түр орхиод асуудлыг арай өөрөөр харах гээд оролдьё.

Залуугын нэрийг Жараахай гэх бөгөөд тэр бол 40 дөнгөж гарч яваа хижээл эр.Түүнд 18 настай хөөрхөн охин бий,мэдээж тэр охиндоо аминаасаа ч илүү хайртай.Тэр өдөр харин эхнэр нь охиноо дагуулаад Гачууртад байдаг ээжийнх уруугаа явчихжээ.Эхнэрээсээ өөр эмэгтэй хүнийг үнсэх нь байтугай үнэрлэж ч үзээгүй Жараахай энэ боломжийг ашиглан нялх ногоо зулгаахаар шийдэж гэнэ ээ.Энүүхэндээ гэж хэлэхэд Жараахай маань нэрэндээ зохиогүй асар их хүсэл тачаалтай залуу л даа.Дөч гарсан мөнгөтэй залууд бас өнөөдрийн Улаанбаатар хотод түүний хүссэн зүйл биелэхэд тийм ч хэцүү биш.Тэгэхээр уйтгартай эхлэлийг алгасаад шууд өрнөл уруугаа орцгооё.Нэг л мэдсэн тэрээр дээд зэрэглэлийн тансаг зочид буудалд насаар өөрийнх нь охиноос арай дүү болов уу гэмээр жаахан охинтой хоёулхнаа байж байлаа.Залуу агшин зуур эгээ л анх удаа том хүний кино үзэж байгаа арван жилийн хүүхэд шиг болж хамаг бие нь эвгүй оргин юунаас ч юм айж ичээд байгаа юм шиг эсвэл сандраад ч байгаа юм шиг болж орхив.Түүний урд албаар том болж харагдахын тулд нүүрээрээ дүүрэн баахан будаг нялсан энэ нь түүнийг том болгож харагдуулах байтугай улам ч өхөөрдмөөр жаахан болгож харагдуулах Танхилуун охин бишүүрхэн суух ажээ.Нэр нь хүртэл өөрийнх нь охинтой яг адилхан нэртэй энэ охин анхнаасаа л түүнд бүсгүй хүн биш харин өөрийнх нь охин шиг санагдан түүнийг зовоож байсан юм.Тэрээр яг одоо асар том сонголтын өмнө ирсэн байлаа.Үнэндээ тэр охинтой нэг шөнийг өнгөрөөлөө гээд хэн ч түүнийг яах ч үгүй боловч залуу сүүлд нь өөрөө өөрийгөө уучилж чадахуу үгүй юу гэдэгийг таахад амаргүй юм. Тэрээр ”Хүн” байхыг хичнээн хичээвч охины өхөөрдмөөр булцгар хацар, юу ч ойлгохгүй ,мэдэхгүй дэндүү гэнэн хайр татам байдал, хэн ч харваас огт өмсч сураагүй нь мэдэгдэхээр өгзөг нь ил гарах шахсан богино банзлынх нь араас харагдах тунгалаг саран шиг өөгүй тэгшхэн хоёр цагаан хөл, энэ бүхэн үнэхээр түүнийг галзууруулах шахаж байв.Залуу түүнийг ичээчих байх гэж эмээсэндээ өрөөний гэрлээ унтраан усанд орохоор угаалгын өрөө лүү орлоо.Энэ бол үнэндээ эр хүнийг шалгасан маш том шалгуур байсан юм.Залууг угаалгын өрөөнөөс гарч ирэх үед охин аль хэдийн хөнжил дотроо орчихсон байсан бөгөөд залуу ч тэр дор хувцсаа тайлан хөнжил үрүү аяархан шурган орлоо.Хөнжилд ороход охин бүх хувцсаа тайлсан байх бөгөөд тэрээр нэгэнт амьдралын энэ хатуу тоглоомтой эвлэрсэн бололтой энэ удаад түүнээс ичих нь бүү хэл бүр түүнийг хүзүүгээр нь чанга тэврэн авлаа.Охины халуухан бие түүний биед дөнгөж шүргэх агшинд залуугын биеэр нь нэг зүйл маш хурдтай гүйх мэт болж халуу оргиулах ажээ.Охин хоёр гараараа түүний хүзүүгээр нь тэврэн авч түүний нүд уруу нь эгцлэн харснаа “Ах аа, би үнэндээ нэг удаа л хийж үзсэн” гэж аяархан шивнэв.Охины энэ үг түүний чихэнд “Аав аа, маргааш өглөө намайг эрт сэрээгээрэй” гэж хэлэх охиных нь үг шиг сонсогдлоо.Түүний охин хэдийгээр нэгэнт том охин болсон ч одоо хүртэл багынхаа зангаар хаяа хаяа аавтайгаа унтдаг ба унтахынхаа өмнө аавынхаа хүзүүгээр нь тэврэн заавал энэ үгийг хэлдэг ажээ.

Залуу бараг галзуурч эхлэлээ,замдаа тааралдсан бүхнийг дайрч унагачих шахан гүйх түүний толгойд хэдхэн минутын өмнө хамаг бие нь чичрэн газраар нэг хөглөрөх хувцсаа цуглуулангаа “Уучлаарай ахын дүү , ах нь тэнэг , ах нь тэнэг” гэж амандаа давтан үглэж байсан нь бүдэг бадаг орж гарах бөгөөд яг одоо тэр нэгэнт буудлаас гараад ирчихсэн гудамжаар гүйж байлаа.Түүнийг харсан хэнд ч галзуу хүн байна гэж бодогдохоор бөгөөд хоёр нүд нь улаанаараа эргэлдсэн тэрээр амандаа юуг ч юм үглэн гудамжаар хурдан хурдан алхлах ажээ.Түүнийг бараг амиа хорлочихмоор санагдуулж байсан нэг зүйл бол үүнээс илүү дордох байтугай төсөөлөхын ч аргагүй ийм үед хүртэл түүний толгойд нөгөө охины нүцгэн бие харагдах бөгөөд дотоод сэтгэлдээ тэр охин дээр буцаад очмоор байгаагаа ч сайн мэдэж байлаа.Энэ бол залуугын өөрөө өөртэйгээ хийх том тулаан байсан юм.Яахаа мэдэхээ больж арчаагаа алдсан энэ үед түүний толгойд орж ирсэн цорын ганц мэргэн арга бол “гар хангалга” байлаа.Эцсийн эцэст залуу хүн байх замыг, эцэг байх замыг сонгосон бөгөөд түүнд энэ дайныг зогсоож л чадаж байвал өөр юу ч хамаагүй болсон байлаа.Тэр нэгэнт эргэн тойрноо анхаарах сөхөөгүй болсон байсан бөгөөд шууд л хүний зам дээр өмдөө тайлан “өнөөх”-өөсөө атгаад авлаа.

Цааш нь харин би ярихгүй.Бидний хувьд энэ нь ичгүүр сонжуургүй бузар булай явдал ч түүний хувьд энэ нь “хүн”-ээрээ үлдэх, хайрт охиныхоо “эцэг” нь байх цорын ганц зам байсан юм.

Ийм үйл явдал болж байсан эсэхийг би сайн мэдэхгүй бөгөөд энэ нь цэвэр миний төсөөлөл дундаас үүссэн зүйл юм.Бага зэрэг эрээ цээргүй байсан бол өршөөгөөрэй.

Чихтэй бүхэн сонсоцгоо

2009-07-11T08:58:00.004+08:00

Чихтэй бүхэн сонсоцгоо , өнөөдрөөс эхлээд бүх зүйл өөрчлөгдөх болно.Учир нь шинэ зарлиг гарсан.Тэр мэдээг одоо би чухам л зарлана, уншина, таниулна.Би бол урт хар чихтэй , ай !!! чухам л аймшигтай , цагаан саарал өнгөтэй эзэнгүй сургуулын харанхуй коридор , улаан галт нүд,чимээгүй ширтэх өвгөн шулмас.Манай тамын оронд айхтар юм болсон.Бариад ирсэн , тийм ээ бариад ирсэн !!! нэгийг ч үлдээлгүй барьсан.Ай даа чи ч төсөөлөхгүй дээ.Эрлэг номун хаан тэгээд тэр өдөрт нь зарлиг гаргасан , зүгээр л алаад өгсөн.Есүс , Будда , Далай лам , Аллах тэнгэх хээ ер нь тэгээд Жанрайсагийг гандангаас нь , Обамаг цагаан амбаараас нь , Энхбаярыг Их тэнгэрийн жалганаас нь , Аргог их дэлгүүрийн 3 давхраас нь зүгээр л хамсан ёстой самарсан.Маргааш бүгдийг нь цаазлана харин би одоо бүх ертөнцийн шинэ хуулыг та бүхэнд уншина.

Тамын орон Диваажинг ялсан.Олон мянган жилийн хорсолт дайн өчигдөр дууссан.Одооноос тамын хаант улсад шинэ дүрэм үйлчилнэ.Мөрдөөгүй нь үхнэ дагасан нь хожно.Шинэ хуулын ерөнхий логик маш энгийн.Там диваажин болж хувирсан учраас тамд очсон бүхэн жаргана,диваажинд очсон нь зовноТэгэхээр тамд очихын тулд үтэр түргэн өөд болох хэрэгтэй.Очоотих л юм бол Ээгий өвөө чинь чамайг тосож аваад л чи тэнд бөн бөн бөмбөрөөд л , дахиж төрөөд л залуужаад л , ааруул идээд л , Ээгий өвөөгийнхөө мөөмийг хөхөөд л тугал шиг угзчаад л ….

Тэгэхээр хүн төрөлхтөн та бүхэн сонсохтун.Үтэр түргэн үхэцгээ , гамшигт энэ ертөнцийг орхицгоо.Та бүхний тамд очих хугацааг түргэсгэхийн тулд Эрлэг номун хаан маш том уралдаан зарласан.Уралдааны дүрэм ойлгомжтой бөгөөд энгийн.Хэн хүн төрөлхтнийг хамгийн хурдан үхүүлэх арга бодож олсон , түүнийгээ ажил болгосон нь уралдаанд өндөр оноо авна.Хамгийн гол нь үр дүн болоод цаг хугацааг чухалчилж үзнэ.Уралдаанд амжилттай оролцогсдыг гайхалтай шагнал хүлээж байгаа.

Энэхүү явдал одоогоос 100 жилийн өмнө болоод өнгөрчээ.

Цочирдмоор уг мэдээг сонссон хүн төрөлхтөн эхэндээ үүнд итгэж чадахгүй байж гэнэ.Гэвч энэ зарлиг аажмаар биеллээ олж , хүн төрөлхтөн өөрийн эрхгүй үүнд итгэх болж аажим аажимаар уусан шингэж эхэлжээ.

Зуу гаруй жил үргэлжилсэн энэ уралдааны үр дүнг өнөөдөр би та бүхэнд товчхон танилцуулья.Зууны шилдэг хүнээр тодорсон зарим нэг хүний ясыг өндийлгөе.

Хүн төрөлхөн эхэндээ хүн алах тал дээрээ туршлагагүй байлаа , тиймдээ ч чухам л буудаж унаган тэсэлж дэлбэлээд тэнэгтэж өгөв.Тэгснээ баахан зэр зэвсэг үйлдвэрлээд л сүүлдээ бүр байшин майшин мөргөж ойчоод л орилж бахираад л ..... Гэхдээ бас бүр ч үр дүнгүй байсангүй бас л овоо хүн алаад орхив.Мао Цэ Дун , Сталин , Ленин эд нарын зүтгэлтнүүд харин овоо дэвшил гарган үзэл суртлийн мунхруулах хувьсгал өрнүүлэн ард түмний нэр барьж овоо хэдэн ард түмнийг цааш нь харуулав.

Олон арван жил ингэж муйхарласний эцэст тамирчид овоо туршлагажиж сая нэг үр дүнтэй арга бодож оллоо.Энэ бол өөрөөр нь өөрийг нь алуулах арга юм.Энэ арга бол үнэхээр хувьсгал хийж чадсан юм.Арга тодорхой болонгуут , үйл ажиллагаа ч эрчимтэй өрнөж дэлхий даяараа уралдаанд идэвхтэй оролцож эхэллээ.Тэр даруй ар араасаа шилдэг шилдэг бүтээгдэхүүнүүд тодрон гарч тэдний дунд өрсөлдөөн хүртэл үүсээд авав.Зарим нэгээс дурдвал архи , тамхи , бохь , шиколад , хар тамхи ..... Энэ уралдаанд миний эх орон чухам л аврагуудтай зуузай холбож явна.Өөр хэний ч толгойноос гарахгүй 1000 архи хэмээхийг “Өвгөн” хэмээх нэгэн залуухан эр нээж олж 25 настай залуу хэрхэн 5 жилийн дотор өвгөн болж хувирч болдогийг өөрийнхөө бие дээр туршин үзүүлж дэлхийд шуугиан тарив.Үүнийг нь дэлхийн хүн амын дундаж наслалтыг богиносгох төвөөс сайшаан үнэлж , уг бүтээгдэхүүнээ брэнд болгон хөгжүүлэхэд нь зориулж мөнгөн болоод шингэн тусламжийг хайр найргүй үзүүлэв.Энэ мэтчилэн миний муу жижиг улсаас авахуулаад дэлхийн бүх л улсын эрдэмтэд хэрхэн хүнийг богино хугацаанд үр дүнтэй үхүүлэх тал дээр судалгаа хийн толгойгоо гашилгана.Тэдний хамтын ажиллагааны үр дүнд олон сайхан үр дүнтэй аргуудыг нээн олж хэрэгжүүлж эхэллээ.Ер нь бол тэгээд алаад хаяцан дөө , өнөө муу дэлхийгээ цоолж нэг үзлээ , яг хүзүүн дээрээ озуулцан юм шиг хэлбэртэй нүх гарахаар нь билэгшээж озоны цоорхой хэмээн нэрлэв.Нийгмийн стрессийг нэмэгдүүлж туйлд нь хүргэн хүмүүсийг өндөр байшин дээрээс үсрүүлж үхүүлдэг нэлээд дажгүй аргыг Япон улс бодож оллоо.Гахай тахиаг хөл нүцгэн шалан дээр баахан явуулж байгаад ханиад хүргээд тэндээсээ хүнийг олноор хомроглон алдаг гайхалтай сайхан халдварт өвчин гаргаж аваад тарааж эхэлж байна.Байгалын нөөцийг үтэр түргэн идэж дуусгаад тэгээд бүгдээрээ зэрэг өлсөж , цангаж , турж үхье гэсэн 150 жилийн төсөл нэгэнт батлагдаад хэрэгжиж эхэлж байна.Энэхүү төслийг хэрэгжүүлэхэд миний сурч байгаа орон (Хятад) асар их хувь нэмэр оруулан харсан бүхнээ идэж устган, бүр сүрхий байгалийн баялагт тооцогдоод байхааргүй хорхой , гүрвэл , голио мэтийг хүртэл идэж чухам л идэвхийг үзүүлж байна.Харин Тайванчууд арай ухаантай санаа бодож олсон нь дөнгөж төрсөн хүүхдийг идэх байлаа,бүр мөлжиж.Тэгвэл нас нь уртсаж залуужин улам олон хүүхдийг идэж утсан чинээ амийг нь таслах боломжтой болох учир сайн хэрэг гэнэ.Энэхүү мэдээллийг өөрийн нүдээр би анх хараад миний муу хүн төрөлхтөн тэр уралдаанд түрүүлж,мөнхийн жаргалант тамын ордонд зочлохыг хичнээн их хүсэж мөрөөдөж байгааг нь сая ойлгосон юм.Энэхүү үнэнийг улам сайн ойлгоход хүүхдээ гэдсэнд нь хөнөөж байгаа тэдгээр “бяцхан” эхчүүд , мөн хэрхэн амьдрах замыг нь зааж өгөлгүй худлаа цэцэрхэхээс өөрийг үл мэдэх тэдгээр “том” эцэг эхчүүд асар их нэмэр үзүүлж билээ.

Ийнхүү нийтээрээ нэг л зүйлийн төлөө зүтгэж байгаа хүн төрөлхтөн , хүсэл зориг нэгт ахан дүүсээ харахад өөрийн эрхгүй сэтгэл догдолж үнэхээр байз суухын аргагүй байлаа.Бусдын үлгэр дууриал болон , бусад ямар ч улсаас дутахгүй үхэл рүү амь тавин тэмүүлж байгаа Монгол улсаа харахад үнэхээр хэлэх үг ч олдохгүй байлаа.Хүн алж,хулгай хийн,авилгал өгч болоод авч байгаа тэдгээр баатар эрсийнхээ ариун цагаан гарыг харахад “Баярлалаа анд минь чамд” гээд чангаас чанга атгаад авмаар санагдана.Ядуу буурай ард түмнийгээ улайм цайм доромжилж , мэдэхгүй болоод мэдлэггүй бас мэдлэг олохыг хүсээд ч тэр боломж нь олдоогүй тэр л нийгмийн олонхи болсон энгийн болоод мөрөөрөө хүмүүсийг “Тэнэг Масс” гэж нэрлэж гутаана. Гэхдээ яг л тиймийг нь ашиглан , үнэндээ тэдний л ачаар эрх мэдлийг гартаа авсан мөртлөө , эргээд нүүр лүү нь нулимж , гэргийг нь шал арчуулж , эхийг нь гудамжинд мөлхүүлж , таван цаасны өмөн сөхрүүлж , ажлаас нь халж , архинд оруулж ,бас авсанд нь оруулж байгаа тэдгээр “Гайхаад баршгүй” буянтай “Монгол Баатрууд”-аа харахад бүр байнга хараад л баймаар сайханыг нь яана.Ийм л сайхан буянтнууд минь хамгийн түрүүнд тэр “Тамд” очоосой билээ.Хурдхан л очоосой.Аз жаргалынх нь оронд баяртайгаар үдэхсэн.Харин хүн төрөлхтөн бидний агуу их хүсэл зорилгын эсрэг , бусдад “Сайн хүн” гэж жигшмээр муухайгаар нэрлэгдсэн тэр л хүмүүс “Диваажинд” очоосой.

Бяцхан дүү минь , чи юунаас ч битгий ай.Ухаан орсон цагаасаа эхлээд л ууж эхэл.Аав ээж , ачлалт хүмүүс ардын багш энэ бүхнийг ор тас март.Улс орон , нутаг ус энэ бүхнийг ч зүгээр л нулимж орхи.Чамайг аугаа их ирээдүй хүлээж байна.Чадал чинь хүрвэл хүн ал.Хүрэхгүй бол өөрийгөө ч болтугай ал.Биеийн дасгалаас хол бай , бэлэн гэсэн бүхнээр ходоодоо дүүрэг , гоё кола уу , бохь зажил , бүхнийг умарт , мансууран цэнгэ , байгаа зүйлдээ хэзээ ч бүү сэтгэл хана, бусдынхыг булаагаад ч болтугай бүхнийг өөрийн болго.Тэртэй тэргүй хүн төрөлхтөн өнөөдөр ийм л зүйлийн төлөө бүхнээ золиосолж байна.Мөнгийг шүтэж амьдар,хүн чанарыг мөн чанартай нь булшилж орхи.Чи аугаа хүн болох хэрэгтэй.Би чамайг ард түмнээ зовоосон улс төрч, байгаль орчноо хордуулсан бизнесмэн , эхнэрээ зоддог эр нөхөр, ээж ааваасаа архины мөнгө гуйсан гуйлгачин, найз нөхдийнхөө итгэлийг алдсан “худлаа” том дуутай эр болоосой гэж чин сэтгэлээсээ ерөөж байна.

Хариуцлага

2009-07-11T08:57:00.002+08:00

Би өнөө өглөө дугуйгаа авах гэж байгаад хажууд нь байсан өөр нэг дугуйг унагаж орхив.Би бусдын дугуйг унагасан учраас босгож тавих л хэрэгтэй.Гэтэл нэг хөгшин настай эмгэн зам дээр хальтираад уначихлаа гэж бодьё.Уул нь чи асуултгүй эмээд туславал сайнсан , гэхдээ чи заавал туслах ёстой бол биш.Учир нь чи түүнийг түлхэж унагаагаагүй.Нийгмийн ухамсар,хүний хүмүүжил талаас нь харвал эмээд туслах нь зайлшгүй зүйл боловч , үүрэг хариуцлага талаас нь авч үзвэл хэн нэг хүн эмээ өөрөө хальтирч унасных нь төлөө хариуцлага хүлээх учиргүй юм.Нийгмийн аль ч гишүүн хувь хүн ба олон нийтийн эрх ашигт халдаж болохгүй , үүний адил хэн нэгэнд тус болох ч албагүй.Ялгаа нь эхнийхийг зөрчвөл хуулийн хариуцлага хүлээнэ харин хоёр дахийг нь зөрчвөл хуулийн хариуцлага хүлээхгүй.Хуулиар бол эцэг эх нь хүүхдээ насанд хүртэл нь асарч хандах үүрэгтэй байдаг , харин хүүхэд нь том болоод эцэг эхээ харж хандахгүй хог дээр хаясан ч болно.

Ядарсан муу ахад чинь хорвоо дээр чамаас өөр хүн үгүй , ахын чинь бие нь тааруу дээр нь ганц аяга хоол ч авах мөнгө үлдээгүй.Чи л ахдаа туслахгүй бол тэр өлсөж үхнэ,тэгнэ гэдгийг нь ч чи маш сайн мэдэж байгаа.Харин чи бол бэл бэнчинтэй баян чинээлэг хүн.Гэхдээ чи албаар ахдаа туслаагүй.Ах чинь өлсөөд үхчихлээ.

Жинхэнэ алуурчин чухам хэн бэ ????

Би

2009-07-11T08:55:00.001+08:00

Би:Такси хүүе такси !!! , Вудаокоу явъя.
Жолооч:Чи Солонгос уу ??
Би:Үгүй ээ , Хнн ...

Хэсэг хугацааны дараа
Жолооч:Чи тэгвэл Япон уу ??
Би:Үгүй ээ , би Монгол
Жолооч:Аан би чамайг гадаад хүн юм байх гэж бодсон юм
Би:Үгүй ээ ах аа , танай тэр өвөр түрийдээ ордог Монгол чинь биш. БНМАУ ок ?? Яагаав нөгөө бүр тусгаар тогноцон.
Жолооч:Харин тэгээд яагаав манай Монгол улс ??
(Өө заза энэ яг гажиг)
Би:Та хөөе !!! Шийгуа дундуур нь зүсч үзсэн биз дээ ?? Тэгэхээр дундуураа 2 салдаг аа даа ?? Яг тэрэн шиг манайх танайх хоёр чинь хоёр салангид улс , ойлгосон уу ?? Хүн үгүй гээд байхад чинь ирж наалдах гээд байдаг гажиг өвгөн бэ яасан
Жолооч:Аан ойлгосон,ойлгосон.Бидний өвөг эцэг Чингис хаан , Хубилай хааны минь байгуулсан Монгол улс дундуураа салцан юм байж л дээ.Энэ зөнөг толгойг уу ??
(Үү лала !!!! энэ бүр гоц гажиг,нээрээ бүр яг ойлгочиж.Эд нар яг ингэдэг байхгүй юу , одоо цааш нь юу гэх бол , Чингис хаан бол манайх та нар бол Хятадын 56 бичил ястнуудын нэг нь , тэгээд дээр нь юу билээ ?? Аан тийн нөгөө уул нь Монгол яг Хятадынх байжийсан чинь Хятадыг дотооддоо үймээн самуунтай завгүй байхад нь Орос Японтой хуйвалдаж байгаад “Хап!!!” гээд булаагаад авцан билүү ??
Би:Та нар яадгийн өдөржингөө бөглөөн дунд машин барихаар жаахан уйдаад байдаг юм шиг байгаан тээ ??? Хөөш , тээ гэснээс би таньд нэг маш чухал нууц задалчих уу ?? Энэ уул нь бүр улсын нууц л даа , таныг BATMAN болохоор нь зөвхөн таньд л хэлж байгаан.Худлаа гэвэл миний хөмсгийг хар , би майр чухал юм ярихаараа миний хөмсөг нөгөө жорлонд заримдаа цэвэрлэгч авгай нар шалны модоо дээш нь босгоод тавьцан байдаг ш дээ ?? Тэрэн шиг босчихдог юм.Тэгэхээр хичнээн чухал болохыг нь ойлгоцон биз дээ ?? Тэгэхээр наад 2 чихээ дэлдийлгээд айн гээд сонсож бай !!! Айн ?? Миний чих хулгар аа ??? За хулгар байсан ч чангаад барьж байгаад дэлдэн болгоод сонс.Чиний нөгөө яриад байгаа Чингис хаан байна ш дээ.Тэрний чинь онгод олдсон.Олсон хүн нь одоо “Би”. Яг өмнө чинь чухам л ингээд сууж байна. Аймар уу ?? ”Ий”
Гэхдээ энэ нь их учир жанцантай л даа.Яагаав нөгөө Жаки Чан Монголд нэг нууцаар ирээд явсан ш дээ.Яг тэр өдрөөс чинь эхлээд Өмнөговийн цэцэг жимс , уул ус болсон сайхан цөлд гадил хэлбэртэй нэгэн сонин мод ургаж эхэлж гэнэ.Түүнээс хойш яг 241 хоногийн дараа шөнийн гурван цагт !!! , одоо яг намайг Өмнөговиор байгалийн гаж үзэгдлийн судалгаа хийж явахад шүү дээ , гэнэт нөгөө гадил хэлбэртэй модноос чинь учиргүй их гэрэл сацраад л , мигээс арай доогуур за даа нэг соль до 2 өнгөний дундуур л намайг нэрээр минь дууддаг юм даа !!! “Жанцар Жакаа , Жанцар Жакаа ” гээд л ... Би бүр айж орхив ... Бурхан Чапаев минь юу болов гээд яваад очсон Чингис Хаан , Хубилай 2-ын онгон !!!! , бүр яг “онгоноороо” , Ямарав дээ ?? Тэгээд юу болов гэсэн чинь цаад 2 чинь манайх ч танайх ч биш бүр цэвэр Араб цусны хүмүүс юм гэнэ.Бүр Арабын Дарцагнамжил гээд жигтэйхэн их гүзээлзгэнэтэй газар зэрэг мэндэлж.Тэгээд л яахав чааваас 16 нас хүртлээ Арабын хүйтэн мөсөн дээр чинь шороо малтаж өссийн байх.Яахав бодвол Өүлэн эх сүүлд нь Монголоос ирж тэр хоёрт Монгол хэл зааж өгсөн биз.Үгүй ер нь яаг тэгсэн гэсэн.За энэ яахав би угаасаа удахгүй шинжлэх ухаанаар оруулаад баталчихна.За чи нээх над уруу битгий Vita-Apple-ын саванд хийцэн байсан 9-н тосыг ундаа байна гээд хоёр гурав том балгачаад бөөлжих гэж байгаа юм шиг царай гаргаад бай.
Заза хурдал ер нь өөр асуух юм байна уу ?? Айн ??? Монголын “орчин үеийн амьдрал аа ??” Өө муу муу , бид нар яахав дээ тэгээд л , төрөөд л , морь хараад л тэгснээ од хараад л тэгснээ ороод орондоо морь хараад л ... Ер нь тэгээд л байнга л морь хараад л.Тэгснээ тэрийгээ унаад л ... .”Үү үү ” гэж орилоод л.Юум хум зулгаагаад л.Хичээлдээ могойгоор яваад л .... Зурагт харснаа ухаан алдаж унаад л,босч ирж тэрийгээ үнсээд л .....

Аан би юу ??? Би юу л даа , Монголын хамгийн баяных хүүхэд нь , тэгээд л наашаа ирэхгүй юу ?? Хятад гоё орон , гоё хөдөлдөг шаттай тэр нь нээх сонин хөдлөөд л байдаг ерөөсөө зогсохгүй , яг л манай Ерөөтийн гол шиг .... Ер нь та нар жаахан өмхийг эс тооцвол гайгүй хүмүүс , хайрлаж явдаг.Сэтгэлээсээ

Заза ирчлээ баая - өө нээрээ танай жорлон чинь бас гоё шүү баая баая !!!

Амьдралд нэг л тохиох андууддаа

2009-04-24T23:30:00.001+08:00

Бат-Орших багштай нэгдүгээр сургуулын тооны ангийн 2006 оны төгсөлтийнхөнд（Мэдээж дундаас нь шилжиж явсан бүх хүүхдүүд хамаатай болно）

Чадраабал овогтой Ганжавхлангаас

Би энэхүү нийтлэлийг хэн нэгэнд биш ангийнхаа хэн бүхэнд хандаж бичиж байна.
Ертөнцийн өнцөг булан бүрт суралцаж , амьдарч байгаа багын андууд минь амьдрал сайн сэтгэл санаа өөдрөг биз дээ ??? Цагийн салхи биднийг хорь гаргаад шидчихлээ та нарт мэдрэгдэж байна уу ??? Их сургуульд ороод олон олон найз нөхөд хамт олонтой болцгоосон л биз дээ ???

Хаа сайгүй л өөрчлөлт явагдаж байна.Монгол улс маань нэг алхам урагшилж нэг алхам ухарсаар л , Улаанбаатар хот минь очих болгонд л олон олон өндөр байшинтай болж багадаа сонсдог байсан дуунууд улам улам хуучирж бааранд хаяа нэг ороход баахан жоохон хүүхдүүд л бүжиглэх болж.За энэ ч яахав хөгшин өвгөн шиг юм ярихаа больё амьдрал сайхан л байна , цаашдаа бүр ч сайхан байх болно.Учир нь хэрвээ хүсэх юм бол ирээдүйг тийм байлгах чадал боломж бидэнд байна.Харин өнгөрснийг өөрчлөх хүч л бидэнд байхгүй нь харамсалтай юм даа.Тийм болохоор бага насаа , арван жилээ , өнгөрсөн үеэ , алдаа оноогоо , үнэтэй түүхээ тэр чигээр нь сэтгэлдээ хадгалж нандигнаж явах л бидэнд үлдэж дээ.

Би өнөөдөр нэг зүйлд маш их баяртай байна.Би чухан энэ нийтлэлийг 30 нас 40 нас гарсан хойноо биш одоо бичиж байгаадаа л маш их баяртай байна.Учир нь тэр үед би ийм зүйл бичвэл нэгэнт хэтэрхий оройтсон байх ба миний одоо та бүхэнд уриалах гэж байгаа зүйлийг хэн ч хүлээж авахгүй байх байсан байх.

Чи бол миний амьдралын нэг хэсэг юм гээд хэлчихвэл үнэмшилгүй сонсогдож байна уу ??? Тэгвэл түүх бол чиний амьдралын нэг хэсэг гэдэгтэй чи санал нийлдэг үү ??? Бүх юм бидэнд мэдэгдэхгүйгээр маш хурдан өнгөрдөг , өнгөрсөн бүхэн түүх болон үлддэг , ингээд өнгөрсөн амьдрал тэр чигээрээ түүх болон хувирдаг.Тэгэхээр түүх бол амьдралын нэг хэсэг гэдгийн зөв бурууг тооны ангийнхнаас асуух нь илүүц биз ээ.Тэгвэл чи бид хичнээн хугацааг нэг ангид өнгөрөөж , хичнээн сайхан дурсамжуудыг хамтдаа бий болгож , хэдий үнэтэй түүхийг хамтдаа бүтээцгээлээ дээ ??? Энэ бүхэн маань бидний амьдралын нэг хэсэг байгаад зогсохгүй хамгийн үнэтэй хэсэг нь биш гэж үү ??? Чи бид хамтдаа тоо бодож сурч , хамтдаа "Өвлийн шөнө" шүлэг цээжилж , нэг гуанзнаас мантуун бууз идэж өсөөгүй гэж үү ?? Тэгвэл энэ сайхан дурсамж маань зөвхөн дурсамж л болж үлдэх аюул бидэнд нүүрлээд байна.Өнөөдөр бид бараг бие биенийхээ нэрийг л мэдэх төдий болжээ.Ийм болсон нь хэний ч буруу биш.Угаасаа бид 5 ангиасаа шилжиж орж ирсэн , манай багш мэргэжилдээ сайн байснаас хамт олныг удирдах тал дээр тийм ч сайн байгаагүй , маш олон хүүхдүүд дундаас нь шилжиж явсан гэх мэтээр буруу хайвал хаанаас ч олчихно.
Хамгийн гол нь бид одоо хэрхэн энэхүү тарж бутарсан ангиа өөрсдийн чадах хэмжээгээрээ дахиж бүрдүүлэх вэ ?? гэдэг л байна.Би энэхүү хэрвээ сэтгэл л байх аваас маш хялбархан бүтэх ажилд хүн бүр сэтгэлээсээ оролцоосой гэж гуйж байна.Хүн бүр дор дороо өөртэйгөө холбоотой байгаа хүүхдийнхээ талаарх бүх мэдээлэл,утас,мэйл холбоо барих хаягыг энэ сайт дээр үлдээх юм уу эсвэл Цэцболдын мэйл хаяг уруу явуулахыг хүсэж байна.Ингэснээр бид ангийнхаа талаар тодорхой цогц мэдээлэлтэй болох бөгөөд ингэж чадвал цаашдаа ангиараа уулзах , элдэв арга хэмжээ зохиох боломжтой болох юм.Цаашдаа энэхүү уулзалтаа тогтмол хугацаанд байнга зохион байгуулж аль болох олон ангийнхаа хүүхдийг хамруулах хэрэгтэй.Удахгүй бид их сургуулиа төгсөөд амьдрал гэдэг ширүүхэн голыг туулж гарах гэж байна , ганцаараа туулахад хатуухан л самар даа.Харин ангиараа бол ч .... Дэм дэмэндээ дээс эрчиндээ ...

Эцэст нь хэлэхэд энэхүү сайтыг нээж эрхлэн явуулж байгаа Цэцболдын сэтгэл , зүтгэл хоёрыг үнэлэхгүй байхын аргагүй юм.Хэн ч орж ирэхгүй,хүмүүс сүрхий анзаарахгүй байхад хүртэл сайтынхаа төлбөр мөнгийг өөрөөсөө гаргаж одоог хүртэл энэ сайтыг байлгасаар байгааг нь би мэдэх юм байна.Бүгдээрээ Цэцболдынхоо энэхүү ажлыг дэмжиж сэтгэлээсээ идэвхтэй оролцоцгооё.

http://www.hamtdaa.org/ Манай ангийн сайт

Мэндийг мэдэв. 2009.04.24

Хорвоо өөрөө шийтгэдэг

2009-04-24T21:40:00.002+08:00

Хуулиар бол эцэг эх нь хүүхдээ насанд хүртэл нь асарч хандах үүрэгтэй байдаг , харин хүүхэд нь том болоод эцэг эхээ харж хандахгүй хог дээр хаясан ч болно.

Ядарсан муу ахад чинь хорвоо дээр чамаас өөр хүн үгүй , ахын чинь бие тааруу дээр нь ганц аяга хоол ч авах мөнгө үлдээгүй.Чи л ахдаа туслахгүй бол тэр өлсөж үхнэ,тэгнэ гэдгийг нь ч чи маш сайн мэдэж байгаа.Харин чи бол бэл бэнчинтэй баян чинээлэг хүн.Гэхдээ чи албаар ахдаа туслаагүй.Ах чинь өлсөөд үхчихлээ.

Жинхэнэ алуурчин чухам хэн бэ ????

2009-03-09T22:07:00.003+08:00

Агуу бүхэн надад энгийн санагдана , харин энгийн бүхэн надад агуу санагдана.Агуу бүхэн амьдралаас өөрөөс нь урган гардаг ажээ.Харин энгийн бүхнийг хүн бүтээх гэж оролдоно.Тэгэхээр би ч болоогүй байна даа.

"Цаасан цонхыг

Цоолох хүнгүй боллоо

Гэтэл гэрт хичнээн хүйтэн"

Энэ бол японд төдийгүй дэлхийд алдартай хайку

Энэ Хайкуг нэгэн эгэл жирийн япон бүсгүй бичсэн гэдэг.Дээр үед японы байшингууд цаасан цонхтой байжээ.Энэ бүсгүйн хүүхэд нь цаасан цонхыг байнга хуруугаараа цоолон завсар гаргана.Ингэх тоолонд нь өвлийн жихүүн хүйтэн салхи гэрт орж ирж тэднийг дааруулна.Төд удалгүй түүний хүүхэд нь золгүй өвчнөөр хорвоог орхижээ.Зовж шаналсан бүсгүй бяцхан үрээ санан гансрахдаа энэхүү хайкуг бичсэн гэдэг.Бүсгүй нэрд гарах гэсэндээ энэ хайкуг бичээгүй нь хэнд ч ойлгомжтой.

Агуу юм бүхэн амьдралаас өөрөөс нь урган гардаг , агуу зүйл бүхэн амьдрал өөрөө байдаг.

Өндөгний хальс

2009-03-09T21:55:00.004+08:00

Чойномын шүлгийг Сосорбарам биш нэг эмэгтэй хүн уншиж байх юм.Би түүнийг сонсонгоо оройны 10 цаг өнгөрч байх үеэр нэгэн жижиг гуанзанд өндөгтэй хуурсан будаа идэж байлаа.Гэтэл миний хоолонд өндөгний хальс байлаа.Хатуу хальс аманд зажлагдана.За яахав гэтэл дахиад л зажлагдлаа.Тэгэхээр нь өндөггүй хэсэгийг нь түүж идлээ.Тэгэсхийгээд тэндээс гарлаа.Намайг гарахад дахиад ирээрэй гэлээ.Яагаад ч юм миний уур ерөөсөө хүрсэнгүй.Би өндөгний хальснаас болж үйлчлэгчтэй хэрүүл хийгээд ч яах юм билээ.Чухам би түүнийг дийлээд тэр 7 юаныг буцааж авлаа гээд юу ч өөрчлөгдөх юм билээ.Тэр хальс миний гэдсэнд ороод өндөг болж ургана гэж үү ??? Тэр хоолыг хийсэн тогоочид намайг албаар хорлох ямар нэг шалтгаан байх гэж үү ???

Чойномын шүлэг надад нөлөөлжээ ...

Учрыг нь олохсон энэ амьдралын.

2009-03-05T01:00:00.003+08:00

Юу ч хийсэн утга учиргүй мэт санагдах энэ байдлаа яалтай нь билээ би.Өндөр байшин, компьютер,хурц гэрэл,худлаа инээх хүмүүс .... Бусдыг нь биш юмаа гэхэд ядаж хар амиа бодоод ганц өөрийгөө ч болтугай аваад энэ бүхнээс холдох юмсан.Хамгийн энгийн амьдралтай, байгалтай хамгийн ойрхон тэр л газрыг олж амьдрахсан.Хиртэйгээ зууралдан хэдэн ч хоногоор хамаагүй элдэв ном шагайж хэвтэхсэн.Багынх шигээ хол газар алхаж үхрээ хурааж ирэхсэн.Замдаа ам ангаж хүйтэн булгын ус залгилахсан.Намайг магтахаар би их баярлаж , намайг муулахаар миний буруу байсан ч надад их муухай санагдах юм.Заримдаа өөрөө өөрийгөө магтаж ч үзэх юм.Энийг хүмүүс аягүй бол буруу зан , муу зан гэх байхдаа.Би тэгэхээр нь бурууг зөв болгох гэж , муугаа сайн болгох гэж өөрийгөө засах гэж оролдох ёстой гэж үү ??? Үнэхээр муу зүйл мөн бол надад их гай тарина биз , тэгээд ирэхээр би өөрөө аяндаа ухаараад болино биз.Сайн сэтгэлт та бүхэн минь л намайг тайван орхиж үз , би энэ насандаа бусдад туслаж чаддаггүй юм аа гэхэд гай тарихгүй амьдарч чадна.Ингэж бичих тусам улам л хөдөө тосгон уруу явахыг хүснэ.Солонгос хэлний ч юм уу багш болоод нэг суманд хуваарилагдах юмсан.Өдөр нь хичээлээ заачихаад л орой нь голын эрэг дээр нутгын ардтай элдвийг хуучлаад л.Амралтын өдрөөр уул усаар зугаалаад л... Байгал эх намайг элдвээр сонжиж буруу зөвийг минь ялгах гэхгүй.Намайг муу хүн гээд надаас булгын усаа харамлахгүй , намайг сайн хүн гээд тэнгэрээс жимсээр бороо оруулахгүй.Миний өвөө их өөрийгөө магтах дуртай хүн байсансан , бас хүнд гэмгүй худлаа залчихдаг ч хүн байсан юм.Өвөө минь урмаар амьдардаг хүн байжээ.

Өөрөөрөө бахархаж амьдрах сайхан

2009-03-05T00:58:00.003+08:00

Найз минь , би чамайг Хаантаан гээд дуудчихья.Учир нь чи бол зөвхөн өөрийнхөө жижиг хаант улсын хаан эзэн нь шүү дээ.Ах аа хүмүүс таныг архичин адгийн новш гэх юм тэд таныг юу ч гэж дуудаж байсан би таныг Хаан л гэж хүндлэх болно.Учир нь та чинь хүн шүү дээ.Хүн болгон эзэн хаан , учир нь тэд бүгд өөр өөрийн ертөнтэй , өөрийн гэсэн хаант улстай.Тэдний хэн нь ч хэзээ ч хэнийхээ ч ертөнц рүү жинхнээсээ орж үзээгүй , хэн нь ч хэнийгээ жинхнээсээ мэдэхгүй тийм болохоор бие биенээ хүндлэх л хэрэгтэй.Францын философич Монтэнь , Хятад улсын аугаа сэтгэгч Күнз эд нар л болохоор айхтар дотоод ертөнцтэй , харин зах дээр бууз зардаг манай монгол эмээ болохоор хоосон толгой болж таарч байна уу ??? Манай эмээ зүгээр л одоохондоо тэд нар шиг ном гаргаагүй л байхгүй юу тээ ???

Эгч ээ хүмүүс таныг янхан гэж дуудах юм , би харин таныг Хатантан ч юм уу эсвэл Гүнжхэн гэж л дуудмаар байна.Таны юу хийж байсан чинь надад хамаагүй ээ та чинь хүн шүү дээ.Та ч гэсэн ялгаагүй над шиг хол байдаг ээжийгээ санаж л байгаа,таны дотор ч гэсэн маш том ертөнц байгаа.Би угаас тэр гайхалтай ертөнцийг хэзээ ч олж харахгүй юм чинь таныг хүндлэхээс яахав дээ.Эгч ээ та хамгийн гол нь өөдрөг байгаарай , тэгвэл тэгээд л аяндаа болоод л явчихна.Таны наад хийдэг ажлыг чинь янхан гэж нэрлэдэг юм бол энэ хорвоо дээр янхан шиг олон юм байхгүй ээ.Зүгээр арга барил нь л арай өөр юм билээ.Та бол заримаас нь хамаагүй дээр , зарим нь бүүр үзэл бодол , хүн чанараа,эх орон,газар шороогоо хүртэл худалдана гээч.

Ээ ахын дүүгийн өмсөж зүүснийг ээ ??? Уранхай ноорхой,хиртэй бөөстэй.....Хаант улсаа газар доор байгуулаад авсан юм биз дээ эрхэм Ханхүү минь ? За яахав яахав.Нас залуу байна удахгүй дээшээ гараад ирнэ.Ахын дүү сэтгэл санаагаараа л баян бай тэгээд л аяндаа аз жаргал өөрөө чамайг эргүүлээд салахаа болино.Тэр үед нь бүр албаар тоогоогүй юм шиг дүр үзүүл за юу.Цаагуур чинь алтан ордонд алтан орон дээр унтдаг зарим хүмүүс амиа хорлож байна.Ахын дүү чинь агуу их баатар сансрын нисгэгч байхгүй юу.Юу яаая , нэг бол хоёулаа яая , байлдаж тоглий.Доор зэвтэй төмрийн хаягдлууд байгаа биз дээ.Өө зөв дөө , тэр чинь жинхэнэ цэргүүд байхгүй юу.Хужаагийн пивор тоглоомноос хамаагүй дээр.Чи их бууны анги бол , би явган цэргийн флот больё.Тэгээд 2 уулаа хоод идье , өө хоол идье гэж ах нь ерөөсөө 1000 -хан төгрөгтэй.Уул нь өмнө нь энүүгээр чинь 2 хүн хооллочихдог л байлаа.За за би ер нь гэртээ идчии чи энүүгээр нэг юм олоод идчих.Байгаагаараа баян гэж муу өвөө минь хэлдэгсэн.Чи ч бас гайгүй ээ төмөртөй байна.Ах нь хөдөө байхдаа модоор цэрэг хийдэг байлаа.

Сонссон бус бодсоноо , хүний бус өөрийн

2009-03-04T21:36:00.001+08:00

Юуны өмнө энэхүү тэмдэглэлийг бичиж байгаа миний бие өөрөө ч өөрийн бичсэн шигээ байж чаддаггүй боловч байнга тийм байхыг зорьж явдагаа хэлье.Миний бодлоор бидний ихэнх нь өөрөө ч сайн мэдэхгүй үнэн худал мэдээллийг бусдад дамжуулж байдаг цуурайнууд билээ.Магадгүй үүний ачаар бидний амьдрал илүү сонирхолтой , утга учиртай болж байдаг байж болох ч маш олон тохиолдолд энэ нь биднийг маш өрөвдөлтэй байдалд оруулчихаад байхад хүртэл түүнийгээ ойлгохгүй зовж шаналахад хүргэдэг билээ.

Хүн бид маш итгэмтгий гэнэн амьтад юм.Хамгийн энгийн жишээ хэлье.Миний нэрийг Суланцэрэн гэдэг л дээ.Гэхдээ үнэндээ миний нэр бол Ганжавхлан.Харин намайг нэрээ Ганжавхлан гэж засаж хэлэхээс өмнө та нар намайг Суланцэрэн гэж итгэсээр л байх болно.Би тэгнэ гэдгийг нь маш сайн мэдэж байна.Яг ийм аргаар 18-тай банди нар 21-тэй охидыг найрдаг.Луйвар булхай ч гэсэн яг ийм л энгийн аргаар хийгддэг.Ингээд бодохоор өмнө нь хэзээ ч харж байгаагүй дөнгөж танилцсан хүнийхээ хүртэл хэлсэн үгэнд итгэж байдаг хүн гэдэг яасан гэнэн амьтан юм бэ ?? Гэвч чухам л хүмүүс бие биедээ ийнхүү итгэж чаддагийн улмаас хүний нийгэм оршин тогтдог.Бид цаасыг мөнгө хэмээн итгэж,түүгээрээ хүссэн бараагаа сольж болно гэж итгэдэг.Энэ ид шидэт итгэлийн хүчээр тэр цаас үнэхээр мөнгө болж хувиран,хүссэн зүйлийг нь түүнд өгдөг.Итгэл л өнөөдрийн энэ агуу ертөнцийг бүтээсэн.Гэвч энэхүү итгэл зөвхөн сайн зүйлийг бидэнд авчирсангүй.Гитлер бол дэлхийн удирдагч , харин бид бол дэлхийн эзэд хэмээн итгэсэн асар олон сая германчуудын нүдэнд “итгэл” л гялалзаж байлаа.Итгэл л хүмүүсийг шашны мөргөлдөөнд амиа золиослоход хүргэж , итгэл л хүүгийнх гараар эцгийг нь хөнөөлгөж чадсан юм.

Итгэлийг гол хүчин зүйл нь мэдээлэл билээ.Тэгэхээр бид өөрт ирж байгаа мэдээллийг зөв ялгаж салгаж ойлгох хэрэгтэй болж таарах нь.Тэгвэл завсар зайгүй чиний тархи уруу цутгаж байдаг эдгээр мэдээллийг үнэн зөв , өөрт ашигтайгаар хэрхэн ялгаж сурах вэ ??? Ер нь тэгэх ч хэрэг байгаа юм уу ??? Тэгсэн тэгээгүй бид өнөөдрийнхөөрөө сайхан амьдраад болоод л байна.Үүнээс болоод учиргүй муудсан гэх тодорхой баримт байгаа юм уу ???

Хэрвээ эдгээр асуудлын хариуг , үүний хичнээн чухал болохын утга учрыг хүн бүхэн мэддэг байсан бол өнгөрсөн , одоо тэр байтугай ирээдүйг ч өөрчилж болохсон.Агуу Марксын социалист онол угаас буруу алдаатай юм гэдгийг ялгаж ойлгоод ухаарчих толгой хүн бүгдэд байсан бол тэр үед тэр их хүн үхэж үрэгдэх байсан гэж үү ??? Мэдээлэл харвасан сум шиг маш хурдан тархаж байсан , хүн бүр сонсоод л хувьсдуулсан мэт үүнд итгэцгээсэн.Үр дүн нь үүний алдааг илрүүлж , буруугын эсрэг тэмцсэн үй олон гэмгүй сэхээтнүүдийн үхэл байсан.

Мянган жилийн турш бүх европчууд тэр аяараа мал болцгоосон.Тэд бурхан зөвхөн номлогч пастеруудын хэлийг л ойлгож сонсдог гэж үнэнээсээ итгэцгээн өргөл барьц болон тэднээр дамжуулж бурхандаа залбирч байлаа.Энэ үед сүмийнхэн ид хүчээ авч оргилдоо хүрч байсан ба энэ үеийг түүхэнд “Хар хувалзны үе” гээ тэмдэглэжээ. Өнөөдөр манай улсад олон хүн хоёр сая төгрөг бэлнээр өгнө гэсэн хүний үгэнд итгэн УИХ-ийг сонгож байна.Тэд төсвийн мөнгө ард түмний халааснаас урсдаг гэдгийг зүгээр л мартсан эсвэл огт мэддэггүй.Бүх зүйл , бүх зүйл мэдээлэл дээр тогтож мэдээлэл бидэнд эрх мэдэл өгч , мэдээлэл хүнд мөнгө бэлэглэж , мэдээлэл хүнийг устгаж сөнөөж байна.Ийм үед зөв буруу мэдээллийг ялгаж салгах чадваргүй болоод мэдлэггүй хүмүүс өөрсдөө ч мэдэхгүй буруу алдаатай зүйлсийг хөхүүлэн дэмжиж,авилгачдыг сонгон шалгаруулж,тэднийг магтаж сайшааж түүнийгээ бусдад тараан үнэгүй суртачилгааг нь хийж өгцгөөнө.

Монголчууд бид “мэдэхгүй” гэж хэлэхээсээ их айдаг хүмүүс юм шиг.Бид заримдаа бусдаас зам асуухад зарим нэг хүмүүсийн үнэхээр мэддэг юм шиг маш итгэлтэй хэлж өгсөн хаяг шал худлаа байх тохиолдол байдаг.Тэгвэл үүнийг жаахан томруулж харья л даа.Нагац ах Төөгөө үеэл дүү Дэрмээдээ мэргэжлээ хэрхэн сонгохын талаар зөвлөгөө өгч байна гэнэ л дээ.”Ахын дүү ах нь чамаас илүү оймс элээсэн , ахын дүү ерөөсөө л хуульч бол , чухам л ахынхаа үгийг сонс , сүүлийн үед цаана чинь дэлхий дахинаа ....... чи хэрвээ хуульч болчихвол монголдоо төдийгүй ирээдүйд гадаадад гарсан ч ....” . Зурагт , радио , сонин , гадаадад ажилладаг найз ..... аль нэг дамжуулах сувгаар Төөгөө ахад уг мэдээлэл ирж л дээ.Ах энэ талаар олигтой мэдэхгүй ч аль үнэмшилтэй сонсогдсонд нь,хэн гоё ярьсанд нь очоод итгэчихэж.За энэ яахав , тэрхэн үедээ яриад л өнгөрөө биз.Тэгтэл өнөөх Төөгөө чинь чухам л ганц хүндэлж явдаг ах минь зөвлөсөн юм гээд үнэхээр хэлснээр нь гүйж очоод хуулын мэргэжил сонгочихвол яахав ??? Хэрэгцээнээ хэд дахин давсан , дээрээ татаасгүй учраас төгсөөд ажил олж чадаагүй , худалдагч хийн аяга угааж байгаа хэдэн арван мянган “хуульчдын” эгнээнд элсэх үү ??? Ямар ч үндэслэлгүй , гол нь уг хүн өөрөө огтхон ч сайн бодож үзээгүй , зүгээр л хүний сайхан ярьсныг дамжуулаад хэлчихсэн хэдхэн үг асар их “бодит” хохирлыг араасаа дагуулах аюултай.Уул нь Төөгөө ясны зураач болох авьяастай хүүхэд байсан бол яана.

Ингээд яриад байвал асуудал маш их байна тэгвэл одоо гарцыг хайя.Миний бодож байгаагаар гурван асуудал дээр зайлшгүй өөрчлөлт хийх хэрэгтэй.

1. Эцэг эхийн хүүхдээ хүмүүжүүлэх арга барил

Эцэг эхчүүд хүүхдийнхээ бие дааж шийдвэр гаргаж өөрөө шийдэж чадах зүйлийг хүртэл өмнөөс нь шийдэх гэдгээ болих хэрэгтэй.Энэ нь хүүхдэд алдах боломж олгохгүй байгаа муу үр дагавартай юм.Улмаар хүүхэд аливаа зүйлийг өөрөө шийдэж чадахаа больж байнга өөрөөсөө илүү гэж бодсон хүнээ түших хандлагатай болдог.

2. Сургалтын систем

Сургууль сурагчдын бие дааж дүгнэлт хийх , өөрөө сонголт хийж сурах тал дээр түлхүү анхаарах хэрэгтэй.Шиэнэлэг онцлог санаа гаргасан сурагчдыг номон дээр бичсэнээс нь өөр зүйл бодож сэтгэсэнээс нь болоод буруутгахаа болих хэрэгтэй.Ялангуяа өөрөө номноосоо илүү зүйл мэддэггүй зарим нэг багш нар.Үг үсэггүй цээжилснээрээ биш “ойлгож , мэдсэнээрээ” өндөр үнэлгээ авдаг тогтолцоотой болох хэрэгтэй

3. Бусдын туршлагаас суралцах

Бид өнөөдөр үнэндээ цоо шинэ замаар биш харин бусдын алхаж өнгөрсөн зам дээр л алхаж байна.Тиймээс бусад орны , биднээс түрүүлж хөгжиж амжилтанд хүрч чадсан орнуудын алдаа туршлагаас суралцах хэрэгтэй.

Жишээ нь : Япон хүмүүс бусдад аливаа мэдээллийг дамжуулахдаа анхаасаа өөрөө мэддэг юм шиг бус харин “тийм ном,тэр сэтгүүл дээр тэр тэгэж бичсэн байна лээ , тэр нь надад маш их таалагдсан эсвэл харин би бол ингэж бодож байна” гэж ярьдаг , бас мэдэхгүй зүйлээ “мэдэхгүй” гэж хэлдэг. Бид үүнийг сурах л хэрэгтэй.

Тэгтэл манайд зарим нөхдүүд баахан сонин харж байснаа “За байз Монгол банк нийт хөрөнгийн сангаасаа болоод хямарчихлаа , уул нь одоо дэлхийн банкнаас хэдийг л бол хэдийг өгье гээд байгаа , уул нь авчихвал ерөнхий нөөц валютынхаа утгаар мөнгө эргээд эхэлнэ.Тэгсэн чинь манайхан төсвийн тодотголоо хийж өгөхгүй удаад байх юм .... ” гэж ирээд л мэдэж байгаа ч юм уу үгүй юм уу ярих юм.Нөгөөтөх нь нэлээд сонсож байснаа цааш нь “Дэлхийн валютийн сангийн төсвийн тодотгол хямраад ерөнхий валютаа нөхөж чадахаа байчихлаа одоо энэ Австрали ч баларсаан баларсан ..... яагаад гэхээд нөгөө Австрали чинь дундад азийн зээлд .....” гээд л бурах юм.

Харин Солонгосчууд бол асар их заргач дээр нь тэмцэгч хүмүүс.Саяхан үхрийн мах АНУ импортолсон хэргээс болоод шинэ сонгогдсон ерөнхийлөгчөө бараг аваад хаячих шахсан.Намайг БНСАУ сурдаг байхад тэндхийн оюутнууд бараг өдөр болгон засгийн газраа эсэргүүцэн бослого хийдэг байсан.Тэдний хуулинд хүчний байгууллагынхан сургуулын хашаа уруу нэвтрэхийн хориглосон заалт байдаг.Хүчнийхэн бослогыг дарахаар ирэнгүүт л оюутнууд сургуулынхаа хашаа уруу орчихдог.Харин манайд бол гар буугаар буудаад азаар амьд үлдсэн хэдийг нь бариад хорьчихдог юм билээ,би энэ зун харсан.

Солонгост хэн нэг хүн бараа худалдаж аваад тэр нь ямар ямар нэг асуудалтай байвал тэрийгээ буцаагаад зогсохгүй үхтэл нь муулаад интернет дээр тавьчихдаг , ингэх эрхийг нь хэрэглэгчдийн эрх ашгийг хамгаалах байгууллага гэдэг нь хамгаалж байдаг юм билээ (уул нь манайд ч гэсэн байдаг).Үүнээс болоод дампуурсан компани маш олон бий.Ингээд ирэхээрээ үйлдвэрлэгчид нь барааныхаа чанарт онцгой анхаарч эхэлдэг.

Бид үүнийг сурах л хэрэгтэй.Бид дэлхийн талыг эзэлж явсан агуу түүхтэй , бүх түүхээрээ хятадад өргөл барьц болж амьдарсан Солонгосыг бодвол агуу нь үнэн л дээ.Гэхдээ л айлд хэрвээ биднээс илүү сайн зүйл байвал бид сурах л хэрэгтэй.

Аялахын утга учир

2009-02-20T01:49:00.007+08:00

Жинхэнэ жаргалыг хажуухнаас нь мэдэр

Би нэг удаа Бээжингийн онгоцны буудал дээр хүн гаргаж өгчихөөд буцах гэж байлаа.Тэгтэл санамсаргүйгээр нэг солонгос хүнтэй танилцлаа.Цаг 08:00 өнгөрч байсан санагдана тэр хүн өөрийгөө 12:00 цагаас өөр хот уруу нислэгтэй гээд энэ хооронд Тиэн ан мэн-ий талбай үзмээр байна цуг яваад өгөөч гэж гуйлаа.Би ч тэгье гээд аваад явлаа.Бид таксигаар Тиэн ан мэн-ий талбай дээр очин нэг зураг авахуулчихаад бараг тэр таксигаараа буцаад явлаа.Цаг илүү гарч байсан боловч тэр хүний хэлэхээр зургаа авахуулчихсан бол боллоо гэнэ.Надад харин хайран мөнгө санагдаж билээ.

Бид ер нь юуны тулд аялдаг юм бэ ?? Түүх намтар,үнэ цэнийг нь мэдэхгүйгээр зөвхөн ийм газар очиж үзсэн гэж ярихын тулд аялах юм бол Пирамид ч бидний хувьд утга учир байна уу ?? Вуханд хятадын хамгийн алдартай эртний барилга гэх “Хуанг хө асар”-ыг үзлээ.Гоёмсог барьсан 5 давхар модоор барьсан барилга байлаа.Олон үеийн алдартай шүлэгчид энэ асар дотор бүтээлээ туурвиж байсан ажээ.Харин ихэнх хүмүүс түүний урд зургаа авахуулах гэж хэтэрхий улайрсандаа бараг нөгөө барилгаа ч үзэх сөхөөгүй ажээ.”Нөхөд ч гэж дээ хайшаа ч улс юм бэ дээ” гэж өмнө нь их зохиолч Пушкин хэлж байсан юм гэдэг.Тэгвэл минийхээр “Бидний аялна гэж ч дээ хайшаа ч юм бэ дээ” гэж хэлмээр санагдана.Тиймдээ ч энэ удаагийн хятадыг тойрно гэж төлөвлөж байсан миний аялал маань ердөө хоёрхон мужаас хэтэрсэнгүй.Энэ хоёр мужаа ч гүйцээлгүй хэдхэн газраар л нэлээд хэд хоног “амьдарлаа”.Би харин тэнд танихгүй нутгийн тариачныхаар зочлон тэдэнтэй элдвийг ярилцаж ,оройн хоол уруу нь шуналтан,далайн хоол идэж чадахгүй хамаг идэх юмыг нь үлдээж нутгийн өвгөнд загнуулж байлаа.Яг л манайд ёс сайн мөлжиж чадахгүй хүүхдийг хөдөөний хөгшчүүл загнадаг шиг.Би тэдэнтэй архи ууж , хамт загасанд яван , оршуулгын ёслолд нь оролцож үзэн эгээ л тэндхийн хүний энгийн амьдралаар амьдарч байлаа.Миний очсон тэр жижиг тосгон уруу гадаадууд байтугай хятадууд өөрсдөө ч тоож зүглэдэггүй хөгжил муутай газар л даа.Ингэж байж би урд нутгийн хүний амьдралыг бага сага гадарлах болсон юм.Зүгээр дулаан буудалд буудаллан,такси хөлөглөн аялсан хэн нэгэн бол урд нутагт байшин дотор нь гадаанаасаа хүйтэн байдаг гэдгийг мэдэхгүй л болов уу..Би хэн нэгнийг над шиг ингэж аялаач гэх гэсэнгүй харин жинхэнэ жаргалыг хамгийн энгийн зүйлээс хай гэж хэлэх гэсэн юм.Ингэхийн тулд надад таньд өгөх үнэтэй зөвлөгөө байна болгооно уу.

Юуны өмнө өөрийгөө аялагч гэдгээ март !!! Элдэв зүйлд битгий баригд,ялангуяа цаганд.Зарим нэг зүйлийг , маш чухал газрыг ч үзэхгүй ч байсан болно.Ерөнхий төлөвлөгөөтэй байх хэрэгтэй гэхдээ заавал ингэнэ , ийм зүйлийг ингэж хийнэ гэж ерөөсөө битгий төлөвлө.Ингэх юм бол чиний аялал чинь “даалгавар” гүйцэтгэж байгаагаас ялгаагүй болно.Юу ч хийхгүй шал дэмий цаг өнгөрч байсан ч битгий харамс.Мөнгө чинь хүрэхээргүй болвол зүгээр аялах газраа л багасгачих , нэг дор бүгдийг нь дуусгах алба ч байхгүй.Өөрийгөө битгий хүчил, аль болох тайван , тааваар нь байлгах хэрэгтэй.Хамгийн гол нь сэтгэл санаа өөдрөг сайхан байж гэмээнэ сая сайхан зүйийн сайхныг сайхнаар нь мэдэрч чадна.Бүх аялал зөвхөн чиний л төлөө байх ёстой гэдгийг байнга сана.Чиний сэтгэл санаа ямар байгаагаас шалтгаалан “Эрх чөлөөний хөшөө” чамд тэгэж л харагдана.Би Шанхайд очоод дэлхийн хамгийн өндөр барилга 100 давхар дээр гарч үзлээ.Маргааш нь явах болчихоод байсан учир өдөржин гадуур яваад ядарч үхэх гэж байгаа дээрээ нэлээд нойрмог нөхөр багагүй мөнгө төлөн дээр нь гарлаа.Манайх Бээжинд 21 давхарт байдаг юм л даа.Шөнө гадагшаа харвал их гоё харагдана,тэрнээс арай ч дээр ч юм уу гэмээр мэдрэмж төрөв.Гараад л шууд нойр хүрлээ.Мөнгөө төлчихсөн болохоор жаахан сууж ч үзлээ.Яаж ч нүдээ том болгоод сайхан нь мэдрэгдэж өгдөггүй тэгэсхийгээд хурдхан буухын түүс болсонсон.Харин сүүлд Вуханд сакура цэцгийн хүрээлэнд явж байхдаа тансаг цэцгийн сайхныг ширтэн зүлгэн дээр хэвтэж байгаад бараг хоёр цаг гаруй санамсаргүй унтчихсан байж билээ.Би Вуханд ердөө хоёрхон хонохдоо өөр маш олон дурсгалт газруудыг үзэж болох байсан цагаа зөвхөн энэ цэцгийн хүрээлэнд хөгжим сонсож өнгөрөөсөн сөн.Юу чиний хувьд үнэ цэнэтэй санагдана түүнд л цаг мөнгөө зарцуулах хэрэгтэй.Түүх судрыг нь ч мэдэхгүй тэр хэдэн модон байшинд очсон ч яалаа очоогүй ч яалаа, хармаар байвал нетээр ороод харчихна, тэгтэл эдгээр маш энгийн мөртлөө хүний сэтгэл татах увидастай гайхалтай цэцэгнүүдийн надад өгч байгаа мэдрэмж,баяр баясгаланг тэр байшингууд надад өгч чадна гэж үү.

Хөмсгөө зүүнээс баруун тийш нь сайн илцгээе

2009-02-20T01:43:00.004+08:00

Бээжингээс Улаанбаатар орох галт тэрэгний билетний үнэ 800 гаас 1200 юань хүртэл даруй 400 юаниар нэмэгджээ.Хямрал нөлөөлөх хүрээгээ улам тэлсээр л байна.Баячууд нь хэт баян харин ядуучууд нь хэт ядуу учраас энэ хоёр давхаргынханд хямрал сүрхий нөлөөлөхгүй л байгаа болов уу.Угаас л идэх хоол орох оронгүй хэт ядуус нэгэнт ядуугын туйлд хүрчихсэн тулд “Чи намайг үүнээс илүү ядууруулах гээд үз л дээ , харий” гэх шиг хямралыг басна.Энэ үед хүний зайлшгүй хэрэглээ болох эм тариа , хоол хүнсний бизнес л арай дамчуурчихгүй дөнгөн данган урагш алхана.Харин Хятадад үйлдвэрлээд Монгол уруу оруулдаг архины шошго , бөглөөний тоо багасах байтугай улам өссөн байх юм.Хямарсандаа архи их ууж байгаа бололтой юм.

Би энэхүү нийтлэлийг Монголын дунд давхаргынхны хүүхдүүдэд зориулан бичиж байна.Тодруулбал 1986-2000 онд төрсөн залууст гэх үү дээ.

Залуусаа , хаа сайгүй л муу мэдээ.Дампуурсан , муудсан , зовсон , зүдэрсэн.Үнэхээр нөхцөл байдал хэцүү байгаа нь үнэн л дээ.Гэхдээ бид ийм байх тусам сэтгэл санаагаар өөдрөг байх хэрэгтэй.Үнэнийг хэлэхэд бид өдийг хүртэл зовлон гэдэг зүйлээс холхон эцэг эхийн өвөр дээр тарвалзаж өслөө.Энэ хооронд дайн ч болсонгүй , бараа картанд орж сүү маханд ч оочерлосонгүй.Ашгүй нэг бэрхшээл зовлон бидэнд ирлээ.1990 оны өөрчлөлтийн дараа Монгол улсад нүүрлэсэн эдийн засгийн их хямралыг бидний эцэг эхүүд минь эрээн оросын хооронд өдөр шөнөгүй наймаанд явж шинэ нийгмийн туршилт болцгоосон ч амжилттай туулж гарцгаасан.Тэд маань харин удахгүй 50 нас хүрэх нь.Тэр үед бид харин туслах нь байтугай уйлж усан нүдлэж дараа болохоос өөр юм мэдэхгүй мангар бацаанууд байжээ.Харин одоо тийм биш.Түүнээс хойш хорин жил өнгөрч бид өсөж том болж , уйлахаа больцоосон.Өнөөдөр Монгол улсыг төдийгүй дэлхийг хамарсан хямрал ирчихээд байна.Энэ удаа эцэн эхүүд минь ганцаараа биш бидэнтэй хамт энэ хямралын ард гарах болно.Бидэнд зовлон үзэх боломж ирлээ.Тиймээс хямралын өөдөөс инээж,бүр элгээ тэврэн хөхөрч угтацгаая.Залуу насны зовлонг алтаар ч болтугай худалдаж ав гэж хэн хэллээ дээ.Өнөөдөр бидний эцэг эх 18 жилийн өмнөх шигээ өдөржин шөнөжин шиг наймаанд явж , Нарантуул Хар хорин зах дээр хөлөө хөлдөөх шахан зогсох тийм бие тэнхээ хүч чадалгүй болсон шүү дээ.Тийм байсан үе дээр нь харин бид ирчихээд байна.Бид бол шинэ үеийн эрч хүчтэй цоглог залуучууд.Ойрд хүн болгон л Монгол сүрхий хямарч , бараг л амьдрах арга алга хэмээн толгой гудайлгах болж.Хямрал болвол хамгийн түрүүнд хөмсгөө зангидаж сүржин царайл гэж хууль гараагүй л байлтай.Бид тэднээс өөр байх хэрэгтэй.Болохгүй бүтэхгүй зүйлийг улам муулан дордуулж , түүндээ гутарч суудаг нь бид гэж үү , энэ нь нөгөө залуу нас гэж үү ??? Ийм байх тусам нь зовхио өөд нь байлгаж сайн сайхан зүйлийг ярьж , сэтгэлээр унаж итгэлээ алдсан “хөгшчүүдийнхээ” урмыг нь сэргээж , урам зориг өгөх ёстой үеийнхэн бол бид нар юм.Сэтгэлээрээ ядуу байснаас , эд хөрөнгөөр ядуу байсан нь дээр.Яадаг юм бид жаахан амьдралаа өөрчлөөд үзье л дээ.Энэ муу хямралын хэдэн жил үргэлжлэхийг нь харья л даа.Хүн бүхний бүр чиний эцэг эхийн чинь амьдрал хүртэл дордож доройтож байхад чиний л амьдрал ганцаараа хэвээрээ байвал шал тэнэг биз дээ ер нь.

Монголчууд аа бид бүсээ чангалцгаая

2008-12-24T22:20:00.005+08:00

Би энэ жил анх удаа Бээжинд нисч ирж билээ.Тэгэхэд онгоцны билет нь 175000 төгрөг байсансан.Одоо тэгтэл вагоноор гэр лүүгээ буцахад 165000 төгрөг болчихдог юм.Сонсохнээ 2010 –оноос наашгүй гэнэ. (би энд эдийн засгийн хямралын талаар ярьж байна л даа) Хятадад сурдаг оюутнуудын хувьд сургалтын төлбөр,байр,хоол гээд бүх юмны үнэ нэмэгдлээ.Өмнө нь “Гайгүй ойрхоон , энүүхэнд 20 юаны л газар ” гэж ярьдаг байсан бол тэр тэр нь 4000 төгрөг болчихжээ. 1000 юань тэнцүү 200000 төгрөг.

Бээжинд юмны үнэ сүрхий огцом өссөн юм алга. Урьдын л адил пийжүү шилтэйгээ 2 юань 5 мо , өндөгтэй хуурсан будаа 7 юань хэвээрээ л байна.Метроны үнэ түрүү жилийг бодвол харин ч үнэ нь буурч хаашаа ч явсан шугам харгалзахгүй 2 юань болсон.Ингээд бодохоор бидиий өдөр тутмын амьдралд сүрхий нөлөөлсөн юм л алга.Өмнө нь ирдэг байсан мөнгө цаг цагтаа , тоо ширхгээрээ , яг таг ирж л байна.Олимпийн дараа байрны үнэ тэнгэрт хадна яанаа гээд л сандарч гүйгээд байсан байрны юм лав огцом нэмэгдсэн юм алга.За за тэгэхээр ер нь юу ч болоогүй л юм байна ш дээ , амьдрал үргэлж сайхнаараа үү лаалаа үү лаалаа ... Байз !!! Гэтэл энэ удаагийн хямрал бидний эцэг эх , асран тэжээгчдийн маань хувьд харин нэлээд хүндээр тусах нь ээ.Төгрөг үнэ цэнээ алдаж, төгрөгний юаньтай харьцах харьцаа огцом өслөө.Доллар ч ялгаагүй 1300 давлаа.Ингэхээр мэдээж зөвхөн Хятадад сурдаг оюутан ч гэлтгүй АНУ болон бусад орнуудад сурдаг оюутнууд, тэдний эцэг эхүүдэд ч мөн л хүндхэн тусах нь.Миний мэдэхээр Хятадад сурдаг ихэнх оюутнуудын эцэг эх нь Хятадтай хамааралтай арилжаа худалдаа хийдэг.Эдгээр жижиг дунд бизнес эрхлэгчидийн хувьд хамгийн хүнд тусах нь гарцаагүй.Нөлөө мэдээж нь бүх монголын ард түмэн дээр тусна .

Нэг өвлийн куркийг өмнө нь 200 юань буюу 200*170=34000 төгрөгөөр өмнө нь Шижимэнээс авдаг байсан гэвэл тэр нь одоо 200*200=40000 төгрөг.Курткээ 2 нугалан хорооллын лангуундаа 68000 төгрөгөөр тавьдаг байсан гэвэл одоо 80000 төгрөг.Хятад руу ирж бараагаа дарахад өмнө нь 1200 юань буюу 204000 төгрөг хангалттай хүрдэг байсан гэвэл одоо 240000 төгрөг ч багадаж мэдэх нь.Ингэхээр нэмэгдсэн замын зардаа авсан 10 куртэк нэг бүр дээр нь нэмбэл 40000/10=4000 төгрөг. Ингэхээр өнөөх 80000 куртик маань 84000 болно гэсэн үг. Өмнө нь 68000 төгрөг байсан куртик даруй 16000 төгрөгөөр нэмэгдсэнд бухимдсан худалдан авагчид өөр 68000 төгрөг орчим үнэтэй куртик авахаар өөр лангуу руу явж одно.Авчирсан бараа нь зарагдахгүй байгааг анзаарсан наймаачин маань дахин Хятадаас бараа дарахдаа өмнөхөөсөө дутахааргүй загвартай мөртлөө чанараараа арай муу 34000 буюу 170 орчим юаны куртик хайж эхлэнэ.Энэ удаад дахиж авчирсан бараа нь дажгүй зарагдах магадлалтай, гэвч сүүлийн үр дүнд нь хэрэглэгчийн гар дээр чанаргүй бараа очино.Би зөвхөн 200 юаны үнэтэй куртик л ярилаа.Харин сардаа 300000 ширхэгээр нь Шандунг мужаас архиныхаа шилийг татдаг АПУ компани яах бол ??? Архи уухгүй сайн л биз гэж үү ??? Ха ха

За за энэ ч яахав нөхцөл байдал нэгэнт ийм болсон хойно би ийм олон юм яриад ч яах юм.Харин тэгвэл бидний хийж чадах бодит зүйл юу вэ ??? Уул нь миний энэ сэдвийн маань гол санаа нь энэ юм л даа.БИ ЗӨВХӨН ХЭРЭГГҮЙ ЗАРДЛАА БАГАСГАЯ Л ГЭЖ ХЭЛЭХ ГЭСЭН ЮМ ....... Заза би тэгвэл өнөөдрөөс эхлээд хувцсаа ерөөсөө угаахгүй усанд ч орохгүй , өдөрт нэг л хоол иднэ ...... Хөөе хөөе наадах чинь бол биш шүү би чамд ХЭРЭГГҮЙ ЗАРДАЛ гэж байхад ........ , чи ядаж наад тамхинаасаа гарвал таарна.

Даруухан л амьдаръя (энэ гэхдээ арай өөр өнцгөөс шүү !! )

2008-12-18T23:47:00.003+08:00

Энэ улиралд би нийгмийн сэтгэл зүй гэдэг хичээл үзлээ.Бараг юу ч ойлгоогүй л дээ.Адилхан л хичээл юм болохоор хальт шалгалтанд нь бэлдэж л сууна.Энэ цаасан дээр ханзаар “自我效能” гэж бичжээ.Тайлбарыг нь монголоор орчуулбал “Өөрт байгаа бүх чадлаа ашиглан аливаа зүйлийг хийж чадах хамгийн дээд хэмжээг хэмжих хэмжүүр” ..... Монголоор ч ойлгоход төвөгтэй юм.Би тэгэхээр энэ үгийг арай хялбар тайлбарлах гээд үзье.

Миний бодлоор “Аливаа зүйлийг дүгнэхдээ хэн хэдий хугацаанд , хэр их хөдөлмөр гаргаж , хэрхэн бүтээмжтэй ажилласнаар нь дүгнэнэ” гэж байгаа болов уу. Хэхэ уучлаарай хүний хэлснийг учиргүй тайлбарлах гэсэн өөрөө бараг ялгаагүй модон юм биччихэж.

Тэгэхээр ийм байна л даа.Би нэг хятад хэл сурдаг нөхрийг мэдэх юм.Ирээд бараг жил гаруй болж байна уу даа.Нэг өдөр тэгтэл мань эр бүр гутарчихаж , яасан гэсэн ангийнх нь нэг нөхөр хятадаар майлж хуцаад дээр нэмээд бүр инээгээд ханиацан гэнэ.Сонсоод л шууд уйлмаар санагдсийн байх.Амьдрал нэг л харанхуй болж өөртөө ингэж хэлж гэнэ “Хүний үр яаж хэл сурж байгааг хар , тэгтэл чиний байж байгааг ... Лавдаан чи нээрээ арай ч дээ , эцэг эхийнхээ ядарч олсон мөнгийг хайр найргүй ..... ” ..... За за больж үз хөгшөөн би хүртэл өмнөөс чинь санаа зовчлоо бүр.Тэр нөхөр чинь тэгээд хэдэн жил Хятад хэл сурсан юм бэ дээ ??? “НАЙМАН ЖИЛ !!!” , аан !!! Тэр чинь тэгээд юугаа хийж хэлний бэлтгэлд сууж хүн амьтны амьдрах итгэлийг алдуулж суудаг хар лай вэ ??? Чи ч гэсэн чи ганцхан жил сурчихаад тэрэнтэй өөрийгөө харьцуулж гутарч явдаг ёстой таарсан нөхдүүд байна даа.

Даруухан л амьдаръя (энэ гэхдээ арай өөр өнцгөөс шүү !! ) . Зарим нөхдүүд бас их гомдоно.Яасан гэтэл Баабар ерөөсөө аймар бичиж байна гэнэ.Өөрөө нэг юм бичээд хартал ерөөсөө л дөрөвдүгээр ангийн хүүхдийн зохион бичлэг.Тэгээд л гомдоод эхлэнэ шүү дээ. .... Ямар ч авъяас алга , ирээдүйгүй юм байна эд нар ч гэх шиг ....... Тэгэхээр ер нь бол тэрнийхээр 2 ном уншиж хорь ч хүрээгүй яваа өөрөө , хоёр их сургууль төгсөж бараг 20 гаруй жил тасралтгүй бичсэн Баабартай яг адилхан бичихгүй байгаа нь их л гомдмоор зүйл байх нь ээ дээ.Үгүй ер нь адилхан байвал харин шудрага бус биз дээ.Энэ чинь тэгвэл Баабар гомдоно ш дээ.Юманд үе шат гэж бий.Тийм амархан эвлүүлдэг тоглоом өрж байгаа юм шиг хурдан юм гэж байхгүй шүү дээ.Дэгдэж сураагүй байж нисэх гэж оролдсон дэгдээхэй далавчаа хугалаад л дуусна.Библид яагаав нэг үг байдаг даа “Хүн юу тарина тэрийгээ л хураана ” гэж.

Ингээд харахад тэр дээрх үг ер нь “Чи хэрвээ 10 минутанд хамгийн дээд тал нь 30 ханз цээжлэх чадвартай мөртлөө 20 ийг цээжилдэг бол чиний хэмжүүр чинь дунд зэрэг , харин 30 ууланг нь цээжилж чадвал хэмжүүр чинь сайн” гээд л хэлцэн юм биш үү.

Надад Дэн Сяао Пиний хэлсэн нэг үг их таалагддаг юм “Чулууг нь тэмтэрч голыг гатлана”. Энэ маш гүн утга бас түүхийг өөртөө агуулж байгаа учир би сүүлд нь энэ талаах тусад нь бичихээр шиидлээ

2008 оны 12 дугаар сар 18 Чадраабал овогтой Ганжавхлан

Эмнэлэг

2008-11-12T19:29:00.002+08:00

Хөгшөөн өлсөөд яг үнэг гүйцэх нь ийшээ орж нэг юм идчихээд гаръя

Өө тэгье юу идэх вэ хоёулаа ?? Уудагаар нь цуйван гусах уу ???

Өө тэр чинь ёстой янзтай .... Хоёр аяга цайтай

Миний хүү малгай өмсөөд гараарай ...

Ээж ээ,хайран гелдсэн үс муухай болчих гээд байна аа ...

Өнөөдөр би эмнэлэгт дөрөв дахь өдрөө аавыгаа сахиж байна.Эмнэлэг гэдэг буянтай газар юм , гэсэн мөртлөө харгис байшин юм даа.Аав маань Бээжингээр дайрч Энэтхэг явах замдаа хальтарч унаад тархиндаа хөнгөн гэмтэл авчээ.Аз болоход би Бээжинд сурдаг болохоороо өөрөө аавыгаа сахиж сууна.Эмнэлэгт 4 хоноход 6000 юань,сая гаруй төгрөг гарчээ.Сингапур,Япон мэтийн орнуудтай харьцуулахад энэ бол хэд дахин хямдхан үнэ л дээ, гэтэл бидний хувьд бол бас чамгүй л мөнгө.Энэтхэг,Африкийн орнуудад харин энэ бол тэнгэрт хадсан үнэ.Аль ч улс байсан, ямар ч үнэтэй байсан харсаар байтал нүдэн чинь төрүүлж өсгөсөн эцэг эхийн чинь нэг нь зовж шаналаад хэвтэж байвал хэн ч сүүлийн ганцаа шавхах л болно.Гарцаа байхгүй тэгэх хүн олон байгаасай.Чиний халааснаас сарын чинь цалин сараар биш өдөр өдрөөр урсана.Чиний ядуу зүдүү амьдрал,аргагүй байдал тэр эмнэлгийн хэнбугайд ч хамаа байхгүй.Тэр нь ч зөв.Учир нь ийм хүмүүс хэтэрхий олон.Хүн бүрт туславал эмнэлэг хүнээ эмчилж чадахаа болиход хүрнэ.Хүн гэдэг амьтан мөнгөний төлөө насан туршдаа бүх юмаа золиосонд гарган зүтгэнэ,юм бүхний түрүүнд эрүүл мэндээ золиосонд гаргана.Харин эцэст нь бүх олсон мөнгөө эмчилгээнд зориулна.Химийн хортой үйлдвэрт ажиллахад энгийн үйлдвэрт ажиллахаас бараг нэг дахин илүү цалин авна.Ихэнхдээ залуучууд үүнийг нь хийнэ.”Аа яадаг юм залуу хүн яав л гэж”....

Миний аав 4 жилийн дараа 50 нас хүрлээ.Наснаасаа хэт залуу харагддаг аавыгаа 50 хүрнэ гэхээр итгэхэд хэцүү санагдаж билээ.Би өмнө нь 50 настай хөгшнийг өвөө гэж боддог байлаа.Манайд бол өвөө л гэдэг л дээ.Угаасаа монголчууд дундажаар 60 гаруй л насладаг улс юм чинь.Гэтэл Япон,Англид үүнийг бол эд юм хийдэг насандаа дээрээ яваа гэх юм. ”Үхсэн ч махаа зулгааж,сүүтэй цайгаа ууж байгаад л үхнэ дээ” гэж зарим хүн үнэнээсээ ч яриад байгаа юм уу,нэг бол гайхуулаад ч байгаамуу их л бахархаж ярих юм.Амьд явах 10 жилийн насаа мах,сүүхэнд л өгчих юм даа.

Энэ хэдэн мөрийг бичсэн минь ердөө ганц л зорилготой билээ.Хайртай эцэг эх,ах дүү,найз нөхөд,ирээдүйн үр хүүхэд эхнэр нөхөр за яахав бас өөрийнхөө төлөө өнөөдөр бага залуугаасаа эрүүл мэнддээ анхаарцгаая.

20 настай сайн сэтгэлт нэгэн залуугааас ......